Kỷ nguyên AI có làm mất đi linh hồn của K-pop?

Nhóm nhạc ảo Plave

Sau 3 năm, các công ty giải trí lớn ở Hàn Quốc đang tích hợp AI vào sản xuất âm nhạc, đào tạo nghệ sĩ và tương tác với người hâm mộ, nhằm đáp ứng thị trường âm nhạc toàn cầu ngày càng chịu ảnh hưởng sâu rộng bởi công nghệ. Thậm chí, một số công ty đã cho ra mắt thần tượng robot.

AI trở thành trụ cột của K-pop

Từ đầu những năm 2010, "ông trùm" K-pop Lee Soo-man, nhà sáng lập SM Entertainment, đã dự đoán ngành giải trí sẽ tiến tới một "thế giới của robot và avatar", trong đó AI giữ vai trò trung tâm trong tương lai K-pop. Điều này dần trở thành hiện thực vào năm 2020, khi nhóm nhạc nữ Aespa ra mắt với concept thành viên thực kết hợp với bản thể avatar AI trong vũ trụ metaverse (vũ trụ ảo).

Từ năm 2021, tập đoàn giải trí Hybe bắt đầu đầu tư vào startup âm thanh AI Supertone và đến tháng 1/2023 đã nắm giữ phần lớn cổ phần. Cùng năm, Hybe phát hành "Masquerade", đĩa đơn đầu tay của Midnatt - nghệ danh của Lee Hyun, nghệ sĩ trực thuộc Big Hit Music. Sử dụng AI để hiệu chỉnh, ca khúc đã có thêm 6 phiên bản với 6 ngôn ngữ khác nhau, trong đó có tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Việt. Công nghệ này cũng biến đổi âm sắc giọng hát để thể hiện phần hát nữ, trong khi vẫn giữ được màu giọng đặc trưng của nam ca sĩ.

Phát biểu tại sự kiện "Brainstorm AI Singapore: Kỷ nguyên Trí tuệ" vào tháng 7/2025, Kyogu Lee, nhà sáng lập kiêm CEO của Supertone, nhấn mạnh, AI không nhằm thay thế nghệ sĩ mà mở rộng khả năng sáng tạo. "AI giúp các nhà sáng tạo và nghệ sĩ khám phá, thử nghiệm những ý tưởng mới. Đây là cơ hội", ông nói.

Thể hiện cam kết mạnh mẽ hơn với AI vào tháng 6/2024, Hybe ra mắt nhóm nhạc pop ảo Syndi8 có giọng hát hoàn toàn được tạo ra bởi AI, sử dụng công nghệ của Supertone. Nhóm hoạt động trong vũ trụ hư cấu Nansy Land, gồm 4 thành viên Canary, Next, Goyo và Raven và phát hành đĩa đơn đầu tay "MVP" trên toàn cầu vào ngày 27/6/2024.

Chủ tịch Bang Si-hyuk nhiều lần khẳng định, AI là trụ cột chiến lược tiếp theo, qua đó định vị Hybe như một công ty "Enter-Tech", sự kết hợp giữa giải trí và công nghệ. Trong cuộc phỏng vấn với CNN năm 2023, ông cảnh báo về nguy cơ "khủng hoảng K-pop", cho rằng đổi mới công nghệ là chìa khóa để vượt qua các giới hạn thể chất của nghệ sĩ và bảo đảm tính bền vững lâu dài của ngành. Đồng thời, Bang kêu gọi sự đồng thuận rộng rãi hơn về việc ứng dụng AI một cách có đạo đức trong lĩnh vực sáng tạo, khuyến khích đón nhận công nghệ thay vì bác bỏ hoàn toàn.

Câu hỏi về "linh hồn" của K-pop

Ra mắt vào tháng 3/2023, Plave nhanh chóng nổi lên như ví dụ tiêu biểu cho quá trình chuyển dịch "Enter-Tech" của K-pop. Khác với các thần tượng được tạo ra hoàn toàn bằng AI, Plave áp dụng công nghệ ghi chuyển động thời gian thực: Nghệ sĩ con người khoác trang phục chuyên dụng để chuyển động được tái hiện thành nhân vật 3D, trong khi AI tinh chỉnh biểu cảm khuôn mặt và cử chỉ nhằm khắc phục hiện tượng "thung lũng kỳ lạ" - cảm giác bất an khi đối diện những hình thể gần giống con người nhưng chưa hoàn toàn tự nhiên.

Tháng 3/2024, Plave trở thành nhóm thần tượng ảo đầu tiên giành vị trí Quán quân trên một chương trình âm nhạc địa phương, đứng đầu "Show! Music Core" của Đài MBC. Đĩa đơn thứ hai "Asterum: 134-1" dẫn đầu các bảng xếp hạng "Hot 100" và "Top 100" của nền tảng âm nhạc trực tuyến Melon, đồng thời bán hơn 560.000 bản ngay trong tuần đầu phát hành. Plave cũng đã bán hết vé buổi hòa nhạc cho người hâm mộ tại Olympic Hall vào tháng 4, tiếp đó là 2 đêm encore tại Gocheok Sky Dome vào tháng 10, thu hút tổng cộng khoảng 40.000 khán giả, quy mô chưa từng có với một nhóm nhạc trực tuyến. Năm 2025, Plave tiến vào KSPO Dome, "sân khấu mơ ước" của nhiều nghệ sĩ Hàn Quốc, và khởi động chuyến lưu diễn châu Á đầu tiên chưa đầy 2 năm sau khi ra mắt.

Nếu Plave đại diện cho làn sóng thần tượng ảo, Galaxy Corporation (công ty chủ quản của G-Dragon) lại đưa AI bước ra thế giới vật lý. Tự định vị là một "công ty avatar siêu thực", Galaxy Corporation đang phát triển các nghệ sĩ robot có khả năng biểu diễn trên sân khấu thật, tương tác trực tiếp với người hâm mộ và tồn tại ngoài không gian màn hình. Tại hội nghị khởi nghiệp "ComeUp 2025" hồi đầu tháng 12/2025 của công ty, một nghệ sĩ robot đã trình diễn vũ đạo theo ca khúc "Power" của G-Dragon.

Tuy nhiên, K-pop không chỉ có âm nhạc. Đó còn là câu chuyện về mồ hôi, nước mắt và sự trưởng thành của người trẻ - những người luôn không ngừng luyện tập, ra mắt công chúng, vượt qua các thử thách để rồi tỏa sáng trong mắt khán giả. Mối liên kết cảm xúc giữa thần tượng và người hâm mộ được xây dựng trên cảm xúc, quá trình hoàn thiện và hành trình chung đã chia sẻ. Nhưng liệu một nhân vật kỹ thuật số, dù phản hồi nhanh nhạy hay dễ đồng cảm đến đâu, có thể "bắt chước" những điều chân thật đó? "Thần tượng ảo không bao giờ có thể khóc thật hay mắc lỗi trên sân khấu. Đó là phần tạo nên sự kỳ diệu của buổi hòa nhạc trực tiếp. Nó rất thực", một người chia sẻ trên diễn đàn.

Không thể phủ nhận sức hút, tính sáng tạo hay tầm ảnh hưởng của các nghệ sĩ ảo ở Hàn Quốc hiện nay. Nhưng câu hỏi đặt ra là: Nếu K-pop làm mất đi yếu tố con người, liệu ngành công nghiệp này có đánh mất chính "linh hồn" đã đưa nó trở thành hiện tượng toàn cầu từ những ngày đầu hay không?

Nguồn: Korea Herald, Korea Times

Ngọc Nguyễn