Kỷ lục 1,7 tỷ bảng và vì sao các CLB Anh nghiện mua bán 'trong nhà'?

Khi “hàng nội” trở thành lựa chọn an toàn

Theo phân tích của The Athletic, 20 CLB Premier League đã chi tổng cộng 3,6 tỷ bảng cho cầu thủ. Trong đó, 1,7 tỷ bảng được dành cho những cầu thủ mùa trước vẫn thi đấu cho các CLB Premier League, bao gồm cả những người thuộc biên chế West Ham, Wolves và Burnley trước khi các đội bóng này xuống hạng. Đó là một kỷ lục chưa từng có đối với hoạt động mua bán cầu thủ trong nội bộ giải đấu.

Vụ Enzo Fernandez chuyển từ Chelsea sang Man City là ví dụ lớn nhất cho xu hướng mua bán nội bộ giữa các CLB Premier League.

Để thấy tốc độ thay đổi, trong 6 kỳ chuyển nhượng mùa Hè từ năm 2017 đến 2022, các CLB Premier League chỉ chi trung bình 418,2 triệu bảng cho những cầu thủ thuộc các CLB Premier League ở mùa giải trước. Mức 1,7 tỷ bảng mùa Hè này cao gấp khoảng 4 lần con số đó.

Tiền đang được luân chuyển trong Premier League với tốc độ và quy mô chưa từng thấy. Nhưng vì sao các CLB lại sẵn sàng trả những khoản tiền lớn như vậy cho những cầu thủ mà họ hoàn toàn có thể đã theo dõi rất kỹ trong nhiều năm?

Một phần câu trả lời nằm ở chính đặc thù của Premier League. Các CLB ngày càng đầu tư mạnh vào dữ liệu, tuyển trạch, giám đốc thể thao và phân tích chuyên môn. Thế nhưng, sau những khoản đầu tư ấy, một nhận thức dần hình thành: tốc độ, sức mạnh và cường độ thi đấu của Premier League khiến việc tuyển mộ một cầu thủ đã quen với giải đấu trở nên hấp dẫn hơn.

Đặc biệt với những đội bóng chịu áp lực phải thành công ngay lập tức, một cầu thủ đã chứng minh được khả năng ở Premier League được xem là lựa chọn ít rủi ro hơn một tài năng cần thời gian thích nghi từ giải đấu khác. Áp lực ấy ngày càng lớn khi các HLV và lãnh đạo CLB, đặc biệt ở những đội bóng lớn, có ít thời gian hơn để chứng minh hiệu quả.

MU là một ví dụ rõ ràng. Trong 5 kỳ chuyển nhượng mùa Hè từ năm 2020 đến 2025, MU chỉ chi tiền cho một cầu thủ (chỉ tính đội 1) từ Premier League là Mason Mount của Chelsea. Phần lớn hoạt động tuyển mộ được hướng ra bên ngoài nước Anh, nhưng những thương vụ gây thất vọng với Rasmus Hojlund, Joshua Zirkzee, Andre Onana, Donny van de Beek, Antony và Tyrell Malacia đã góp phần khiến MU thay đổi cách tiếp cận.

Trong hai mùa Hè gần nhất, CLB này thực hiện 8 thương vụ có giá trị cao và chỉ Senne Lammens đến từ Royal Antwerp của Bỉ. Tất cả những tân binh còn lại đều đến từ Premier League.

Tottenham thậm chí còn quyết liệt hơn. Cả 10 cầu thủ được đội bóng này mua hoặc mượn trong mùa Hè đều đến từ Premier League. Tổng chi phí lên tới gần 400 triệu bảng nếu tính cả nghĩa vụ mua đứt Omar Marmoush trị giá 60 triệu bảng.

Thay vì một tiền đạo đến từ các giải đấu khác, Tottenham mượn Omar Marmoush của Man City với điều khoản mua đứt trị giá 60 triệu bảng vào cuối mùa.

Chelsea, dù vẫn tiếp tục tìm kiếm tài năng trẻ trên thị trường toàn cầu, cũng điều chỉnh chiến lược. 5 trong số 8 tân binh hàng đầu của họ đến từ Premier League, gồm Morgan Rogers, Maxence Lacroix, Emi Martinez, Danny Welbeck và Jordan Henderson.

“Dấu chứng nhận Premier League” vì thế không còn chỉ là một lợi thế. Với một số đội bóng lớn, nó gần như trở thành điều kiện tiên quyết ở một số vị trí.

Ốc đảo của sự xa xỉ

Tiền vệ trung tâm là vị trí cho thấy rõ nhất xu hướng ưu tiên hàng nội. Hè này, MU chi 148 triệu bảng cho 3 tiền vệ từ các đối thủ Premier League. Arsenal mua Bruno Guimaraes từ Newcastle với giá 75 triệu bảng. Man City chi hơn 240 triệu bảng cho Elliot Anderson và Enzo Fernandez, trong khi Tottenham bỏ ra 185 triệu bảng cho Sandro Tonali và Matheus Fernandes.

Những con số ấy tạo nên một nghịch lý đáng chú ý. Premier League vẫn là giải đấu có khả năng thu hút tài năng từ khắp thế giới, nhưng những cầu thủ có giá trị cao nhất lại ngày càng thường xuyên được mua bán ngay trong nội bộ nước Anh.

Bruno Guimaraes chọn gia nhập Arsenal thay vì đến những CLB ở các giải đấu khác vì mức lương tại Premier League cao hơn.

Nguyên nhân không chỉ nằm ở tâm lý “mua hàng quen”, mà còn vì các đội bóng Anh đủ sức chơi cuộc chơi ấy. Doanh thu bản quyền truyền hình quốc tế của Premier League đã vượt xa các giải đấu hàng đầu Tây Ban Nha, Italia, Pháp và Đức. Nguồn tiền khổng lồ ấy giúp các CLB Anh có sức mua mà phần lớn đối thủ châu Âu không thể sánh được.

Hệ quả là một số cầu thủ Premier League trở nên quá đắt đối với phần còn lại của châu Âu. Các CLB nước ngoài không chỉ phải cân nhắc phí chuyển nhượng mà còn phải đáp ứng mức lương vốn đã được đẩy lên cao bởi thị trường Anh. Vì thế, ngay cả khi một cầu thủ không còn nằm trong kế hoạch của CLB Premier League, việc bán anh ta ra nước ngoài cũng không phải lúc nào dễ dàng.

Các đội bóng Anh buộc phải tìm đến những đối thủ ngay bên cạnh. Đó là lý do Chelsea có thể mua Morgan Rogers từ Aston Villa, rồi Aston Villa lại trở thành một trong số ít lựa chọn khả thi để Chelsea tìm cách đưa Alejandro Garnacho và Nicolas Jackson ra khỏi đội hình.

Một dòng tiền khổng lồ vì thế chạy vòng quanh giải đấu. Tổng cộng, 164 tân binh được Premier League chiêu mộ trong mùa Hè. Chỉ 37% trong số đó đến từ các CLB Premier League mùa trước, nhưng nhóm cầu thủ này chiếm tới 48% tổng số tiền 3,6 tỷ bảng mà giải đấu bỏ ra.

Đây mới là điều đáng chú ý nhất của kỷ lục 1,7 tỷ bảng. Premier League không chỉ giàu hơn. Nó đang có khả năng giữ lại một phần rất lớn dòng tiền chuyển nhượng bên trong chính giải đấu.

Và vòng quay này có thể còn tiếp diễn. Bởi khi các CLB Premier League tiếp tục kiếm được quá nhiều tiền, những mức giá cao có thể trở nên bình thường và những mức lương trên trời cũng không phải chuyện gây sốc.

Savio là "hàng thải" của Man City vẫn được Tottenham mua về với giá 85 triệu bảng.

Nicolas Jackson là một ví dụ. Chelsea không còn cần anh, trong khi khả năng bán ra nước ngoài bị hạn chế bởi mức lương. Aston Villa vẫn trả 65 triệu bảng. Savio chỉ ghi một bàn tại Premier League mùa trước và dường như không còn nằm trong kế hoạch của Man City, nhưng Tottenham vẫn chi 85 triệu bảng để đưa anh về.

Tottenham thậm chí còn chấp nhận điều khoản mua đứt Mykhailo Mudryk với giá 75 triệu bảng sau thời gian cho mượn, dù cầu thủ này đã không thi đấu chính thức trong hơn hai năm vì án cấm liên quan đến doping và trước đó chỉ ghi 5 bàn tại Premier League.

Những thương vụ như vậy khiến Premier League đang ngày càng giống một ốc đảo của sự xa xỉ, kiểu như Monaco hay Dubai, nơi mà những “tầng lớp bình dân” như Serie A hay Bundesliga chỉ biết ngước nhìn thèm thuồng. Rồi thở dài quay đi.

Nguyễn Khánh