Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI sẽ xử lý các vấn đề cấp bách, tháo gỡ nhiều điểm nghẽn

Sáng 8.7, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khai mạc Phiên họp thứ tư.

Xử lý ngay những vấn đề cấp bách, không thể chậm trễ

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành phiên họp thường kỳ thứ tư để cho ý kiến đối với nhiều nội dung quan trọng, phục vụ công tác chuẩn bị cho Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, dự kiến khai mạc vào đầu tháng 8.2026. Đồng thời, phiên họp cũng chuẩn bị một số nội dung cho Kỳ họp thứ hai vào cuối năm và xem xét các vấn đề quan trọng khác.

Theo Chủ tịch Quốc hội, việc tổ chức Kỳ họp không thường lệ thứ nhất của Quốc hội khóa XVI thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Quốc hội và Chính phủ trong việc kịp thời thể chế hóa các chủ trương, kết luận của Trung ương; xử lý ngay những vấn đề cấp bách, không thể chậm trễ; tháo gỡ các điểm nghẽn, đồng thời giảm áp lực cho kỳ họp thường lệ cuối năm.

Phiên họp thứ tư Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Chủ tịch Quốc hội cho biết, thông thường, Kỳ họp thứ nhất của mỗi khóa Quốc hội chủ yếu tập trung vào công tác nhân sự. Tuy nhiên, tại Kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XVI diễn ra vào đầu tháng 4 vừa qua, Quốc hội đã xem xét, thông qua 9 luật và 5 nghị quyết quy phạm pháp luật.

Theo Chủ tịch Quốc hội, điều này cho thấy Quốc hội khóa XVI luôn đồng hành cùng Chính phủ trong việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác chỉ đạo, điều hành phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Thông tin về chương trình phiên họp, Chủ tịch Quốc hội cho biết đến thời điểm hiện tại, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét 24 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ; 2 dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai; xem xét, thông qua 10 pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo chương trình lập pháp năm 2026; đồng thời cho ý kiến đối với 3 nội dung khác thuộc thẩm quyền.

Bên cạnh đó, Chính phủ đã có Văn bản số 379 ngày 3.7.2026 đề nghị bổ sung dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) để trình Quốc hội thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn ngay tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, các Ủy ban liên quan và các Phó Chủ tịch Quốc hội phụ trách lĩnh vực rà soát kỹ lưỡng, xem xét hai dự án luật này có đủ điều kiện để đưa vào chương trình Kỳ họp không thường lệ hay không.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, hiện các cơ quan chưa bố trí hai dự án luật này trong chương trình phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Vì vậy, đề nghị Chính phủ chỉ đạo hoàn thiện hồ sơ và gửi sang các cơ quan của Quốc hội để thẩm tra. Trường hợp bố trí để Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến cùng với dự án Luật Đất đai (sửa đổi), dự kiến sẽ được thực hiện vào ngày 28.7.

Ngoài ra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng sẽ xem xét, quyết định bằng văn bản đối với 4 nghị quyết thuộc thẩm quyền. Đây là các dự án không có nhiều vấn đề phức tạp; cơ quan trình, cơ quan thẩm tra và các cơ quan liên quan đã cơ bản thống nhất nội dung, qua đó dành thời gian tập trung cho những nội dung quan trọng của kỳ họp.

Siết chặt kỷ luật, kỷ cương, bám sát chương trình phiên họp

Chủ tịch Quốc hội cho biết, phiên họp dự kiến diễn ra trong 6 ngày. Cụ thể, đợt 1 được tổ chức trong ngày 8.7 và sáng 9.7, xem xét 8 nội dung. Đợt 2 diễn ra từ ngày 14 đến 17.7, xem xét 25 nội dung. Ngoài ra, ngày 28.7 sẽ được bố trí để xem xét 2 nội dung sau khi đã được Trung ương cho chủ trương.

Trước khối lượng công việc lớn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan tập trung siết chặt kỷ luật, kỷ cương, bám sát chương trình phiên họp; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng chậm tiến độ, xin lùi, xin rút nội dung hoặc gửi hồ sơ sát thời điểm Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến do nguyên nhân chủ quan. Đồng thời yêu cầu bảo đảm trong tháng 7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải hoàn thành toàn bộ nội dung chương trình Kỳ họp không thường lệ.

“Nếu không bảo đảm chất lượng, tiến độ theo chương trình, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra phải chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội với trách nhiệm của người đứng đầu”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đối với những vấn đề lớn còn có ý kiến khác nhau hoặc có chính sách mới khác với quy định của pháp luật hiện hành, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan chủ động phối hợp với các cơ quan của Quốc hội, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; không để dồn công việc vào giai đoạn cuối của mỗi phiên họp, kỳ họp.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Thường trực Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội thực hiện nghiêm trách nhiệm thẩm tra theo quy định; thể hiện rõ quan điểm về điều kiện và chất lượng hồ sơ, tài liệu. Đối với các dự án chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu về chất lượng hoặc tiến độ, cần kiên quyết đề xuất chưa đưa vào chương trình Kỳ họp không thường lệ, tiếp tục hoàn thiện để trình tại Kỳ họp cuối năm 2026.

Khi cho ý kiến đối với các dự án, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội bám sát thực tiễn gần một năm triển khai mô hình chính quyền ba cấp; rà soát kỹ các quy định về phân cấp, phân quyền; đánh giá đầy đủ tính khả thi của từng chính sách, bảo đảm quy định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền để địa phương có thể triển khai ngay sau khi luật có hiệu lực. Đồng thời, không để phát sinh khoảng trống pháp lý, chồng chéo hoặc tình trạng đùn đẩy trách nhiệm trong quá trình tổ chức thực hiện.

Quang cảnh phiên họp

Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết, theo thông tin cập nhật, đến ngày 30.6 và cho đến nay vẫn còn nhiều văn bản hướng dẫn thi hành luật, cũng như nhiều văn bản hướng dẫn thi hành nghị định chưa được ban hành. Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội làm việc trực tiếp với các bộ, ngành liên quan để làm rõ nguyên nhân chậm ban hành văn bản hướng dẫn thi hành luật và văn bản hướng dẫn thực hiện nghị định.

Nhấn mạnh luật phải được ban hành đồng bộ với nghị định và thông tư, Chủ tịch Quốc hội cho rằng chỉ khi đó các nghị quyết của Quốc hội mới có thể được triển khai ngay sau khi thông qua và thực sự đi vào cuộc sống của người dân, doanh nghiệp.

“Người dân, doanh nghiệp đang chờ đợi. Có những việc rất thúc bách, phải ban hành ngay, ban hành sớm; nhưng có trường hợp nghị quyết của Quốc hội đã có mà văn bản hướng dẫn đến nay vẫn rất chậm”, Chủ tịch Quốc hội cho biết.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội xem xét kỹ nội dung này, nhất là đối với Trung tâm tài chính tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Theo Chủ tịch Quốc hội, đã 7 tháng kể từ sau Kỳ họp thứ 10 của Quốc hội khóa XV, khi Quốc hội xác định sau khi thông qua sẽ triển khai ngay, nhưng đến nay vẫn còn những vướng mắc cần được các cơ quan xem xét, làm rõ.

Nhấn mạnh khối lượng công việc của phiên họp là rất lớn, nhiều nội dung khó, phạm vi tác động rộng, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan trình báo cáo ngắn gọn, đi thẳng vào những vấn đề cần xin ý kiến.

Các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội cần nghiên cứu kỹ tài liệu, tập trung cho ý kiến đối với những vấn đề lớn, những nội dung còn có ý kiến khác nhau, qua đó ban hành kết luận rõ đối với từng vấn đề, tạo cơ sở thuận lợi cho việc hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội khẳng định, kết quả của phiên họp lần này sẽ có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng của Kỳ họp không thường lệ sắp tới.

THU SÂM - XUÂN TRƯỞNG; ảnh: TRẦN HUẤN