Kỳ họp Đại hội đồng lần thứ 152 của IPU: Nuôi dưỡng hòa bình và sứ mệnh của nghị viện

Kỳ họp Đại hội đồng lần thứ 152 của IPU sẽ diễn ra tại Khách sạn và Trung tâm Hội nghị Hilton Istabul Bomonti, Istabul, Thổ Nhĩ Kỳ, từ ngày 15 - 19/4/2026 với sự tham gia của các đại biểu đến từ 170 - 180 quốc gia thành viên. Sự kiện quy tụ đầy đủ các cơ quan và cơ chế chuyên môn của IPU như Hội đồng Điều hành, các Ủy ban Thường trực, các Ủy ban chuyên trách về quyền con người của nghị sĩ, các vấn đề Trung Đông và y tế, cùng với Diễn đàn Nữ nghị sĩ và Diễn đàn Nghị sĩ trẻ. Đây là diễn đàn quan trọng nhằm tăng cường đối thoại nghị viện đa phương, thúc đẩy hợp tác quốc tế và xử lý các vấn đề toàn cầu cấp thiết.

Nuôi dưỡng hy vọng, bảo đảm hòa bình và thúc đẩy công lý cho các thế hệ tương lai

Trong thông điệp chào mừng các đoàn tới dự Đại hội đồng, Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ Numan Kurtulmus cho biết: "Kể từ khi thành lập vào năm 1889, IPU đã cung cấp một nền tảng độc đáo cho các nghị viện cùng nhau làm việc để theo đuổi hòa bình, ổn định và phát triển bền vững. Trong bối cảnh này, chủ đề thảo luận chung của Đại hội đồng chúng ta “Nuôi dưỡng hy vọng, bảo đảm hòa bình và công lý cho các thế hệ tương lai” kêu gọi tất cả chúng ta gánh vác một trách nhiệm lớn hơn nữa".

Theo ông, nuôi dưỡng hy vọng đòi hỏi phải trình bày một tầm nhìn đáng tin cậy về tương lai, truyền cảm hứng và tạo dựng niềm tin cho giới trẻ; củng cố hòa bình đòi hỏi phải giữ cho các kênh đối thoại luôn mở; Việc bảo đảm công lý đòi hỏi một cam kết vững chắc đối với cách tiếp cận dựa trên nguyên tắc pháp quyền và tôn trọng phẩm giá con người. Sứ mệnh của các nghị viện là chuyển những nguyên tắc này thành các chính sách cụ thể, đồng thời củng cố quản trị toàn diện và có trách nhiệm.

Nguồn: Instagram của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ

Trên thực tế, hệ thống đa phương quốc tế được hình thành nhằm duy trì hòa bình, công lý và tôn trọng phẩm giá con người, song hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng như xung đột gia tăng, bất bình đẳng, biến đổi khí hậu, mất an ninh lương thực; đồng thời, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đặt nhiều vấn đề mới về đạo đức, pháp lý, xã hội, làm gia tăng lo ngại về mối quan hệ giữa con người và máy móc trong tương lai, nhất là khi công nghệ này có nguy cơ làm gia tăng xung đột, hạ thấp ngưỡng sử dụng vũ lực và tạo ra những hình thức gây hại khó kiểm soát hoặc dự đoán. Những vấn đề trên làm suy giảm niềm tin vào các thể chế và gia tăng bất ổn toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, các nghị viện giữ vai trò then chốt trong việc kết nối ý chí người dân với quá trình ra quyết định ở cấp quốc gia và quốc tế thông qua các chức năng cơ bản là lập pháp, giám sát, quyết định ngân sách và đại diện. Từ đó, các nghị viện có thể giúp thúc đẩy quản trị bao trùm, củng cố niềm tin xã hội và bảo đảm hòa bình, công lý lâu dài. Thực tế, các nghị viện ngày càng được kỳ vọng đóng vai trò mạnh mẽ hơn trong lĩnh vực ngoại giao, bổ trợ cho các hình thức truyền thống. Các nghị viện có thể góp phần xây dựng niềm tin và uy tín của các thể chế, tăng cường gắn kết xã hội và thúc đẩy quản trị bao trùm, vốn là những yếu tố cần thiết để duy trì hy vọng và ngăn ngừa xung đột trong tương lai.

Luật pháp quốc tế và hợp tác đa phương tiếp tục là nền tảng quan trọng cho hành động nghị viện. Các nghị viện cần tập trung thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế, đồng thời chủ động ứng phó với các thách thức mới, đặc biệt là công nghệ mới nổi. Việc tăng cường sự tham gia của thanh niên và thúc đẩy bình đẳng giới là yếu tố thiết yếu nhằm nâng cao tính chính danh và hiệu quả của hệ thống dân chủ.

Phiên thảo luận chung kêu gọi các nghị viện chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp theo định hướng tương lai, tập trung vào củng cố niềm tin vào các thể chế công và nền dân chủ, thúc đẩy phát triển bền vững, tăng cường hợp tác nghị viện và bảo đảm tương lai hòa bình, công bằng cho các thế hệ sau…

Vai trò nghị viện trong các vấn đề toàn cầu

Đại hội cũng sẽ xem xét, thảo luận và thông qua các nghị quyết liên quan đến nội dung khẩn cấp, cũng như tập trung vào hai chủ đề nghiên cứu chuyên sâu do các Ủy ban Thường trực phụ trách. Cụ thể là chủ đề “Vai trò của nghị viện trong việc thiết lập các cơ chế quản lý hậu xung đột hiệu quả, góp phần khôi phục và duy trì một nền hòa bình công bằng, bền vững” của Ủy ban Thường trực về hòa bình và an ninh quốc tế; và chủ đề “Xây dựng một nền kinh tế toàn cầu công bằng và bền vững: vai trò của nghị viện trong việc chống chủ nghĩa bảo hộ, giảm thuế quan và ngăn chặn hành vi trốn thuế của doanh nghiệp” của Ủy ban Thường trực về phát triển bền vững đưa ra.

Nguồn: global.tbmm.gov.tr

Bên cạnh các nội dung thảo luận chính, Đại hội còn bao gồm việc trình bày và xem xét các báo cáo của các Ủy ban Thường trực, cũng như tiến hành thông qua các chủ đề nghiên cứu dự kiến cho Kỳ họp Đại hội đồng lần thứ 154, đồng thời bổ nhiệm các đồng báo cáo viên nhằm chuẩn bị nội dung chuyên môn cho các kỳ họp tiếp theo. Ngoài ra, việc sửa đổi Điều lệ và Quy tắc của IPU cũng sẽ được xem xét nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức.

Dự kiến, kỳ họp sẽ khép lại bằng việc thông qua một văn kiện cuối cùng phản ánh kết quả của Phiên thảo luận chung, trong đó tổng hợp các cam kết chính trị, định hướng hành động và khuyến nghị chính sách của các nghị viện thành viên, qua đó góp phần định hình vai trò của IPU trong việc thúc đẩy hòa bình, công lý và phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu.

Ngoài ra, trong phiên họp lần thứ 217 (diễn ra trong khuôn khổ Đại hội đồng IPU) của Hội đồng Điều hành, Tổng Thư ký mới của IPU sẽ được được bầu ra để thay thế cho ông Martin Chungong, người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào ngày 30/6/2026.

Ngọc Minh