Ký cam kết đạp gia tốc khi kiểm định khí thải mà hỏng xe thì ai chịu trách nhiệm?

Sau một tuần áp dụng (từ 1-3), các quy định mới liên quan đến Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ (theo Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg) trực tiếp tác động đến quá trình đăng kiểm xe ô tô.

Trong đó, đăng kiểm viên sẽ đạp ga hết hành trình bàn đạp ga nhanh chóng và liên tục (trong thời gian không quá 1 giây) để đạt được mức cấp nhiên liệu tối đa của bơm cao áp (đạt tốc độ lớn nhất của động cơ) trước khi nhả bàn đạp ga đang là chủ đề được nhiều người quan tâm.

Nhiều quy định mới về kiểm định xe ô tô có hiệu lực từ 1-3. Ảnh: THY NHUNG

Đối với một số trường hợp, chủ xe sẽ được các đơn vị kiểm định xe yêu cầu ký cam kết trước khi thực hiện quy trình đạp gia tốc. Nhiều chủ xe thắc mắc, đây là nội dung cam kết với bản được xây dựng sẵn, trong quá trình đạp gia tốc mà gây ra hư hỏng xe thì bên nào sẽ chịu trách nhiệm.

Trao đổi với PLO, Luật sư Võ Đan Mạch, Đoàn Luật sư TP.HCM cho biết đối với trường hợp xe bị hạn chế tốc độ động cơ khi không tải theo thiết kế của nhà sản xuất xe thì động cơ phải đạt đến tốc độ hạn chế theo công bố của nhà sản xuất. Trường hợp không xác định được giới hạn tốc độ không tải lớn nhất của động cơ theo quy định của nhà sản xuất xe (không có bộ điều tốc giới hạn vòng tua), cơ sở đăng kiểm chỉ tiếp tục kiểm tra khi chủ xe có văn bản cam kết chịu trách nhiệm toàn bộ đối với mọi hư hỏng có thể phát sinh liên quan đến quá trình kiểm tra khí thải (theo mẫu quy định).

Nội dung mà chủ xe ký cam kết. Ảnh: MXH

Thực tế, đây phương pháp khoa học đã được quốc tế công nhận và được nhiều quốc gia áp dụng để kiểm soát khí thải động cơ diesel. Việc thử nghiệm chỉ kéo dài vài giây, động cơ không chịu tải, và tốc độ cực đại thực chất là tốc độ giới hạn do nhà sản xuất thiết kế sẵn. Khi thực hiện đúng quy trình (động cơ đủ nhiệt, chu trình ngắn, số lần thử hạn chế), thử nghiệm này không gây hư hỏng động cơ.

Ngoài ra, không phải mọi loại xe máy dầu cũ chủ xe đều phải ký cam kết, mà yêu cầu này dựa vào đánh giá kỹ thuật từ các đăng kiểm viên. Nếu chủ xe không ký cam kết thì cơ sở đăng kiểm sẽ không tiếp tục thực hiện kiểm tra khí thải. Thậm chí, nếu phát hiện dấu hiệu bất thường rõ rệt của động cơ theo hướng dẫn, đăng kiểm viên phải từ chối kiểm định ngay cả khi chủ xe muốn ký cam kết.

Theo Điều 32 Thông tư 47/2024 của Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng), đăng kiểm viên chỉ:

Chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả kiểm định;
Tuân thủ đúng quy định, quy trình, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật có liên quan đến công tác kiểm định;
Không được đưa ra các yêu cầu trái quy định của pháp luật về trình tự, thủ tục kiểm định, chứng nhận cải tạo cơ giới, kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.

Theo LS Võ Đan Mạch, việc đăng kiểm viên đạp ga để kiểm tra khí thải là thực hiện theo quy trình do pháp luật quy định, không được xem là “xâm phạm tài sản của người khác” nên không phải là căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015. Ngoài ra, pháp luật không có quy định ràng buộc cơ sở đăng kiểm hay đăng kiểm viên phải chịu trách nhiệm đối với các thiệt hại xảy ra khi đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục kiểm định.

Nếu đăng kiểm viên thực hiện không đúng quy trình kiểm định thì cơ sở đăng kiểm phải bồi thường thiệt hại. Ảnh: THY NHUNG

Trường hợp xe bị hư hỏng trong quá trình kiểm định thì cơ quan chức năng sẽ xác minh nguyên nhân gây ra thiệt hại (do xe quá cũ, hư hỏng từ trước hay do đăng kiểm viên thực hiện không đúng quy trình kiểm định). Nếu do các bộ phận của xe không đảm bảo chất lượng thì chủ xe phải tự chịu trách nhiệm, vì về nguyên tắc chủ phương tiện phải tự bảo dưỡng xe trong quá trình sử dụng, đảm bảo xe đủ điều kiện lưu thông và bảo vệ môi trường.

Ngược lại, nếu do đăng kiểm viên thực hiện không đúng quy trình kiểm định thì cơ sở đăng kiểm phải bồi thường thiệt hại và đăng kiểm viên đó có nghĩa vụ hoàn trả lại cho cơ sở đăng kiểm theo quy định tại Nghị định 27/2012.

THY NHUNG