Kỳ 3: Những giải pháp lan tỏa trong thời đại số

Trong 2 kỳ trước, tác giả đã truyền tải thông điệp quan trọng về vai trò của việc lan tỏa giá trị văn học về lực lượng CAND trên không gian mạng. Đây không chỉ là yêu cầu mang tính văn hóa mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm xây dựng sức đề kháng tư tưởng cho xã hội trước các luồng thông tin độc hại và phản văn hóa.

Vì vậy, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm phát huy hiệu quả vai trò của văn học về lực lượng CAND trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng hiện nay.

Thượng tướng Trần Quốc Tỏ, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an và nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam trao giải Nhất tại cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài "Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" lần thứ V (2022-2025).

Một là, đổi mới phương thức lan tỏa văn học về lực lượng CAND trên nền tảng số nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục tư tưởng, lan tỏa giá trị nhân văn và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số.

Thay vì chỉ giới thiệu tác phẩm dưới dạng văn bản truyền thống, cần phát triển các sản phẩm truyền thông đa phương tiện như podcast, sách nói, video ngắn hay các sản phẩm truyền thông đa nền tảng. Đây là những hình thức có tính trực quan, sinh động, dễ tiếp cận và có khả năng lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội. Các tác phẩm ký sự, truyện ngắn, tiểu thuyết viết về người chiến sĩ Công an có thể được chuyển thể thành podcast kể chuyện nhằm tạo cảm giác gần gũi, chân thực cho người nghe.

Tiêu biểu hiện nay là hoạt động hiệu quả của Fanpage “Văn học Công an” do Chi hội Nhà văn Công an quản lý. Trang thường xuyên giới thiệu tác phẩm, chân dung các nhà văn, chiến sĩ Công an tiêu biểu với hình thức thể hiện đa dạng, hiện đại, góp phần thu hút đông đảo độc giả trên không gian mạng. Dù mới được thành lập từ tháng 10/2025, Fanpage đã thu hút hơn 50 nghìn lượt theo dõi, cho thấy sức lan tỏa tích cực của văn học về lực lượng CAND trong môi trường số.

Hai là, xây dựng và phát triển lực lượng sáng tác trẻ trong CAND nhằm tạo nguồn tác phẩm chân thực, giàu tính chiến đấu và lan tỏa giá trị cách mạng trên không gian mạng.

Bên cạnh việc đổi mới phương thức lan tỏa văn học trên nền tảng số, một yêu cầu quan trọng mang tính lâu dài là phải xây dựng và phát triển đội ngũ sáng tác trẻ trong lực lượng Công an nhân dân. Đây không chỉ là giải pháp nhằm bổ sung nguồn nhân lực sáng tạo văn học về đề tài an ninh, trật tự mà còn là cách để tạo nên những tác phẩm mang hơi thở chân thực từ chính thực tiễn chiến đấu, công tác và đời sống của người chiến sĩ Công an trong thời đại mới.

Thực tế cho thấy, những tác phẩm văn học có sức lay động sâu sắc thường được hình thành từ trải nghiệm thực, cảm xúc thực và sự gắn bó trực tiếp với đời sống. Vì vậy, cán bộ, chiến sĩ và học viên trong lực lượng CAND chính là những người có điều kiện thuận lợi để phản ánh chân thực nhất những gian khổ, hy sinh, áp lực và cả vẻ đẹp nhân văn của nghề nghiệp. Nhiều cuộc thi văn học trong lực lượng thời gian qua đã tạo được sức lan tỏa tích cực và trở thành bệ phóng cho nhiều cây bút trẻ trưởng thành.

Có thể kể đến cuộc thi “Cây bút vàng”, cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống”. Thông qua cuộc thi đã xuất hiện nhiều cây bút, tác giả trẻ thế hệ 8X, 9X đã và đang khẳng định tên tuổi trên văn đàn như Chu Thanh Hương (Công an tỉnh Lạng Sơn), Hoàng Anh Tuấn (Công an tỉnh Lào Cai), Vũ Liêm (Cục Truyền thông CAND), Nguyễn Kiên Cường, Kim Thị Mùa Đông, Đỗ Ngọc Bích (Công an tỉnh Phú Thọ), Phan Đức Lộc (Công an tỉnh Điện Biên), Trần Ngọc Mai (trường Đại học An ninh nhân dân), Võ Chí Nhất (Công an Thành phố Hồ Chí Minh), Nguyễn Thị Thanh Thúy (Công an tỉnh Đắc Lắc), Võ Đăng Khoa (Công an tỉnh An Giang) và nhiều các cây bút trẻ khác. Họ là những hạt giống đỏ của văn học Công an.

Trung tướng, Nhà văn Hữu Ước, Chủ tịch Chi hội Nhà văn Công an phát biểu tại buổi tổng kết cuộc thi thơ Xuân Mới (tháng 3/2026).

Một số tác giả đã khẳng định được vị trí của mình trên văn đàn, có thể kể đến Thiếu tá, nhà văn Chu Thanh Hương với tiểu thuyết “Hoa bay” đoạt giải A giai đoạn 2007-2010, tiểu thuyết Phận Liễu đoạt giải A giai đoạn 2017-2020, tiểu thuyết “Bí ẩn Phụng Hoàng Xanh” đoạt giải C giai đoạn 2013-2015; Thượng úy, nhà văn Phan Đức Lộc là cây bút trẻ xuất sắc đạt nhiều giải thưởng trong các cuộc thi văn học, như đoạt giải Nhất truyện ngắn cuộc thi sáng tác văn học trẻ với tác phẩm “Mùa đông ở Sính Phình”, giải Nhì cuộc thi truyện ngắn Tạp chí Nhà văn và Tác phẩm với truyện ngắn “Xác đá”, giải Nhì cuộc thi viết và Trại sáng tác văn học về hình tượng người chiến sĩ CSND với tác phẩm “Mùa hoa Pa Bát”, giải thưởng “Cây bút Vàng” của Bộ Công an với tác phẩm “Pảng Cò Moong”.

Hay gần đây là sự trở lại của Đại tá Nhà văn Dương Bình Nguyên, đạt giải A với tiểu thuyết “Gió vẫn thổi qua rừng nhiệt đới” giai đoạn 2022-2025. Cuộc thi thơ “Xuân Mới” năm 2026 do Chi hội Nhà văn Công an phát động đã xuất hiện nhiều cây bút triển vọng là cán bộ, chiến sĩ Công an đang công tác trong lực lượng như Lý Hoàng Cung, Nguyễn Duy Thành, Trần Lê Anh Tuấn… Những tác giả này không chỉ góp phần làm phong phú diện mạo văn học CAND mà còn mang đến hơi thở mới, góc nhìn mới và phương thức thể hiện gần gũi hơn với công chúng trẻ trên không gian mạng hiện nay.

Ba là, đưa văn học về lực lượng CAND vào giáo dục chính trị, tư tưởng trong các học viện, trường Công an nhằm bồi đắp lý tưởng cách mạng và xây dựng bản lĩnh nghề nghiệp cho học viên.

Trong công tác giáo dục chính trị, tư tưởng hiện nay, việc truyền đạt lý luận và giáo dục lý tưởng cách mạng cho học viên các trường CAND không thể chỉ dừng lại ở những bài giảng mang tính khái quát hay những nội dung lý thuyết khô cứng. Việc đưa văn học về lực lượng CAND vào hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng là giải pháp quan trọng nhằm kết hợp hài hòa giữa giáo dục lý luận với giáo dục cảm xúc, nhân cách và lý tưởng nghề nghiệp cho học viên.

Đây không chỉ là giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục trong các trường CAND mà còn góp phần hình thành lớp cán bộ, chiến sĩ trẻ vững về chính trị, giàu về nhân văn, đẹp về nhân cách, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, các trường CAND cũng cần đổi mới hình thức giáo dục bằng cách xây dựng các podcast cảm nhận tác phẩm văn học, video kể chuyện, chuyên mục giới thiệu sách trên nền tảng số hoặc diễn đàn trực tuyến trao đổi về văn học Công an. Những hình thức này vừa phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của học viên trẻ, vừa góp phần lan tỏa các giá trị tích cực của văn học cách mạng trên không gian mạng.

Bốn là, chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên lĩnh vực văn hóa, văn học nhằm bảo vệ hình tượng người chiến sĩ CAND và giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng.

Trại sáng tác văn học về đề tài CAND tại Ninh Bình (tháng 5/2025).

Một trong những biểu hiện đáng chú ý hiện nay là các luận điệu xuyên tạc, bóp méo hình ảnh lực lượng CAND trên không gian mạng. Lợi dụng một số vụ việc cá biệt hoặc những hạn chế trong quá trình thực thi nhiệm vụ, các đối tượng chống phá cố tình quy kết bản chất, phủ nhận những đóng góp và sự hy sinh to lớn của lực lượng CAND trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Không ít nội dung trên mạng xã hội được xây dựng với dụng ý tạo tâm lý hoài nghi, kích động thái độ cực đoan, đối lập giữa nhân dân với lực lượng Công an.

Song song với đó, các thế lực thù địch còn tìm cách phủ nhận lịch sử cách mạng, xuyên tạc các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Nếu không được nhận diện và đấu tranh kịp thời, những nội dung này sẽ từng bước làm xói mòn niềm tin xã hội, gây nhiễu loạn nhận thức và tạo ra khoảng trống về giá trị trong đời sống tinh thần của giới trẻ.

Trước thực trạng đó, công tác đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên lĩnh vực văn hóa, văn học cần được thực hiện chủ động, thường xuyên và có chiều sâu. Đặc biệt, việc phản bác các quan điểm sai trái cần đặt trọng tâm vào sức thuyết phục bằng giá trị chân thực của đời sống và nghệ thuật. Không thể đấu tranh hiệu quả nếu chỉ sử dụng những khẩu hiệu khô cứng hay cách tuyên truyền thiếu cảm xúc.

Chính những tác phẩm văn học giàu giá trị nhân văn, phản ánh chân thực cuộc sống chiến đấu, công tác và sự hy sinh thầm lặng của lực lượng CAND sẽ là minh chứng sinh động, có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn bất kỳ sự phản bác lý luận đơn thuần nào. Khi công chúng được tiếp cận với những câu chuyện chân thực, những hình tượng nghệ thuật giàu cảm xúc và tinh thần nhân văn, họ sẽ có khả năng tự nhận diện, phản bác những thông tin sai lệch và luận điệu xuyên tạc trên không gian mạng.

Năm là, hình thành không gian văn hóa số tích cực trong lực lượng CAND nhằm chủ động lan tỏa giá trị cách mạng và chiếm lĩnh trận địa tư tưởng trên không gian mạng.

Đối với lực lượng CAND, việc hình thành không gian văn hóa số tích cực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của người chiến sĩ Công an cách mạng mà còn tạo dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng, góp phần củng cố niềm tin xã hội đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang nhân dân.

Trước hết, cần chú trọng xây dựng hệ thống fanpage, kênh truyền thông số và các nền tảng tương tác chính thống của lực lượng CAND theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp và gần gũi với công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Những nền tảng này không chỉ có chức năng cung cấp thông tin chính thống mà còn cần trở thành không gian lan tỏa các giá trị nhân văn, truyền cảm hứng về tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và sự hy sinh thầm lặng của người chiến sĩ Công an trong đời sống hôm nay.

Bên cạnh việc cập nhật thông tin thời sự, cần đẩy mạnh xây dựng các chuyên mục giới thiệu tác phẩm văn học hay về người chiến sĩ CAND dưới nhiều hình thức phong phú như bài viết cảm nhận, video kể chuyện, podcast, sách nói hay infographic giới thiệu nhân vật và tác phẩm tiêu biểu. Những nội dung giàu cảm xúc, gần gũi với đời sống sẽ giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận văn học cách mạng một cách tự nhiên và hấp dẫn hơn. Việc hình thành không gian văn hóa số tích cực trong lực lượng CAND chính là giải pháp quan trọng nhằm kết hợp giữa công nghệ số với sức mạnh của văn hóa, văn học và truyền thông hiện đại.

Cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hôm nay không còn tiếng súng, không diễn ra trên chiến hào hay trận tuyến hữu hình nhưng vô cùng cam go, quyết liệt trên không gian mạng, nơi từng dòng thông tin, từng sản phẩm văn hóa đều có thể tác động sâu sắc đến nhận thức và niềm tin xã hội.

Trong cuộc đấu tranh ấy, văn học về lực lượng CAND không chỉ dừng lại ở những trang viết phản ánh hiện thực mà còn nuôi dưỡng lý tưởng cách mạng, khơi dậy lòng yêu nước, củng cố niềm tin xã hội và lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp. Khi phát huy đúng hướng và lan tỏa mạnh mẽ trên nền tảng số, văn học về lực lượng CAND sẽ góp phần giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng, bảo vệ nền tảng tinh thần của xã hội và hun đúc khát vọng xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

Bùi Tuấn Minh