Kinh tế tư nhân trước cơ hội bứt phá mới - Bài 2: Kích hoạt nguồn lực tư nhân cho các dự án lớn

Phối cảnh Tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 Phú Quốc - một trong 4 dự án, công trình phục vụ APEC 2027. Ảnh: TTXVN phát

Từ nỗ lực "mở đường" về cơ chế, nguồn lực của cơ quan quản lý nhà nước đến những kiến nghị thực tiễn từ doanh nghiệp, Nghị quyết số 68-NQ/TW được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Mở rộng không gian tham gia dự án chiến lược

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục doanh nghiệp Tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) cho biết, với vai trò cơ quan tham mưu, điều phối về tài chính - ngân sách, Bộ Tài chính xác định nhiệm vụ trọng tâm là chủ động "mở đường", tạo lập khuôn khổ thể chế và cơ chế nguồn lực để Nghị quyết số 68-NQ/TW đi vào cuộc sống, qua đó thu hút và tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào các dự án hạ tầng quy mô lớn, nhiệm vụ chiến lược và công trình trọng điểm quốc gia. Trên tinh thần đó, Bộ Tài chính đã và đang triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp sau:

Thứ nhất là thể chế hóa nhanh, tạo niềm tin cho nhà đầu tư tư nhân. Ngay sau khi Nghị quyết số 68-NQ/TW được ban hành, Bộ Tài chính đã tham mưu, phối hợp khẩn trương hoàn thiện khuôn khổ triển khai; trong thời gian ngắn trình Chính phủ báo cáo Quốc hội về Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân; tham mưu ban hành Nghị quyết số 138/NQ-CP của Chính phủ ban hành Kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 139/NQ-CP của Chính phủ ban hành Kế hoạch của Chính phủ triển khai Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân; đồng thời trình Chính phủ ban hành Nghị định số 20/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực hiện Nghị quyết số 198/2025/QH15, tập trung tháo gỡ các nhóm vấn đề "cấp bách - tác động lớn" để kích hoạt nguồn lực tư nhân.

Thứ hai là mở rộng "không gian tham gia" cho tư nhân vào dự án lớn, dự án chiến lược. Bộ Tài chính tham mưu hoàn thiện các cơ chế để doanh nghiệp tư nhân đủ năng lực tham gia các dự án quy mô lớn, trọng điểm quốc gia. Thứ ba là hoàn thiện cơ chế huy động tư nhân theo phương thức "giao nhiệm vụ - đặt hàng", đưa chính sách vào thực thi.

Thứ tư là tạo thuận lợi về đất đai - hạ tầng để triển khai dự án, trong đó Nghị định số 20/2026/NĐ-CP cho phép địa phương hỗ trợ một phần chi phí đầu tư hạ tầngkhu công nghiệp, cụm công nghiệp cho nhóm doanh nghiệp ưu tiên. Thứ năm là khơi thông nguồn vốn trung, dài hạn và tạo cấu trúc vốn bền vững cho đầu tư tư nhân. Thứ sáu là đôn đốc kế hoạch triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW, trong đó Bộ Tài chính xây dựng và vận hành Hệ thống theo dõi, đánh giá triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW theo thời gian thực hiện nhằm nâng cao minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu lực điều hành thống nhất.

Gỡ rào cản thể chế, tạo niềm tin

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Trần Văn Thế, Chủ tịch HĐQT Công ty Đầu tư và Phát triển Indel cho rằng, rào cản lớn nhất đối với khu vực kinh tế tư nhân hiện nay vẫn nằm ở hệ thống chính sách, pháp luật chưa đồng bộ. Sự thiếu thống nhất giữa các luật và văn bản dưới luật khiến doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thủ tục phát sinh, làm gia tăng chi phí và kéo dài thời gian thực thi.

Bên cạnh sự chồng chéo về pháp lý, tính ổn định của chính sách cũng là yếu tố khiến doanh nghiệp e ngại khi đầu tư dài hạn. Việc quy định thay đổi nhanh, thiếu lộ trình rõ ràng, thậm chí có yếu tố hồi tố đối với các dự án đã triển khai, làm gia tăng rủi ro và ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư tư nhân. Do đó, quá trình xây dựng chính sách cần tăng cường tham vấn cộng đồng doanh nghiệp, bảo đảm tính khả thi và ổn định trong thực tiễn.

Mặt khác thủ tục hành chính hiện vẫn còn rườm rà, làm chậm quá trình gia nhập thị trường. Doanh nghiệp kiến nghị đẩy mạnh cải cách theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo điều kiện cho doanh nghiệp sớm tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời vẫn bảo đảm kỷ cương quản lý nhà nước. Cùng với cải cách thủ tục, doanh nghiệp mong muốn tăng cường hiệu quả giám sát việc thực thi tại các cơ quan, địa phương. Chỉ khi có cơ chế kiểm tra thường xuyên, chế tài đủ mạnh đối với các hành vi gây phiền hà, Nghị quyết mới thực sự phát huy hiệu quả trong thực tế.

Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã trở thành "làn gió mới" tạo "đòn bẩy" vững chắc cho các doanh nghiệp ở Khánh Hòa. Trong ảnh: Rong nho được thu hoạch trực tiếp tại vùng nuôi trồng thuộc vùng biển Khánh Hòa. Ảnh: Đặng Tuấn/TTXVN

Hỗ trợ thực chất để nâng cao năng lực

Bà Nguyễn Thị Tuyết Mai, Giám đốc Công ty TNHH Thời trang Anima Việt Nam cho rằng, trong giai đoạn đầu năm, doanh nghiệp tư nhân cần được hỗ trợ bằng những hành động mang tính thực chất, trước hết là tổ chức kết nối cung - cầu theo chuỗi ngành hàng. Theo bà Mai, việc xây dựng một kênh thông tin thị trường tập trung, cung cấp dữ liệu về nhu cầu nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định của từng thị trường sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí dò tìm thông tin. Song song với đó, cần hỗ trợ chi phí xúc tiến thương mại và chuyển đổi số; thậm chí có thể thí điểm mô hình "đơn hàng mẫu" để doanh nghiệp thử sức với quy mô nhỏ, giảm rủi ro khi thâm nhập thị trường mới.

Bà Mai cũng chỉ ra rằng tiếp cận vốn và chi phí tài chính vẫn là điểm nghẽn lớn của nhiều doanh nghiệp tư nhân. Doanh nghiệp mong sớm có các gói tín dụng ưu đãi, quỹ bảo lãnh tín dụng và cơ chế đánh giá dựa trên dòng tiền, đơn hàng. Bên cạnh đó, thủ tục hành chính và các tiêu chuẩn xuất nhập khẩu cần tiếp tục được đơn giản hóa, số hóa để rút ngắn thời gian thông quan.

Từ thực tiễn hoạt động, doanh nghiệp kỳ vọng các chính sách hỗ trợ theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW sẽ đi vào thực chất hơn, với thủ tục rõ ràng, đầu mối chịu trách nhiệm cụ thể và thời hạn xử lý minh bạch. Việc chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang hỗ trợ theo nhu cầu từng ngành, gắn xúc tiến với đơn hàng, tiêu chuẩn thị trường và tư vấn đồng bộ được xem là giải pháp then chốt giúp khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Bài 3: Tháo gỡ rào cản để phát triển bền vững

Kim Anh - Văn Xuyên - Thùy Linh (TTXVN)