Kinh tế Trung Quốc vững vàng dưới sức ép từ xung đột Vùng Vịnh

Ảnh minh họa - Ảnh: Getty/CNBC.

Chỉ số PMI của Trung Quốc đã cho thấy những dấu hiệu tích cực trong tháng 3, đánh dấu sự trở lại của tăng trưởng trong lĩnh vực sản xuất sau hai tháng suy giảm liên tiếp.

Tuy nhiên, cú sốc cung ứng do cuộc chiến tranh ở Trung Đông có thể đặt ra thách thức đối với hoạt động sản xuất nói riêng và nền kinh tế nói chung của Trung Quốc trong thời gian tới.

Theo dữ liệu từ Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS), chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) chính thức của lĩnh vực sản xuất tăng lên mức 50,4 điểm trong tháng 3, so với mức 49 điểm của tháng 2. Con số này cao hơn dự báo 50,3 điểm mà các nhà kinh tế đưa ra trong một cuộc khảo sát của tờ báo Wall Street Journal, đồng thời vượt qua ngưỡng 50 điểm - mốc phân định giữa tăng trưởng và suy giảm của hoạt động sản xuất.

Sự phục hồi này phần nào được thúc đẩy bởi các yếu tố mùa vụ, khi công nhân nhà máy trở lại làm việc và hoạt động sản xuất - kinh doanh trở lại bình thường sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài trong tháng 2.

Không chỉ lĩnh vực sản xuất, chỉ số PMI phi sản xuất của Trung Quốc, bao gồm hoạt động dịch vụ và xây dựng, cũng đã quay trở lại vùng tăng trưởng, tăng lên 50,1 điểm từ mức 49,5 điểm trong tháng 2. Trong đó, chỉ số theo dõi hoạt động dịch vụ tăng lên mức 50,2 điểm từ 49,7 điểm. Chỉ số xây dựng cải thiện lên 49,3 điểm từ 48,2 điểm, song vẫn cho thấy sự căng thẳng trong lĩnh vực bất động sản đang gặp khó khăn của Trung Quốc.

Các nhà kinh tế đã dự báo trước sự phục hồi hoạt động trong tháng 3, nhưng những thách thức từ bên ngoài, đặc biệt là giá cả hàng hóa leo thang, đang gây sức ép lên các nhà sản xuất Trung Quốc.

Ông Huo Lihui, một nhà thống kê cao cấp tại (NBS), nhấn mạnh việc xung đột tại Trung Đông đã thúc đẩy giá dầu thô, hóa chất và các nguyên vật liệu công nghiệp khác tăng mạnh trong tháng này. Sự leo thang giá hàng hóa, cùng với chi phí vận tải toàn cầu tăng, đang đặt ra thách thức đối với các nhà máy ở Trung Quốc. Theo ông Huo, ngày càng nhiều doanh nghiệp nước này báo cáo chi phí nguyên liệu và logistics cao hơn so với tháng trước.

Dù triển vọng lạm phát của Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào cuộc khủng hoảng Trung Đông, các nhà phân tích cho rằng các nhà sản xuất sản phẩm xanh của Trung Quốc gần như chắc chắn sẽ hưởng lợi trong dài hạn khi cú sốc dầu khí thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng xanh toàn cầu.

Ngay cả trong ngắn hạn, các nhà kinh tế cho rằng nhu cầu toàn cầu có thể vẫn duy trì mạnh mẽ, do được hỗ trợ bởi khả năng nới lỏng chính sách khi các chính phủ triển khai các biện pháp hỗ trợ nhằm giảm thiểu tác động từ cú sốc giá dầu do cuộc chiến Mỹ - Iran.

Chỉ số PMI lĩnh vực sản xuất của Trung Quốc trong 3 năm trở lại đây - Nguồn: NBS/CNBC.

Nếu nhu cầu của thế giới duy trì ở mức cao, các nhà kinh tế của ngân hàng Citi kỳ vọng vị thế của Trung Quốc là "công xưởng của thế giới" sẽ được củng cố. Động lực này có thể tương tự như những gì đã diễn ra vào năm 2020, khi Trung Quốc chiếm lĩnh thị phần toàn cầu trong bối cảnh đại dịch Covid-19 làm gián đoạn chuỗi cung ứng của những nền kinh tế cạnh tranh xuất khẩu với Trung Quốc.

Trong trung hạn, cú sốc năng lượng gần đây và sự bất ổn địa chính trị gia tăng có khả năng thúc đẩy nhiều quốc gia ưu tiên an ninh năng lượng hơn - một sự chuyển hướng phù hợp với thế mạnh của Bắc Kinh.

Để đạt được an ninh năng lượng, các quốc gia cần xây dựng các nhà máy điện hạt nhân, triển khai năng lượng tái tạo và đẩy nhanh việc áp dụng xe điện - theo các nhà kinh tế của ngân hàng Goldman Sachs. "Vì Trung Quốc thống trị nhiều lĩnh vực trong số này này, nước này có thể hưởng lợi từ sự chuyển dịch toàn cầu như vậy”, một báo cáo của Goldman Sachs nhận định.

Điệp Vũ