Kinh tế Trung Quốc: Thặng dư thương mại cao kỷ lục, thị trường bất động sản chưa có dấu hiệu 'chạm đáy'

Đầu tư tiếp tục là điểm yếu của nền kinh tế Trung Quốc. (Nguồn: Getty Images)

Theo số liệu được công bố ngày 19/10, mức tăng trưởng quý III/2026 của Trung Quốc cao hơn dự báo 4,4% của các nhà kinh tế do Reuters khảo sát, đồng thời vượt mức tăng 4,3% trong quý II/2026 - mức thấp nhất trong ba năm.

Động lực tăng trưởng đến từ ba yếu tố

Ông Tianchen Xu, nhà kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit nhận định, sự phục hồi trong tháng 9/2026 đã bù đắp phần nào kết quả kém tích cực trong tháng 7 và tháng 8.

Theo ông, sự cải thiện này đến từ đầu tư của chính phủ, giúp ngăn đà suy giảm kéo dài của đầu tư tài sản cố định, cùng với hoạt động xuất khẩu mạnh mẽ và mức nền so sánh thấp.

Bên cạnh đó, thặng dư thương mại hàng tháng của Trung Quốc đã đạt mức cao kỷ lục 133,5 tỷ USD.

Ông Xu nhận định, động lực từ ba yếu tố trên có thể tiếp tục duy trì trong quý IV/2026, đồng thời dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc cả năm đạt 4,7%.

Số liệu cho thấy, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn phụ thuộc vào hoạt động sản xuất và nhu cầu từ thị trường nước ngoài, trong khi các hộ gia đình và nhà đầu tư tư nhân tiếp tục thận trọng. Tính chung chín tháng đầu năm, tăng trưởng kinh tế Trung Quốc đạt trung bình 4,6%, nằm trong phạm vi mục tiêu chính thức 4,5-5% mà Bắc Kinh đề ra.

Trong tháng 9/2026, doanh số bán lẻ tăng 1,1% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn dự báo tăng 0,6% của các nhà phân tích. Sản lượng công nghiệp tăng 5,5%, phù hợp với dự báo. Tỷ lệ thất nghiệp tại khu vực thành thị ở mức 5,2% trong tháng này.

Tuy nhiên, đầu tư tiếp tục là điểm yếu của nền kinh tế. Trong 9 tháng đầu năm, đầu tư tài sản cố định tại khu vực đô thị giảm 7,2% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức giảm 7,3% mà các nhà kinh tế dự báo trong cuộc khảo sát của Reuters.

Đáng chú ý, đầu tư phát triển bất động sản giảm 20,6% trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9, sâu hơn mức giảm 19,9% ghi nhận trong tám tháng đầu năm.

Bà Sheana Yue, nhà kinh tế cấp cao tại Oxford Economics cho rằng, đà suy giảm kéo dài của thị trường nhà ở sẽ tiếp tục hạn chế khả năng lan tỏa từ hoạt động công nghiệp sang toàn bộ nền kinh tế. Điều này diễn ra trong bối cảnh các hộ gia đình Trung Quốc chứng kiến giá trị tài sản tích lũy trong bất động sản bị thu hẹp trong những năm qua.

Bà Yue cũng bác bỏ nhận định cho rằng thị trường bất động sản đã xuất hiện những dấu hiệu phục hồi rõ rệt. Theo bà, chưa có cơ sở để nhận định thị trường bất động sản Trung Quốc đã “chạm đáy”, khi doanh số bán nhà, số lượng dự án khởi công và diễn biến giá cả vẫn chưa cho thấy những dấu hiệu phục hồi rõ rệt.

Tăng trưởng dựa nhiều vào xuất khẩu

Trong năm nay, Trung Quốc dựa nhiều vào xuất khẩu để thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, động lực này đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn khi chi phí năng lượng tăng mạnh, trong khi sự gia tăng sản xuất và xuất khẩu của Trung Quốc làm dấy lên lo ngại tại các đối tác thương mại.

Trong khi đó, những lĩnh vực khác của nền kinh tế vẫn suy yếu do tiêu dùng trì trệ và thị trường bất động sản tiếp tục suy giảm sau nhiều năm.

Ông Eswar Prasad, giáo sư kinh tế tại Đại học Cornell đánh giá sự mất cân đối giữa cung và cầu trong nước của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới tiếp tục gia tăng.

Theo ông, chính phủ nước này có thể trở nên lạc quan hơn và tiếp tục cách tiếp cận thụ động, thay vì đưa thêm các biện pháp kích thích vào nền kinh tế song song với những cải cách cần thiết.

Áp lực cũng thể hiện qua diễn biến giá cả. Giá sản xuất tại Trung Quốc tăng 5% trong tháng 9, mức tăng nhanh nhất trong hơn bốn năm. Trong khi đó, lạm phát tiêu dùng vẫn dưới 1%, phản ánh tình trạng dư thừa công suất kéo dài và nhu cầu yếu, hạn chế khả năng tăng giá bán của doanh nghiệp.

“Điều này có thể khiến các công ty phải hấp thụ phần lớn cú sốc chi phí thông qua việc chấp nhận lợi nhuận thấp hơn, thay vì tăng giá bán sản phẩm”, bà Yue nêu quan điểm.

Các nhà kinh tế nhìn chung dự báo, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc sẽ giữ nguyên lãi suất cho vay chuẩn trong phần còn lại của năm, đồng nghĩa với việc các biện pháp tài khóa sẽ tiếp tục đóng vai trò chủ yếu trong hỗ trợ nền kinh tế.

Dù tốc độ tăng trưởng tích cực có thể giúp giảm áp lực trước mắt đối với Bắc Kinh trong việc tăng cường kích thích, bà Yue kỳ vọng, quá trình triển khai các biện pháp đã công bố sẽ được đẩy nhanh, qua đó hỗ trợ đầu tư và hoạt động kinh tế trong những quý tới.

Trong những tuần gần đây, chính quyền Trung Quốc đã tăng cường hỗ trợ tài chính, trong đó có gói biện pháp cắt giảm lãi suất có mục tiêu và trợ cấp thế chấp được công bố vào cuối tháng 9/2026.

Đầu tháng 10/2026, chính phủ cũng phân bổ 550 tỷ Nhân dân tệ hạn ngạch vay nợ chưa sử dụng nhằm giúp giảm bớt áp lực tài chính đối với chính quyền địa phương và tăng cường chi tiêu cho cơ sở hạ tầng.

(theo CNBC)

Linh Chi