Kinh tế tăng tốc, Việt Nam tiến lên nấc thang thu nhập trung bình cao

Tăng trưởng vượt bậc kéo GDP bình quân tăng vọt

Theo Cục Thống kê, GDP năm 2025 tăng trưởng khá với mức tăng ước đạt 8,02% so với năm trước. Đây là tốc độ tăng trưởng cao hàng đầu thế giới, vượt xa các nước phát triển, đang phát triển và các nước trong khu vực.

Với tốc độ tăng trưởng cao, quy mô GDP theo giá hiện hành năm 2025 của Việt Nam ước đạt hơn 12,8 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 514 tỷ USD (theo tỷ giá bình quân cả năm 24.976 đồng/USD), tăng 38 tỷ USD so với năm 2024.

Cùng với đó, GDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt 125,5 triệu đồng/người, tương đương 5.026 USD, tăng 326 USD so với mức 4.700 USD của năm 2024. Trước đó, GDP bình quân đầu người năm 2024 đã tăng mạnh so với năm 2023, đạt khoảng 114 triệu đồng/người, tương đương 4.700 USD.

Kinh tế Việt Nam đang bứt tốc. Ảnh: Nguyễn Huế

Năm 2024, theo phân loại mới nhất của Ngân hàng Thế giới (WB), áp dụng cho năm tài khóa 2024 (1/7/2023-1/7/2024), Việt Nam chưa lọt vào nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao (upper-middle income). Trong khi đó, Thái Lan và Indonesia đã nằm trong nhóm này, với thu nhập bình quân đầu người là 7.100 USD và 4.910 USD; Philippines đạt khoảng 4.470 USD.

WB phân loại thu nhập quốc gia dựa trên tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người, không phải GDP. GNI được tính bằng GDP cộng với chênh lệch thu nhập lao động và thu nhập sở hữu giữa trong nước và nước ngoài.

Dù đến nay Việt Nam chưa có số liệu GNI chính thức cho năm 2025, song với mức tăng trưởng GDP đạt 8,02% cùng triển vọng tích cực của dòng vốn FDI, kiều hối và thu nhập từ sở hữu, GNI bình quân đầu người trong năm 2025 được dự báo tiếp tục tăng mạnh. Trong điều kiện tỷ giá không biến động lớn, nhiều khả năng Việt Nam đã đạt và bước qua ngưỡng nước thu nhập trung bình cao về thực chất trong năm 2025.

Cách phân loại thu nhập quốc gia của WB.

Kỷ nguyên mới cho kinh tế Việt Nam

Những số liệu trên cho thấy sự bứt phá của Việt Nam trong suốt thời gian qua. Từ một nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, từng đứng trong nhóm các quốc gia thu nhập thấp trong suốt nhiều thập niên, Việt Nam đã đi một chặng đường dài để tiệm cận ngưỡng thu nhập trung bình cao của thế giới.

Thành quả này không chỉ phản ánh tốc độ tăng trưởng kinh tế ấn tượng, mà còn là kết quả của quá trình cải cách thể chế, mở cửa hội nhập, thu hút mạnh mẽ vốn đầu tư nước ngoài, phát triển công nghiệp - dịch vụ và từng bước nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Việc GDP bình quân đầu người cũng như thu nhập bình quân đầu người liên tục cải thiện trong những năm gần đây cho thấy nền kinh tế đang chuyển sang một nấc thang phát triển mới, tạo nền tảng cho sự hình thành tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng.

Trong một lần chia sẻ với VietNamNet, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, cho biết, nếu Việt Nam tăng trưởng GDP bình quân đạt 9%/năm giai đoạn 2026-2030 và 8% bình quân giai đoạn 2031-2045 thì đến cuối năm 2045, thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người ước đạt 22.600 USD.

Do đó, ông Lực cho rằng, Việt Nam không nhất thiết bằng mọi giá phải tăng trưởng hai con số trong 10-20 năm tới mà vẫn đạt được mục tiêu trở thành một nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 như mục tiêu đề ra.

Theo ông, Việt Nam cần phát triển nhanh nhưng đồng thời bền vững, bao trùm, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, chính trị - xã hội và môi trường. Cần kiểm soát lạm phát ở mức dưới 5%, thâm hụt ngân sách 4-4,5%, nợ công dưới 60% GDP trong mọi tình huống. Đặc biệt là không đánh đổi tăng trưởng kinh tế đơn thuần lấy ô nhiễm môi trường và bất ổn vĩ mô.

“Muốn vậy, cần đảm bảo các yếu tố về cơ cấu, chất lượng và hiệu quả trong tăng trưởng. Với cơ cấu nền kinh tế, ta cần tính toán làm sao tỷ trọng khu vực nông nghiệp ở mức độ hợp lý, vừa đảm bảo an ninh lương thực, vừa đảm bảo cả yếu tố chất lượng và giá trị. Khi đó, khu vực công nghiệp - xây dựng và dịch vụ nên được cân đối như thế nào cho phù hợp, cũng cần tính toán cụ thể”, ông Lực nói.

Chặng đường phía trước đòi hỏi nền kinh tế phải chuyển dịch quyết liệt từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng dựa trên năng suất, tri thức và công nghệ cao. Chỉ khi vượt qua được “bẫy thu nhập trung bình”, Việt Nam mới có thể tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao, bảo đảm sự thịnh vượng bền vững cho các thế hệ tương lai.

Mạnh Hà