Kinh tế số ASEAN: Dữ liệu là tài nguyên, AI là trung tâm

Kỷ nguyên số và nguồn tài nguyên chiến lược mới

Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định: "Dữ liệu đã trở thành nguồn tài nguyên chiến lược mới"

Mở đầu bài phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 diễn ra sáng 15.1, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhận định nhân loại đang sống trong một thời điểm bước ngoặt của lịch sử với sự bùng nổ công nghệ chưa từng có. Ông nhấn mạnh rằng chuyển đổi số không còn là một lựa chọn mang tính bổ trợ, mà đã trở thành "lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu" để các quốc gia phát triển nhanh, bền vững.

Thủ tướng khẳng định: "Dữ liệu đã trở thành nguồn tài nguyên chiến lược mới". Theo Thủ tướng, trong kỷ nguyên số, năng lực làm chủ và kết nối dữ liệu sẽ đóng vai trò quyết định đến hiệu quả quản trị đất nước và năng lực cạnh tranh quốc gia. Dữ liệu không chỉ là tài sản của mỗi nước mà còn là sợi dây kết nối, mở rộng không gian hợp tác giữa các thành viên ASEAN và giữa khối với các đối tác toàn cầu.

Hội nghị ADGMIN diễn ra vào sáng nay (15.1)

Thủ tướng cho rằng việc kiến tạo một hệ sinh thái số xuyên biên giới, nơi dòng chảy dữ liệu được lưu thông thông suốt cho các hoạt động thanh toán số, thương mại điện tử và định danh số, chính là chìa khóa để hiện thực hóa tiềm năng kinh tế của một khu vực có gần 700 triệu dân.

AI là trung tâm gắn liền với tiêu chuẩn đạo đức

Đánh giá về vai trò của công nghệ đột phá, Thủ tướng nhận định: "Trí tuệ nhân tạo đang lan tỏa mạnh mẽ, giữ vai trò trung tâm trong kỷ nguyên số". Với tầm nhìn chiến lược, ông đề nghị ASEAN cần nhanh chóng thích ứng thông qua việc thúc đẩy phát triển các cơ chế thử nghiệm (sandbox) cho công nghệ và mô hình kinh doanh mới để có thể nhân rộng trên toàn khu vực.

Đồng thời, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng gửi đi một thông điệp: "Phát triển trí tuệ nhân tạo phải gắn với tiêu chuẩn đạo đức, lấy con người làm trung tâm, phục vụ mục tiêu hòa bình, hợp tác và phát triển".

Lần đầu tiên Timor-Leste tham dự với tư cách thành viên đầy đủ

Đây là quan điểm chỉ đạo quan trọng, nhắc nhở rằng công nghệ dù tiên tiến đến đâu cũng phải hướng tới việc cải thiện chất lượng cuộc sống và bảo vệ quyền lợi của con người, thay vì tạo ra những rủi ro hay sự chia rẽ.

Thủ tướng cũng kêu gọi ASEAN đẩy mạnh hoàn thiện khung khổ pháp lý về dữ liệu dùng chung, vận hành hiệu quả Mạng lưới an toàn trí tuệ nhân tạo khu vực để đảm bảo sự phát triển minh bạch và có trách nhiệm.

Từ kết nối hạ tầng đến "kết nối trí tuệ"

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất trong bài phát biểu là việc Thủ tướng định nghĩa lại khái niệm kết nối trong ASEAN. Ông đánh giá cao chủ đề "ASEAN thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ", coi đây là sự chuyển dịch mang tính thời đại.

Thủ tướng nhấn mạnh: "Kết nối số không chỉ là kết nối hạ tầng, mà là kết nối trí tuệ, kết nối niềm tin và sự đoàn kết". Theo ông, hạ tầng số (như cáp quang, trung tâm dữ liệu) là phần xác, còn trí tuệ và dữ liệu là phần hồn của nền kinh tế số.

Để hỗ trợ cho sự kết nối này, Thủ tướng đề xuất ASEAN sớm hợp tác nghiên cứu phát triển vệ tinh và xây dựng lưới điện xanh để đảm bảo nguồn năng lượng bền vững cho các trung tâm dữ liệu khổng lồ - những "nhà kho" của nguồn tài nguyên dữ liệu.

Chuyển đổi số phải lấy con người làm chủ thể

Dù nhấn mạnh vào công nghệ cao, Thủ tướng Phạm Minh Chính luôn đặt yếu tố con người ở vị trí trung tâm. Ông chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam trong việc phổ cập kỹ năng số thông qua phong trào "Bình dân học vụ số" với phương châm "không ai bị bỏ lại phía sau".

Thủ tướng nhấn mạnh: "Kết nối số không chỉ là kết nối hạ tầng, mà là kết nối trí tuệ, kết nối niềm tin và sự đoàn kết".

Thủ tướng khẳng định, sự thành công của kinh tế số ASEAN phụ thuộc vào việc nâng cao năng lực cho người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ chiếm hơn 60% dân số khu vực. Việc phát triển nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực dữ liệu lớn, điện toán đám mây và AI phải đi đôi với giáo dục kỹ năng số căn bản cho toàn dân.

Thông điệp đoàn kết và tầm nhìn 2045

Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về sức mạnh của sự đoàn kết: "Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết - Thành công, thành công, đại thành công". Ông khẳng định tinh thần đoàn kết chính là "sợi dây liên kết bền chặt" giúp ASEAN vượt qua các thách thức an ninh mạng và chủ quyền số.

Thủ tướng tin tưởng rằng, những cam kết về việc lấy dữ liệu làm tài nguyên và AI làm trung tâm sẽ tạo nền tảng vững chắc để doanh nghiệp ASEAN tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng 2045: Một ASEAN số thông minh, liên kết sâu rộng, năng động và có trách nhiệm.

"Với tinh thần trách nhiệm, đoàn kết và hợp tác, chúng ta có đầy đủ niềm tin rằng những cam kết hôm nay sẽ được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể ngày mai, góp phần mở ra kỷ nguyên số thịnh vượng cho ASEAN và toàn thế giới", Thủ tướng nhấn mạnh.

Nam Phong