Kinh tế đêm Quảng Trị ngủ quên

Câu chuyện du khách ở lại đêm không biết đi chơi đâu của người bạn làm hướng dẫn viên du lịch từ phố biển Quy Nhơn là bài toán đau đầu của ngành du lịch tỉnh Quảng Trị. Kinh tế đêm (night-time economy), nguồn thu lớn của ngành công nghiệp không khói đang ngủ quên ở Quảng Trị. Nhiều năm qua, du lịch Quảng Trị làm rất tốt phần "ngày", thu hút du khách đến tham quan và khám phá các tuor du lịch tâm linh, hoài niệm về chiến trường xưa và đồng đội, khám phá các danh lam thắng cảnh đẹp trên địa bàn.

Nhưng đêm đến, các sản phẩm phục vụ du lịch trải nghiệm, tiêu dùng và giữ chân dòng tiền ở lại đang bỏ ngỏ. Cái giá phải trả cho một đêm Quảng Trị ngủ quên là con số giật mình từ thống kê của ngành du lịch: Thời gian lưu trú bình quân của du khách ở Quảng Trị khoảng hơn 1 ngày. Lượng khách đến Quảng Trị vào các dịp cao điểm có thể lên tới hàng trăm ngàn lượt, nhưng tỉ lệ lưu trú bình quân chỉ đạt từ 1,1-1,3 ngày/khách. Mức chi tiêu bình quân của một du khách tại Quảng Trị ước tính chỉ bằng 1/3 so với Huế và 1/4 so với Đà Nẵng.

Khách chủ yếu chi phí cho vé tham quan, hương hoa viếng các anh hùng liệt sĩ, ăn một bữa trưa, rồi nhanh chóng lên xe di chuyển đến nơi khác nghỉ qua đêm. Hệ thống khách sạn 3-4 sao tại Đông Hà như Sài Gòn-Đông Hà, Mường Thanh... công suất phòng ban ngày có thể lấp đầy nhờ các đoàn hội nghị, nhưng đêm đến, tỉ lệ "giường trống" khiến các nhà quản lý đau đầu.

Cổng vào Chợ đêm Đông Hà - Ảnh: T.H

Đã có những sự trăn trở, nỗ lực của ngành du lịch và các cấp chính quyền trong việc thu hút đầu tư phát triển kinh tế đêm, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, song thực tiễn còn nhiều rào cản, chưa đủ sức tạo thành hệ sinh thái giữ chân du khách đúng nghĩa.

Chợ đêm phường 3 Đông Hà (phường Đông Hà) đầu tư gần 10 tỉ đồng từ nguồn vốn tài trợ của Nhật Bản hoạt động không hiệu quả chuyển công năng sang chợ truyền thống nhỏ lẻ và chợ đêm Đông Hà (phường Nam Đông Hà) do một doanh nghiệp ở Quảng Ngãi đầu tư đến nay vì nhiều lý do đã không còn hoạt động, gây lãng phí nguồn lực, đất đai...

Phố đi bộ ở các phường Nam Đông Hà, phường Quảng Trị không có sản phẩm đủ sức hấp dẫn du khách, “thừa phần tĩnh, thiếu phần động”: Hàng hóa đa phần là quần áo may sẵn, trà sữa, đồ ăn vặt đại trà giống mọi miền quê, thiếu hẳn cái chất riêng của đất Quảng Trị...

Nhiều chủ nhà hàng, homestay dọc các bãi biển chia sẻ, muốn tổ chức cho du khách đốt lửa trại hay tổ chức nhạc sống ngoài bãi biển sau 22 giờ là vướng đủ thứ quy định, sợ ồn ào, sợ mất an ninh trật tự... Tư duy quản lý hành chính theo kiểu “đến giờ đi ngủ” còn nặng, là rào cản thu hẹp không gian sáng tạo của kinh tế đêm. Trong khi đó, kinh tế đêm cần một “nhạc trưởng” để kết hợp hài hòa các yếu tố dịch vụ giữ chân du khách, như: Ẩm thực-mua sắm- giải trí-văn hóa...

Khu chợ đêm Đông Hà bị bỏ hoang, gây lãng phí nguồn lực đất đai - Ảnh: T.H

Để kinh tế đêm Quảng Trị không còn “ngủ quên”, ngành du lịch và các cấp chính quyền tỉnh cần những giải pháp mang tính đột phá nhằm định vị lại không gian bằng những "trọng điểm đêm", tập trung vào các lõi đô thị với những khu phố đêm thực sự khác biệt, đặc sắc, chạm vào cảm xúc. Có cơ chế đặc biệt mạnh dạn thí điểm khu vực các trục dịch vụ trọng điểm được phép hoạt động xuyên đêm, đi kèm các biện pháp quản lý an ninh, vệ sinh môi trường nghiêm ngặt, tạo ra chuỗi cung ứng khép kín từ lữ hành ban ngày sang giải trí về đêm...

Đừng để du khách đến Quảng Trị chỉ để hoài niệm về quá khứ vào ban ngày, rồi lặng lẽ rời đi khi phố xá lên đèn. Đã đến lúc đánh thức đêm Quảng Trị, vì một nền kinh tế du lịch cất cánh vững vàng hơn.

Thanh Hải