Kinh nghiệm Đổi mới của Việt Nam giúp Lào xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith chụp ảnh kỷ niệm với Đoàn đại biểu Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Ảnh: Xuân Tú/TTXVN

Báo cáo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào và Thủ tướng Chính phủ Lào về kết quả chuyến thăm và làm việc tại Lào của Đoàn, đồng chí Đoàn Minh Huấn cho biết Đoàn đã có các buổi làm việc và Hội đàm hiệu quả với Hội đồng Lý luận Trung ương Lào và Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào; tổ chức thành công Hội thảo Khoa học Quốc tế Lào-Việt Nam với chủ đề “Nền kinh tế độc lập, tự chủ: Sáng kiến của Lào và bài học kinh nghiệm Việt Nam”.

Đồng chí Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh Hội thảo Khoa học Quốc tế Lào-Việt Nam với chủ đề “Nền kinh tế độc lập, tự chủ: Sáng kiến của Lào và bài học kinh nghiệm Việt Nam” lần này không chỉ cung cấp nhiều luận cứ khoa học và gợi mở các chính sách có giá trị tham khảo cao, mà còn là cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan nghiên cứu và đào tạo lý luận của hai nước; các cơ quan nghiên cứu và đào tạo lý luận của hai nước sẽ tiếp tục phối hợp, hợp tác chặt chẽ để triển khai hiệu quả các kế hoạch và chương trình hợp tác, góp phần vun đắp và phát triển mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam-Lào mãi đi vào chiều sâu, mang lại lợi ích thực chất về cho hai nước.

Tiếp đồng chí Đoàn Minh Huấn và Đoàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đánh giá cao kết quả chuyến thăm và làm việc tại Lào lần này của Đoàn; khẳng định việc tăng cường hợp tác sâu rộng giữa các cơ quan lý luận, khoa học xã hội của hai nước sẽ là nền tảng vững chắc để bảo vệ và phát triển đường lối xây dựng chủ nghĩa xã hội phù hợp với thực tiễn của mỗi nước trong thời đại mới; đề nghị các cơ quan liên quan của hai bên tiếp tục cụ thể hóa kết quả hội đàm, hội thảo thành các chương trình, dự án hợp tác cụ thể, góp phần vun đắp và phát triển mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam-Lào ngày càng đi vào thực chất và hiệu quả hơn nữa.

Thủ tướng Chính phủ Lào Sonexay Siphandone (phải) tiếp PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đến chào xã giao. Ảnh: Xuân Tú/TTXVN

Thủ tướng Chính phủ Lào Sonexay Siphandone đánh giá cao quan hệ hợp tác giữa 4 cơ quan nghiên cứu, đào tạo lý luận của hai nước Lào-Việt Nam ngày càng được củng cố vững chắc, đi vào chiều sâu, giữ vững vai trò là một trong những trụ cột của mối quan hệ đặc biệt Lào-Việt Nam; chúc mừng thành công của Hội thảo Khoa học Quốc tế Lào-Việt Nam với chủ đề “Nền kinh tế độc lập, tự chủ: Sáng kiến của Lào và bài học kinh nghiệm của Việt Nam”, nhấn mạnh đây là chủ đề đúng định hướng, kịp thời, có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn trong thời kỳ Cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

Để nâng cao hơn nữa hiệu quả hợp tác giữa các cơ quan nghiên cứu, đào tạo lý luận của hai nước, Thủ tướng Chính phủ Lào đề nghị hai bên tiếp tục duy trì và phát triển hơn nữa các cơ chế hợp tác; nâng cao chất lượng nghiên cứu, tập trung vào các vấn đề chiến lược như kinh tế độc lập, quản trị nhà nước, kinh tế số, kinh tế xanh; thúc đẩy trao đổi đoàn chuyên ngành và sinh viên; cùng nghiên cứu và phát triển cơ sở dữ liệu; tổng hợp các kết quả nghiên cứu thành các đề xuất chính sách để báo cáo lãnh đạo hai nước; thường xuyên tổ chức hội thảo, góp phần tiếp tục vun đắp mối quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào ngày càng phát triển lên tầm cao mới.

Trước đó, ngày 5/8, tại thủ đô Viêng Chăn, 4 cơ quan nghiên cứu, đào tạo lý luận hàng đầu của Việt Nam và Lào là Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào; Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam và Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào đã phối hợp tổ chức thành công Hội thảo “Nền kinh tế độc lập, tự chủ: Sáng kiến của Lào và bài học kinh nghiệm Việt Nam”.

Hội thảo do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn - Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh - và Tiến sĩ Anouphap Tounalom - Bí thư Trung ương Đảng, Giám đốc Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào - đồng chủ trì. Tham dự còn có Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam; Tiến sĩ Leeber Leebouapao - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào; cùng các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các bộ, ngành liên quan của hai nước.

GS. TS Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và TS. Anouphap Tounalom, Giám đốc Học viện Chính trị và Hành chính quốc gia Lào ký Biên bản hợp tác khoa học giai đoạn 2026 - 2030. Ảnh: Xuân Tú/TTXVN

Phát biểu tại Hội thảo, đồng chí Đoàn Minh Huấn nhấn mạnh, việc xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, gắn với hội nhập quốc tế chủ động, sâu rộng và hiệu quả không chỉ là lựa chọn phát triển, mà còn là điều kiện bảo đảm vững chắc độc lập chính trị, chủ quyền quốc gia, quốc phòng và an ninh. Tự chủ kinh tế chiến lược không đồng nghĩa với tự cung, tự cấp hay khép kín. Cốt lõi của tự chủ chiến lược là năng lực quốc gia tự xác định mục tiêu, lựa chọn mô hình, quyết định chính sách và huy động nguồn lực; giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và củng cố sức chống chịu trước các cú sốc bên ngoài. Thực tiễn phát triển của hai nước Việt Nam-Lào đã cho thấy sự tương đồng sâu sắc trong tầm nhìn chiến lược của hai Đảng.

Giám đốc Học viện Chính trị và Hành chính Quốc gia Lào Anouphap Tounalom cũng cho rằng, việc xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng và là nhân tố cốt lõi bảo đảm độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước; khẳng định bản chất của việc xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ mà Lào đang triển khai là phát huy tối đa tinh thần tự tôn dân tộc, trí tuệ và sức mạnh nội lực.

Lào hiện đang tập trung quy hoạch, khai thác hiệu quả các tiềm năng về con người, tài nguyên, vị trí địa lý và văn hóa; đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với chế biến chuyên sâu để gia tăng giá trị; quyết liệt tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước; đồng thời chủ động siết chặt kỷ luật tài chính - tiền tệ và ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng xanh, hiện đại và bền vững.

Tại Hội thảo, các đại biểu hai nước đã phân tích toàn diện vấn đề nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào trong phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ; xem đây là nhân tố quyết định bảo đảm tính định hướng và hiệu quả của các chính sách. Nhiều giải pháp thực tiễn cũng được đề xuất từ góc độ chính sách tài khóa, quản lý nợ công và tạo dư địa phát triển. Vấn đề nâng cao chất lượng phát triển nguồn nhân lực cũng được phân tích sâu sắc thông qua những bài học thực tiễn từ Lào, khẳng định con người là trung tâm và là động lực cốt lõi để xây dựng sự tự chủ bền vững.

Về kinh nghiệm của Việt Nam, các học giả Việt Nam đã chia sẻ, phân tích hệ thống lý luận sâu sắc, kinh nghiệm của Việt Nam sau 40 năm Đổi mới về xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ. Trọng tâm các tham luận hướng vào kinh nghiệm 40 năm Đổi mới của Việt Nam trong việc xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng và giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa.

Các tham luận khẳng định độc lập tự chủ không phải là khép kín, tự cung tự cấp, mà là tự quyết về con đường, biện pháp xây dựng đất nước, bảo vệ tổ quốc và đó là tự chủ chiến lược; chủ động tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu. Các nhà khoa học khẳng định kinh nghiệm 40 năm Đổi mới của Việt Nam trong phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, siết chặt kỷ luật tài chính - tiền tệ và chủ động hội nhập sâu rộng có giá trị tham khảo quan trọng đối với Lào.

Để chuyển hóa nền tảng quan hệ chính trị đặc biệt thành động lực phát triển kinh tế thiết thực, Hội thảo đã thống nhất phương châm hành động: “Kiên định nguyên tắc - Đột phá thể chế - Đồng kiến tạo tương lai”, đồng thời đề xuất 3 trụ cột hợp tác trọng tâm trong thời gian tới.

Thứ nhất là đổi mới tư duy và mô hình kết nối kinh tế. Theo đó, hai nước cần phối hợp xây dựng các chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị có tính bổ trợ lẫn nhau; khuyến khích các doanh nghiệp liên kết đầu tư, chuyển giao công nghệ. Trọng tâm là tạo đột phá về hạ tầng kết nối giao thông, năng lượng và hạ tầng số, đặc biệt là các hành lang kinh tế Đông - Tây nối Lào với hệ thống cảng biển của Việt Nam, mở rộng không gian phát triển ra thị trường quốc tế.

Thứ hai là cộng hưởng năng lực thể chế và quản trị rủi ro vĩ mô. Hai bên sẽ tăng cường chia sẻ kinh nghiệm hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với nâng cao năng lực thực thi và trách nhiệm giải trình. Nghiên cứu hình thành các kênh trao đổi thông tin, dự báo chiến lược và cảnh báo sớm nhằm củng cố ổn định kinh tế vĩ mô trước biến động tài chính, thương mại toàn cầu.

Thứ ba là nâng tầm hợp tác nghiên cứu lý luận và tham mưu chiến lược. Bốn cơ quan khoa học nghiên cứu của hai nước sẽ chuyển mạnh từ trao đổi thông tin sang đồng kiến tạo tri thức; cùng phối hợp nghiên cứu các đề tài chiến lược dài hạn về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, an ninh năng lượng và chuỗi cung ứng. Kết quả nghiên cứu sẽ được kịp thời thể chế hóa thành khuyến nghị chính sách và đưa vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ các cấp của hai Đảng, hai Nhà nước.

Hội thảo Khoa học Quốc tế Lào-Việt Nam năm 2026 là diễn đàn khoa học có ý nghĩa chiến lược sâu sắc nhằm cụ thể hóa mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học vững chắc cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ của mỗi quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Xuân Tú – Văn Phiên (TTXVN)