Kiến tạo hệ sinh thái AI cho thiết kế kiến trúc

AI đang trở thành động lực mới thúc đẩy ngành thiết kế kiến trúc trên thế giới. Tuy vậy, tại Việt Nam, quá trình ứng dụng công nghệ này còn rất nan giải. Hiệu suất thiết kế hạn chế, việc phối hợp giữa các bộ môn chưa hiệu quả và dữ liệu chưa được quản lý đồng bộ đang là những rào cản khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó trong quá trình chuyển đổi số.

Theo Tổng cục Thống kê Việt Nam (GSO), ngành xây dựng Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm từ 6,81% - 7%, với tổng giá trị thị trường dự kiến đạt 69 tỷ USD vào năm 2026. Tuy vậy, phần lớn doanh nghiệp thiết kế, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn gặp nhiều khó khăn trong đầu tư công nghệ do chi phí cao, thiếu nhân lực chất lượng cao và hạn chế về nguồn lực tài chính.

Áp lực chuyển đổi số ngày càng lớn khi Chính phủ đặt mục tiêu kinh tế số đóng góp 20% GDP vào năm 2025 và 30% GDP vào năm 2030 theo Quyết định số 749/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình Chuyển đổi số quốc gia. Đây được xem là động lực thúc đẩy ngành xây dựng đẩy nhanh quá trình ứng dụng AI và các công nghệ số vào hoạt động thiết kế, quản lý và vận hành.

A.I.D.E: Kết nối AI xuyên suốt vòng đời dự án

Trong bối cảnh đó, nhu cầu về các giải pháp AI được phát triển phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam, có chi phí hợp lý và khả năng triển khai linh hoạt đang trở nên cấp thiết, giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất thiết kế và năng lực cạnh tranh.

Một trong những giải pháp nổi bật được giới thiệu là A.I.D.E (Artificial Intelligence Design Ecosystem) - Hệ sinh thái thiết kế kiến trúc ứng dụng trí tuệ nhân tạo do Công ty Cổ phần Viện Nghiên cứu Thiết kế Kiến trúc tỉnh Giang Tô (JSAD) phối hợp với Công ty Cổ phần Tư vấn Quốc tế UPD phát triển, hướng tới thị trường Việt Nam.

Giao diện thiết kế A.I.D.E do JSAD phối hợp với UPD phát triển

Giới thiệu về dự án, CEO Công ty Cổ phần Tư vấn Quốc tế UPD Trần Anh Tuấn cho biết, A.I.D.E được xây dựng nhằm số hóa toàn bộ quy trình thiết kế kiến trúc, từ ý tưởng, triển khai bản vẽ đến quản lý dữ liệu và phối hợp giữa các bộ môn.

Hệ thống tích hợp các công nghệ AI như mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), Stable Diffusion và AI đa phương thức, kết hợp hạ tầng xử lý cục bộ với điện toán đám mây, bảo đảm khả năng xử lý linh hoạt và an toàn dữ liệu. Cùng với đó là bộ phần mềm do JSAD phát triển phục vụ quản lý dữ liệu dự án, phối hợp thiết kế và tự động hóa việc lập hồ sơ, giúp kết nối dữ liệu xuyên suốt toàn bộ quá trình thiết kế, giảm tình trạng thông tin phân tán và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bộ môn.

Sơ đồ kiến trúc hệ thống được điều chỉnh phù hợp với Việt Nam được phát triển bởi đội ngũ UPD

Cũng theo ông Trần Anh Tuấn, A.I.D.E không chỉ là công cụ hỗ trợ thiết kế mà được phát triển như một hệ sinh thái AI với nhiều điểm khác biệt so với các giải pháp hiện có trên thị trường.

Khác biệt đầu tiên là đột phá về công nghệ. Hệ thống tiên phong xây dựng kiến trúc lai kết hợp "Triển khai cục bộ bảo mật + Sức mạnh điện toán đám mây linh hoạt + Phần mềm nội bộ tự phát triển". Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp vừa đảm bảo an toàn dữ liệu, vừa tận dụng linh hoạt sức mạnh tính toán, đồng thời giảm đáng kể chi phí đầu tư so với các mô hình AI truyền thống.

Một lợi thế khác của A.I.D.E là khả năng số hóa và tái sử dụng tri thức thiết kế. Dựa trên hơn 70 năm kinh nghiệm của JSAD, dữ liệu từ hàng nghìn dự án, bao gồm hồ sơ công trình, quy trình thiết kế, biện pháp thi công và các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật, được xây dựng thành kho dữ liệu số để AI có thể tra cứu, học hỏi và hỗ trợ các dự án mới.

Đồng thời, kho dữ liệu này được điều chỉnh theo điều kiện thực tế tại Việt Nam, giúp doanh nghiệp dễ dàng kế thừa kinh nghiệm, rút ngắn thời gian triển khai và nâng cao chất lượng thiết kế.

Đội ngũ UPD trong quá trình nghiên cứu, phát triển hệ sinh thái A.I.D.E.

Ở góc độ quy trình, nền tảng A.I.D.E hỗ trợ xuyên suốt vòng đời dự án, từ khâu hình thành ý tưởng, phối hợp đa chuyên ngành đến quản lý chi phí và triển khai thiết kế. Sự tích hợp các phần mềm tự phát triển của JSAD tạo ra luồng công việc thông minh xuyên suốt từ đầu đến cuối (end-to-end), góp phần khắc phục tình trạng quy trình thiết kế còn phân mảnh.

Về khả năng thương mại hóa, A.I.D.E được phát triển hướng tới nhóm doanh nghiệp thiết kế vừa và nhỏ tại Việt Nam. Giải pháp được bản địa hóa theo nhu cầu trong nước, gọn nhẹ, chi phí thấp và thân thiện với người dùng; đồng thời cho phép doanh nghiệp triển khai linh hoạt từng nhóm chức năng, phù hợp với quy mô và khả năng đầu tư. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp tiếp cận AI thuận lợi hơn, từng bước đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số.

Tăng hiệu suất, tối ưu chi phí vận hành

Không dừng lại ở các tính năng công nghệ, A.I.D.E còn hướng tới giải quyết bài toán về năng suất, chi phí và chuyển đổi số mà nhiều doanh nghiệp thiết kế đang đối mặt.

Về hiệu quả kinh tế, giải pháp giúp tăng 40% hiệu suất thiết kế, rút ngắn 50% thời gian thực hiện dự án, giảm 35% tỷ lệ thay đổi thiết kế và giảm 50% chi phí làm lại (rework), qua đó cắt giảm đáng kể chi phí vận hành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đặc biệt, với phần mềm tự tạo văn bản của JSAD, hiệu suất soạn thảo tài liệu thiết kế tăng hơn 85%, giúp tối ưu hóa chi phí nhân sự (theo thống kê nội bộ của JSAD).

Kết quả ứng dụng A.I.D.E trong dự án thiết kế tại Đảo Cảm Lãm, Tân Nghi, Trung Quốc

Về lợi ích xã hội, giải pháp được kỳ vọng góp phần nâng tầm mức độ số hóa của toàn ngành thiết kế kiến trúc Việt Nam, tham gia đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao kết hợp giữa AI và thiết kế, xây dựng một hệ sinh thái chia sẻ tri thức chung cho toàn ngành.

Về khả năng thương mại hóa, A.I.D.E có thể tiếp cận mạng lưới khoảng 3.000 doanh nghiệp xây dựng thông qua hệ sinh thái của đối tác ECS, đồng thời kết nối với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và các quỹ đầu tư trong lĩnh vực PropTech. Dự kiến trong vòng 3 năm tới, giải pháp sẽ trực tiếp phục vụ cho hàng loạt dự án xây dựng trên thị trường.

Trang Nhung