Kiên định cách mạng bộ máy - Mở đường phát triển dân tộc - Bài 2: Xác lập đường lối phát triển trong chỉnh thể chiến lược

Chuyển “tư duy định hướng” sang “tư duy hành động”

Hội nghị Trung ương 12, khóa XIII (ngày 18 và 19-7-2025), đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ từ sắp xếp tổ chức sang hoàn thiện đường lối và công tác nhân sự cho Đại hội XIV của Đảng. Trung ương cho ý kiến về phương hướng công tác nhân sự Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV, về định hướng phân bổ cơ cấu và số lượng Ủy viên Trung ương, đồng thời thống nhất cơ bản nhiều nội dung văn kiện. Đáng chú ý là khâu chuẩn bị đại hội lần này không tách rời việc vận hành mô hình tổ chức mới, mà được đặt trong yêu cầu bảo đảm toàn bộ hệ thống bước vào nhiệm kỳ tới với trạng thái đồng bộ cả về tổ chức, đường lối và con người.

Đến Hội nghị Trung ương 13, khóa XIII (đầu tháng 10-2025), sự chuẩn bị ấy tiếp tục được làm sâu hơn. Trung ương bàn về thời gian, nội dung, chương trình Đại hội XIV; về quy chế làm việc, quy chế bầu cử; đồng thời xử lý thêm một số nội dung quan trọng về công tác cán bộ. Hội nghị Trung ương 14, khóa XIII (đầu tháng 11-2025) tiếp tục hoàn thiện văn kiện, nhân sự và cơ chế vận hành của đại hội. Dẫn giải hành trình lãnh đạo của Đảng để thấy rõ, khi bộ máy đã tương đối ổn định, Trung ương chuyển sang xác định đường lối, cơ chế, hoàn tất công tác nhân sự, bảo đảm nền tảng thống nhất cao nhất trong Đại hội XIV.

Quang cảnh phiên khai mạc Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: TRỌNG HẢI

Ở đây, tính đúng đắn của đường lối lãnh đạo của Đảng tiếp tục được thể hiện rõ. Đảng không dừng lại ở việc sắp xếp lại tổ chức, mà nhanh chóng xác lập phương hướng phát triển cho giai đoạn mới. Nói cách khác, sau khi giải quyết một bước rất lớn về tổ chức, Đảng tập trung làm rõ đường đi về chiến lược. Điều đó phù hợp với tinh thần biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin: Sau khi giải quyết mâu thuẫn về hình thức tổ chức, phải tiếp tục giải quyết mâu thuẫn về phương hướng phát triển và cơ chế vận hành. Không thể có một bộ máy mới mà vẫn đi bằng tư duy cũ, cách làm cũ.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (từ ngày 19 đến 23-1-2026) là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử đối với giai đoạn phát triển mới. Nghị quyết Đại hội nêu rõ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới; thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Đặc biệt, Nghị quyết đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên. Đây không chỉ là chỉ tiêu kinh tế rất cao, mà còn là phép thử lớn đối với năng lực cải cách thể chế, huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện trong toàn hệ thống.

Điểm mới nổi bật của Đại hội XIV còn ở tinh thần hành động được đặt ra cùng với nghị quyết. Sau đại hội, việc quán triệt, hoàn thiện văn kiện và xây dựng các chương trình hành động được triển khai nhanh, đồng bộ trên phạm vi toàn quốc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu thống nhất ý chí và hành động, rút ngắn khoảng cách từ đại hội đến tổ chức thực hiện, nhanh chóng đưa nghị quyết vào cuộc sống. Điều ấy cho thấy khoảng cách từ đại hội đến thực thi nghị quyết đã được rút ngắn đáng kể.

Tổng Bí thư Tô Lâm (nay là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm) chủ trì họp báo công bố kết quả Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: qdnd.vn

PGS, TS Bùi Hoài Sơn, đại biểu Quốc hội khóa XVI, nhận định, dấu ấn nổi bật của Đại hội XIV là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ “tư duy định hướng” sang “tư duy hành động”, từ việc xác lập mục tiêu sang thiết kế cơ chế thực hiện. Nhận định này sát với thực tế, bởi từ đại hội đến chương trình hành động, từ quán triệt nghị quyết đến phân công tổ chức thực hiện, mọi việc đều được triển khai với tốc độ cao, cho thấy Đại hội XIV không chỉ là đại hội của tầm nhìn, mà còn là đại hội của hành động.

Điều này nhất quán với tư tưởng Hồ Chí Minh. Sinh thời, Người luôn phê phán bệnh nói nhiều làm ít, bệnh hình thức trong lãnh đạo và đòi hỏi cán bộ, đảng viên “nói phải đi đôi với làm”. Đại hội XIV, với tinh thần nghị quyết đi liền hành động, chính là biểu hiện sinh động tư tưởng của Người trong bối cảnh mới. Đảng không chỉ vạch đường, mà đồng thời xác định cách đi, bước đi, trọng tâm ưu tiên và cơ chế thực hiện.

Xây dựng chỉnh thể chiến lược đồng bộ, nhất quán

Có thể thấy rõ, các trụ cột phát triển ngày càng được bổ sung đồng bộ. Trước đó, Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 59-NQ/TW ngày 24-1-2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết 66-NQ/TW ngày 30-4-2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; Nghị quyết 68-NQ/TW ngày 4-5-2025 về phát triển kinh tế tư nhân là những trụ cột quan trọng cho giai đoạn phát triển mới. Đầu năm 2026, Bộ Chính trị tiếp tục ban hành Nghị quyết 79-NQ/TW ngày 6-1-2026 về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Hội nghị toàn quốc ngày 25-2-2026 quán triệt, triển khai hai nghị quyết này càng cho thấy khung chiến lược phát triển ngày càng rõ ràng hơn: Khoa học - công nghệ là động lực; kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng; kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo; còn văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, là sức mạnh nội sinh của phát triển.

Đại tướng Nguyễn Tân Cương, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiểm tra Lữ đoàn Đặc công Biệt động 1 (Binh chủng Đặc công) thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: TUẤN HUY

Đáng chú ý là các nghị quyết này liên thông, bổ sung cho nhau và cùng quy tụ vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong giai đoạn mới. Nghị quyết 57 xác định động lực phát triển; Nghị quyết 59 mở rộng không gian hội nhập; Nghị quyết 66 tháo gỡ điểm nghẽn thể chế; Nghị quyết 68 khơi dậy động lực từ khu vực kinh tế tư nhân; Nghị quyết 79 xác định rõ vai trò của kinh tế Nhà nước trong những lĩnh vực then chốt; còn Nghị quyết 80 đặt lại vị trí của văn hóa trong toàn bộ chỉnh thể phát triển. Sự liên thông đó làm cho đường lối phát triển của đất nước không chỉ rõ hơn, mà còn đầy đủ hơn, thực chất hơn.

Ở góc nhìn thể chế, Nghị quyết 66 đặc biệt đáng chú ý. Văn kiện này xác định xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển; coi đầu tư cho công tác xây dựng chính sách, pháp luật là đầu tư cho phát triển; đặt mục tiêu đến năm 2030 có hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển. Khi đường lối phát triển đã rõ hơn, điều Đảng nhấn mạnh đồng thời chính là cơ chế để hiện thực hóa đường lối ấy: Phải mở đường bằng thể chế, bằng pháp luật, bằng môi trường phát triển thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Trong tổng thể đó, có thể thấy rõ sự đúng đắn của đường lối lãnh đạo trong giai đoạn mới. Đảng không tách rời cải cách bộ máy với hoàn thiện thể chế; không tách rời tăng trưởng kinh tế với khoa học - công nghệ, văn hóa, con người; không tách rời tầm nhìn 2030, 2045 với những công việc cụ thể của hôm nay. Sự liên thông ấy làm cho con đường phát triển của đất nước ngày càng rõ hơn: Biết đi đâu, đi bằng gì, đi với lực lượng nào và đi theo cách nào.

Nếu bài toán của giai đoạn trước là sắp xếp lại bộ máy gọn hơn, tinh hơn thì bài toán lớn của giai đoạn này làm cho con đường đi rõ hơn. Đến đây, nền tảng tổ chức đã có, đường lối đã rõ, chương trình hành động đã hình thành. Việc còn lại là làm thế nào để chuyển tất cả những điều đó thành tăng trưởng, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Đây là chặng quyết định nhất, cũng là chặng đường nhiều khó khăn, thử thách nhất.

Bởi lẽ, một nghị quyết đúng phải được thể chế hóa, được tổ chức thực hiện và được kiểm soát hiệu quả. Một mục tiêu tăng trưởng cao muốn trở thành hiện thực phải có bộ máy đủ năng lực, thể chế đủ thông thoáng, cán bộ đủ trách nhiệm, doanh nghiệp đủ niềm tin và nhân dân phải đồng thuận. Yêu cầu đặt ra là khi bộ máy được kiện toàn, đường lối đã được xác lập, thì tương lai phụ thuộc vào năng lực thực thi.

(còn nữa)

ĐỖ THỊ GIANG - NGUYỄN QUỲNH ANH