Kiểm toán nhà nước và địa phương: Nâng tầm phối hợp vì quản trị tài chính công hiệu quả

Đại diện Lãnh đạo KTNN ký Quy chế phối hợp công tác giữa KTNN với Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực HĐND, UBND các tỉnh: Thanh Hóa, Ninh Bình, Hưng Yên. Ảnh: TL

Quy chế phối hợp tạo chuyển biến thực chất trong quản lý tài chính công

Thực tiễn những năm qua cho thấy, cơ chế phối hợp giữa KTNN với chính quyền địa phương đã phát huy hiệu quả rõ nét. Không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán, cơ chế này còn trở thành kênh hỗ trợ quan trọng giúp các địa phương tăng cường quản lý, điều hành ngân sách, tài chính công và tài sản công. Việc ký kết QCPH giữa KTNN với Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực HĐND và UBND các tỉnh Thanh Hóa, Ninh Bình, Hưng Yên tiếp tục khẳng định quyết tâm của các bên trong việc nâng tầm mối quan hệ phối hợp, đáp ứng yêu cầu quản trị tài chính công trong giai đoạn mới.

Đánh giá kết quả thực hiện QCPH giai đoạn 2023-2026, các đại biểu thống nhất nhận định, cơ chế phối hợp giữa KTNN và các địa phương ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả. Quy chế không chỉ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ kiểm toán mà còn hỗ trợ các địa phương nâng cao chất lượng giám sát, quản lý và điều hành ngân sách nhà nước theo đúng quy định của pháp luật.

Thông qua hoạt động kiểm toán ngân sách địa phương hằng năm, KTNN đã tư vấn, hỗ trợ HĐND và UBND các tỉnh hoàn thiện công tác chỉ đạo, điều hành, quản lý và sử dụng ngân sách. Thông tin, dữ liệu được trao đổi giữa KTNN với Thường trực HĐND, UBND các địa phương đã trở thành nguồn thông tin quan trọng phục vụ xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, lập dự toán ngân sách. Đồng thời, đây cũng là cơ sở góp phần tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí và phát huy vai trò giám sát của nhân dân đối với việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.

Ở chiều ngược lại, sự phối hợp chủ động của Thường trực HĐND và UBND các địa phương đã tạo điều kiện thuận lợi để KTNN hoàn thành tốt kế hoạch kiểm toán hằng năm, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo quy định của Luật Kiểm toán nhà nước.

Hằng năm, các địa phương chủ động phối hợp với KTNN trong việc đề xuất đầu mối dự án, nội dung kiểm toán; chỉ đạo các cơ quan, đơn vị được kiểm toán cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu, thực hiện nghiêm trách nhiệm giải trình, tạo điều kiện để các đoàn kiểm toán triển khai nhiệm vụ đúng kế hoạch, đúng tiến độ.

Không chỉ phối hợp trong quá trình kiểm toán, các địa phương còn đặc biệt quan tâm đến việc thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán. Các cơ quan, đơn vị liên quan được chỉ đạo thực hiện nghiêm các kiến nghị theo đúng yêu cầu và thời hạn quy định. Nhờ đó, tỷ lệ thực hiện kiến nghị kiểm toán của ba địa phương đạt khoảng 95% - mức cao nhất cả nước và cao hơn mức bình quân chung.

Từ thực tiễn địa phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Quang Hùng cho biết, việc thực hiện QCPH đã góp phần đưa mối quan hệ giữa KTNN với Thường trực HĐND và UBND tỉnh ngày càng chặt chẽ, hiệu quả và thực chất. Hoạt động kiểm toán giúp địa phương có thêm cơ sở khách quan để đánh giá công tác quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; kịp thời phát hiện những bất cập, hạn chế nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý, nâng cao kỷ luật, kỷ cương tài chính và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Nâng tầm cơ chế phối hợp trong giai đoạn phát triển mới

Trên nền tảng những kết quả đạt được từ QCPH giai đoạn 2023-2026, KTNN và các địa phương tiếp tục ký kết QCPH giai đoạn mới với nhiều nội dung được mở rộng, bổ sung nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và nâng cao hiệu quả phối hợp trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.

Theo Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý tài chính công, tài sản công và ngân sách ở cơ sở. Trong khi đó, hệ thống cơ chế, chính sách, pháp luật về kinh tế, đầu tư, tài chính và tài sản công vẫn còn những bất cập, tiềm ẩn nguy cơ sai phạm, thất thoát, lãng phí và tiêu cực.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường phối hợp giữa KTNN và các địa phương trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công, tài sản công; kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, đồng thời phát hiện, ngăn ngừa và xử lý sớm các nguy cơ vi phạm pháp luật.

Điểm mới nổi bật của QCPH giai đoạn này là lần đầu tiên Ban Thường vụ Tỉnh ủy các tỉnh Thanh Hóa, Ninh Bình và Hưng Yên trực tiếp tham gia ký kết cùng KTNN, Thường trực HĐND và UBND các tỉnh. Đây là bước phát triển mới trong cơ chế phối hợp, thể hiện sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa KTNN với cấp ủy, chính quyền địa phương trong thực hiện nhiệm vụ quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.

Không chỉ mở rộng chủ thể tham gia, Quy chế mới còn mở rộng phạm vi và nội dung phối hợp lên 10 nội dung, đáp ứng yêu cầu nâng cao hiệu quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các bên. Trách nhiệm của bốn bên gồm KTNN, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực HĐND và UBND các tỉnh cũng được quy định rõ ràng, cụ thể hơn, tạo cơ sở để nâng cao chất lượng phối hợp trong quá trình tổ chức thực hiện.

Đánh giá về ý nghĩa của Quy chế mới, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho rằng, việc ký kết QCPH với sự tham gia của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực HĐND và UBND các tỉnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là sự mở rộng về chủ thể phối hợp mà còn thể hiện quyết tâm của KTNN và cấp ủy, chính quyền địa phương trong tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo; nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công và ngân sách địa phương, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ của ba tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030.

Ở góc độ địa phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Lê Quang Hùng nhấn mạnh, việc ký kết QCPH lần này không chỉ kế thừa những kết quả đạt được trong giai đoạn trước mà còn bổ sung nhiều nội dung mới, đặc biệt là sự tham gia của Ban Thường vụ Tỉnh ủy. Đây là cơ sở quan trọng để tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa KTNN với cấp ủy, chính quyền địa phương trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cũng như thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán.

Đáng chú ý, cả ba địa phương đều thống nhất cam kết thực hiện nghiêm QCPH, tiếp tục tăng cường phối hợp với KTNN nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới.

Khẳng định quyết tâm đó, Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Trần Huy Tuấn cho biết, tỉnh sẽ tổ chức thực hiện nghiêm Quy chế; xác định rõ đầu mối và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời hồ sơ, thông tin, dữ liệu; bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật và chủ động phối hợp ngay từ khâu xây dựng kế hoạch kiểm toán. Đồng thời, địa phương sẽ thực hiện nghiêm các kết luận, kiến nghị kiểm toán, sử dụng hiệu quả kết quả kiểm toán trong công tác kiểm tra, giám sát, quản lý và điều hành.

Đối với tỉnh Thanh Hóa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Quang Hùng cho biết, trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và nâng cao hiệu quả quản lý các nguồn lực của Nhà nước, QCPH sẽ là cơ sở quan trọng để các bên tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp chặt chẽ trong xây dựng kế hoạch kiểm toán, tổ chức thực hiện kiểm toán và triển khai các kết luận, kiến nghị kiểm toán; qua đó góp phần nâng cao chất lượng quản trị địa phương. "UBND tỉnh Thanh Hóa sẽ chỉ đạo các sở, ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc, đầy đủ và hiệu quả QCPH này" - ông Lê Quang Hùng khẳng định.

Khẳng định KTNN luôn đồng hành cùng các địa phương, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh: "Tôi tin tưởng rằng, với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, chính quyền địa phương và sự nỗ lực của KTNN, QCPH mới sẽ được triển khai thực chất, hiệu quả, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới của KTNN, các địa phương và đất nước" - Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa bày tỏ./.

DIỆU THIỆN