Khuyến khích chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách

Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) gồm 5 chương, 39 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Luật thể chế hóa chủ trương của Đảng về đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; bảo đảm sự đồng bộ, tính thống nhất trong hệ thống pháp luật và khắc phục những hạn chế, bất cập phát sinh trong thực tiễn thi hành.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành nội dung phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phổ biến, giáo dục pháp luật. Theo đó, Luật mới hoàn thiện chính sách của Nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách nhằm ưu tiên, khuyến khích thực hiện chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, có chính sách phát triển nguồn nhân lực số, bồi dưỡng kỹ năng số cho người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

Quốc hội thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi). Ảnh: Hồ Long

Đồng thời, Luật đã quy định khái quát địa vị pháp lý của Cổng Pháp luật quốc gia, thể chế hóa chủ trương tại Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV theo hướng: Cổng Pháp luật quốc gia là nền tảng số quốc gia về pháp luật dùng chung cho các ngành, lĩnh vực; khuyến khích tổ chức, cá nhân thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo; bổ sung quy định về việc kiểm soát, kiểm chứng, quản lý chặt chẽ, hiệu quả việc phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Qua đó tạo cơ sở pháp lý đồng bộ bảo đảm cho việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong phổ biến, giáo dục pháp luật, truyền thông chính sách.

Bổ sung một số đối tượng đặc thù mới

Trước đó, trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng nêu rõ, trên cơ sở tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã tổ chức rà soát, chỉnh lý toàn diện dự thảo Luật theo hướng bảo đảm yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật; tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc về tính hợp hiến, tính thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật. Ảnh: Hồ Long

Dự thảo Luật được hoàn thiện trên cơ sở bám sát quan điểm chỉ đạo lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chuyển đổi mạnh mẽ tư duy, phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật từ cung cấp thông tin pháp luật một chiều sang kiến tạo, thiết lập môi trường, các điều kiện cần thiết để tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong tiếp cận pháp luật; chuyển từ thụ động tiếp nhận sang chủ động tiếp cận, tìm hiểu, học tập pháp luật, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật thông qua các hình thức mới, hiệu quả, ứng dụng công nghệ số, có tính tương tác đa chiều.

Đồng thời, dự thảo Luật đã quy định cơ chế huy động nguồn lực xã hội tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua chính sách về xã hội hóa.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật. Ảnh: Phạm Thắng

Về đối tượng đặc thù (Điều 16), tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý quy định về các nhóm đối tượng đặc thù dựa trên các tiêu chí về mức độ khó khăn trong tiếp cận pháp luật, nhu cầu phổ biến, giáo dục pháp luật đặc thù, đối tượng cần có sự thay đổi nhận thức hoặc điều khiển hành vi.

Trên cơ sở kế thừa các quy định còn phù hợp, đã được kiểm nghiệm qua thực tiễn của Luật hiện hành, đồng thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị và Kết luận số 80-KL/TW của Ban Bí thư, vì mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau, dự thảo Luật đã bổ sung một số đối tượng mới như người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi, người chấp hành xong hình phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Đối với một số nhóm đối tượng khác được các vị đại biểu Quốc hội quan tâm và đề nghị bổ sung, Chính phủ xin ghi nhận và sẽ nghiên cứu quy định chi tiết trong Nghị định của Chính phủ theo quy định tại khoản 8 Điều 16 của dự thảo Luật để thực hiện chính sách ưu tiên của Nhà nước phù hợp trong từng thời kỳ.

Đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, đồng thời kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về công tác người Việt Nam ở nước ngoài tại Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 02/8/2026 của Bộ Chính trị, Chính phủ đã bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 3 về chính sách của Nhà nước theo hướng tạo điều kiện cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài học tập, tìm hiểu pháp luật Việt Nam.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Phạm Thắng

Về Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật (Điều 7), tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý khoản 2 Điều 7 của dự thảo Luật theo hướng quy định thống nhất việc thành lập Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật ở cấp xã. Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật cấp xã nói riêng và các Hội đồng phổ biến, giáo dục pháp luật từ Trung ương đến cấp xã đều hoạt động kiêm nhiệm, không phát sinh biên chế và bộ máy mới.

Thanh Chi