Khuyến học, khuyến tài ở Điện Bàn Tây - mạch nguồn hiếu học tiếp nối qua bao thế hệ

Phong trào khuyến học đi vào từng gia đình, dòng họ ở Điện Bàn Tây.

Người Điện Bàn xưa coi trọng chữ nghĩa, quý người tài; trong mỗi gia đình, dòng họ, việc học của con cháu luôn được xem là nền tảng để lập thân, lập nghiệp và làm rạng danh quê hương. 

Nay, trên vùng đất được hình thành từ ba địa phương Điện Phước, Điện Thọ và Điện Hồng, xã Điện Bàn Tây đang tiếp nối truyền thống ấy bằng những việc làm thiết thực. 

Phong trào khuyến học, khuyến tài không chỉ được thể hiện qua những con số, những suất học bổng, mà còn hiện diện trong sự tận tâm của người làm công tác Hội, trong tình cảm của các gia đình, dòng họ và những người con xa quê luôn hướng về nơi chôn nhau cắt rốn.

Mạch nguồn hiếu học bền bỉ ở Điện Bàn Tây từ những làng quê trọng chữ

Điện Bàn xưa là vùng đất của những làng quê nằm bên sông Thu Bồn, nơi con người gắn bó với ruộng đồng, xóm giềng và những nếp nhà giàu nghĩa tình.

Trong cuộc sống còn nhiều khó khăn, các bậc cha mẹ vẫn chắt chiu từng đồng, động viên con cháu học hành. Những người thầy, người cô lặng lẽ gieo chữ; những dòng họ gìn giữ gia phong, khuyến khích con cháu vươn lên.

Truyền thống ấy không ồn ào nhưng bền bỉ, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Người học thành đạt trở về góp sức xây dựng quê hương; người đi xa vẫn nhớ về mái nhà, ngôi trường, con đường làng và những người đã nâng đỡ mình trên bước đường học tập.

Trong không gian mới của xã Điện Bàn Tây, mạch nguồn ấy tiếp tục được khơi dậy. Hội Khuyến học xã, các Chi hội Khuyến học thôn và Ban Khuyến học Tộc họ đang từng bước kết nối các gia đình, dòng họ, nhà trường và cộng đồng cùng chăm lo cho sự học.

Những gương mặt trẻ làm đẹp quê hương

Thành quả của phong trào khuyến học được nhìn thấy rõ nhất qua sự trưởng thành của học sinh, sinh viên. Ở Điện Bàn Tây, Nguyễn Quang Sinh, Nguyễn Quang Thắng và Nguyễn Viết Thiện Nhân là những gương mặt tiêu biểu cho tinh thần nỗ lực ấy.

Nguyễn Quang Sinh có ba năm liền học đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh đạt danh hiệu sinh viên xuất sắc. Thành tích của Nguyễn Quang Sinh là kết quả của sự bền bỉ, tự giác và ý chí vươn lên. Đằng sau thành tích ấy là sự động viên của gia đình, dòng họ, thầy cô và niềm tin của quê hương dành cho một người trẻ biết trân trọng cơ hội học tập.

Nguyễn Quang Thắng, học sinh lớp 12, Trường Trung học Phổ thông Nguyễn Duy Hiệu đã đoạt Huy chương Đồng tại kỳ thi Olympic Hóa học và Khoa học tự nhiên năm 2026. Thành tích ấy càng đáng quý khi em đã là tân sinh viên Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng, nơi những nỗ lực hôm nay sẽ mở ra một chặng đường mới.

Trong khi đó, Nguyễn Viết Thiện Nhân, học sinh lớp 9, đạt giải Nhì môn Toán cấp thành phố và giải Nhất môn Cầu lông cấp Quốc gia. Ở em, tinh thần học tập và rèn luyện thể chất cùng song hành, cho thấy một thế hệ học sinh năng động, tự tin và giàu khát vọng.

Ba em ở ba lứa tuổi, ba lĩnh vực phấn đấu khác nhau, nhưng đều gặp nhau ở tinh thần vượt khó và ý thức làm đẹp truyền thống quê hương. Thành tích của các em không chỉ là niềm vui của riêng gia đình, mà còn là niềm tự hào chung của Điện Bàn Tây.

Trao thưởng cho học sinh, sinh viên tại các dòng họ hiếu học của xã Điện Bàn Tây.

Phong trào khuyến học đi vào từng gia đình, dòng họ ở Điện Bàn Tây

Hội Khuyến học xã Điện Bàn Tây hiện có 4 Chi hội Khuyến học tại các thôn và 25 Ban Khuyến học Tộc họ. Đây là lực lượng trực tiếp đưa phong trào đến gần hơn với từng gia đình, từng dòng họ và khu dân cư.

Trong điều kiện một xã mới được hình thành từ ba địa phương, việc tập hợp tổ chức, kế thừa những cách làm hiệu quả và tạo sự đồng thuận trong cộng đồng là nhiệm vụ không đơn giản. Ông Võ Nga, Chủ tịch Hội Khuyến học xã, cùng Ban Chấp hành Hội đang giữ vai trò kết nối, vận động và tổ chức các hoạt động chăm lo cho sự học.

Công việc của những người làm khuyến học phần lớn diễn ra âm thầm. Đó là những lần gặp gỡ, vận động, nắm bắt hoàn cảnh học sinh, tìm nguồn hỗ trợ, đề xuất khen thưởng và động viên các em đúng lúc. Mỗi việc làm tuy nhỏ nhưng góp phần tạo nên sự lan tỏa trong cộng đồng.

Từ các Ban Khuyến học dòng họ, truyền thống coi trọng việc học được tiếp tục phát huy. Nhiều dòng họ vận động con cháu trong và ngoài quê hương đóng góp xây dựng quỹ, tổ chức khen thưởng, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Qua đó, tình cảm gia đình, dòng họ được gắn kết với trách nhiệm đối với quê hương.

Hơn một tỷ đồng tiếp sức cho sự học tại Điện Bàn Tây

Năm học 2025-2026, Hội Khuyến học xã đã trao 185 suất học bổng, khen thưởng cho học sinh, sinh viên, với tổng kinh phí 195 triệu đồng. Trong đó có nguồn từ Quỹ học bổng Lê Trí Viễn và nguồn vận động của Hội Khuyến học xã, tập trung động viên những học sinh, sinh viên có thành tích xuất sắc, nhất là các em đạt giải trong những kỳ thi cấp Quốc gia và cấp Thành phố.

Tại các thôn và dòng họ, các Chi hội Khuyến học, Ban Khuyến học Tộc họ đã trao 2.895 suất, với tổng kinh phí 892 triệu đồng. Nguồn kinh phí được vận động từ nhân dân, những người con xa quê, các mạnh thường quân và những người luôn dành tình cảm cho sự nghiệp giáo dục.

Tính chung, toàn xã đã trao 3.080 suất học bổng, khen thưởng và hỗ trợ, với tổng kinh phí 1,087 tỷ đồng.

Đằng sau con số ấy là nhiều câu chuyện đẹp. Có phần thưởng dành cho học sinh đạt thành tích cao; có suất hỗ trợ giúp một em tiếp tục đến trường; có khoản đóng góp của người con xa quê gửi về; có sự chung tay của một dòng họ dành cho thế hệ trẻ.

Mỗi suất học bổng không chỉ mang giá trị vật chất. Đó còn là lời động viên, là niềm tin và sự nhắn gửi của quê hương đối với các em: hãy tiếp tục cố gắng, học tập và trưởng thành để mai này góp sức xây dựng quê nhà.

Người đi xa vẫn nặng lòng với quê hương

Trong phong trào khuyến học ở Điện Bàn Tây, những người con xa quê là một nguồn lực đáng quý. Dù sinh sống, học tập và làm việc ở nhiều miền đất nước, họ vẫn dõi theo quê nhà, nhớ những con đường làng, mái trường, dòng sông và những người thân yêu.

Khi quê hương có chương trình tiếp sức đến trường, khi một học sinh cần được giúp đỡ hay một tài năng trẻ cần được động viên, nhiều người tìm cách trở về hoặc gửi sự đóng góp về quê. Người góp kinh phí, người trao học bổng, người kết nối thêm bạn bè, đồng nghiệp, doanh nghiệp cùng tham gia.

Từ những tấm lòng ấy, khoảng cách địa lý được rút ngắn. Quê hương không chỉ là nơi để nhớ, mà còn là nơi mỗi người con có thể gửi gắm trách nhiệm và tình cảm của mình.

Những việc làm bình dị tạo nên sức lan tỏa

Phong trào khuyến học ở Điện Bàn Tây không bắt đầu từ những điều lớn lao. Đó là sự kiên trì của cán bộ Hội, sự quan tâm của cha mẹ, sự tận tụy của thầy cô, sự gắn bó của dòng họ và tấm lòng của những người con xa quê.

Một phần thưởng trao đúng lúc có thể tiếp thêm động lực cho học sinh. Một suất học bổng có thể giúp gia đình vơi bớt khó khăn. Một lời động viên có thể giúp một em không bỏ cuộc trước thử thách.

Những việc làm ấy, khi được cộng lại từ nhiều gia đình, dòng họ và khu dân cư, đã tạo nên sức mạnh chung. Công tác khuyến học vì thế không còn là việc riêng của Hội Khuyến học, mà trở thành tình cảm và trách nhiệm của cả cộng đồng.

Bên cạnh kết quả đạt được, phong trào vẫn còn những khó khăn. Nguồn vận động ở một số đơn vị chưa ổn định, việc xã hội hóa có lúc còn hạn chế. Vì vậy, Hội Khuyến học xã và các tổ chức liên quan cần tiếp tục đổi mới cách vận động, mở rộng kết nối và quan tâm nhiều hơn đến những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt.

Giữ gìn mạch nguồn cho tương lai

Trước mắt, Hội Khuyến học xã Điện Bàn Tây tiếp tục vận động chương trình tiếp sức đến trường đầu năm học 2026-2027, nhằm hỗ trợ những học sinh còn khó khăn và động viên các em vững bước đến trường.

Xa hơn, điều quan trọng là giữ gìn truyền thống hiếu học đã trở thành một phần cốt cách của người Điện Bàn. Từ những gia đình bên bờ sông, những làng quê trọng chữ của ngày xưa đến một Điện Bàn Tây đang chuyển mình hôm nay, tinh thần ấy vẫn được trao truyền qua từng thế hệ.

Nguyễn Quang Sinh, Nguyễn Quang Thắng, Nguyễn Viết Thiện Nhân và nhiều học sinh, sinh viên khác đang viết tiếp câu chuyện đẹp của quê hương bằng thành tích, nghị lực và khát vọng vươn lên.

Hơn một tỷ đồng dành cho sự học trong một năm học là kết quả đáng trân trọng. Nhưng giá trị lớn hơn nằm ở sự đồng lòng của cộng đồng, ở niềm tin dành cho thế hệ trẻ và ở tình quê luôn bền chặt trong mỗi người con Điện Bàn.

Từ Điện Bàn xưa đến Điện Bàn Tây hôm nay, mạch nguồn hiếu học vẫn đang chảy. Mạch nguồn ấy được nuôi dưỡng bởi gia đình, dòng họ, nhà trường, cộng đồng và những người con quê hương.

Nếu tiếp tục được khơi thông và bồi đắp, nó sẽ trở thành nguồn sức mạnh để Điện Bàn Tây vững bước trên con đường phát triển, để những thế hệ trẻ hôm nay mai này lại trở về góp phần làm giàu đẹp quê hương.

Nguyễn Văn Long