Không phải bệnh nhân nào cũng áp dụng kê đơn thuốc ngoại trú 90 ngày

Mắc bệnh tiểu đường là một trong số 252 bệnh sẽ được kê thuốc điều trị ngoại trú lên tới tối đa 90 ngày, nhưng ông Nguyễn Hùng (xã Vạn Xuân, tỉnh Phú Thọ) chỉ nhận được đơn thuốc 30 ngày. Ông băn khoăn không biết vì sao.

Cũng chung thắc mắc đó, bà Đặng Thị Hệ (phường Nghĩa Đô, Hà Nội) cho hay, bà có bệnh tăng huyết áp, dù dùng thuốc đều đặn nhiều năm, tình trạng sức khỏe tương đối ổn định. Tuy nhiên kể cả khi đã có thông tư 26 về kê đơn thuốc điều trị ngoại trú đối với người bệnh mạn tính, thì mỗi lần đi khám bà vẫn chỉ được cấp thuốc trong vòng một tháng.

“Tôi nghĩ bệnh mạn tính rồi thì chỉ cần uống thuốc duy trì, nếu được lĩnh thuốc 3 tháng một lần sẽ thuận tiện hơn, nhất là với người lớn tuổi” - bà Hệ chia sẻ.

Kê đơn thuốc ngoại trú sẽ dựa vào tình trạng bệnh của từng bệnh nhân.

Lý giải rõ hơn về vấn đề này, Tiến sĩ Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết không phải cứ mắc bệnh trong danh mục 252 bệnh mạn tính là người bệnh mặc nhiên được kê đơn thuốc tối đa 90 ngày.

Theo TS Dương, với những bệnh mạn tính phổ biến như tăng huyết áp, người bệnh cần được theo dõi thường xuyên để đánh giá hiệu quả điều trị, mức độ ổn định và sự phù hợp của thuốc đang sử dụng. Trên cơ sở đó, bác sĩ mới quyết định cho người bệnh chuyển dần từ đơn thuốc 30 ngày sang 60 ngày, rồi 90 ngày nếu đủ điều kiện an toàn.

“Dù bệnh đó có thể được kê đơn tới 90 ngày, người bệnh vẫn cần tôn trọng quyết định chuyên môn của bác sĩ, không thể đòi hỏi nhất định phải được kê đơn 90 ngày”, TS Vương Ánh Dương nhấn mạnh.

Theo ông, nếu sử dụng đơn thuốc dài ngày mà không tái khám, người bệnh có thể bỏ qua những dấu hiệu bệnh trở nặng hoặc các biến chứng diễn tiến âm thầm.

Đơn cử với bệnh tiểu đường, nếu người bệnh không đi khám định kỳ để soi đáy mắt, nguy cơ mắc biến chứng võng mạc có thể không được phát hiện kịp thời, dẫn tới suy giảm thị lực, thậm chí mù lòa. Tương tự, với những bệnh phải dùng thuốc cần theo dõi chức năng gan, thận, việc dùng thuốc kéo dài mà không kiểm tra định kỳ có thể dẫn tới nguy cơ suy gan, suy thận.

Ngoài ra, các rủi ro khác như không bảo đảm điều kiện bảo quản thuốc, không theo dõi tác dụng không mong muốn, bệnh tiến triển cần điều chỉnh phác đồ nhưng chưa được đánh giá lại, hoặc mất thuốc, dùng không hết gây lãng phí cũng là những yếu tố khiến bác sĩ thận trọng khi kê đơn dài ngày.

Cùng quan điểm, ThS.BSCKII Trần Thái Sơn, Phó Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Bệnh viện Bạch Mai cho rằng quyền kê đơn 90 ngày không đồng nghĩa với việc bệnh nhân nào cũng nên được kê đơn dài ngày.

“Bác sĩ buộc phải đánh giá rất kỹ tình trạng cụ thể của từng người bệnh. Kê đơn cần cá thể hóa, mỗi người bệnh một phác đồ, không thể làm theo kiểu máy móc”, ông Sơn nói.

Theo ông Sơn, khi việc kê đơn được thực hiện đúng nguyên tắc cá thể hóa, không chỉ bảo đảm an toàn cho người bệnh mà còn giúp người bệnh tuân thủ điều trị tốt hơn, đồng thời sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm y tế.

Các chuyên gia cho rằng, Thông tư 26/2025/TT-BYT mở ra cơ hội giảm gánh nặng cho người bệnh mạn tính, nhưng chỉ phát huy hiệu quả khi người bệnh hiểu đúng bản chất của quy định và hợp tác chặt chẽ với bác sĩ trong quá trình điều trị. Kê đơn 90 ngày là lựa chọn chuyên môn, không phải một quyền lợi áp dụng đồng loạt, và an toàn của người bệnh vẫn là ưu tiên cao nhất.

Việt Linh