'Không nước, không điện, không lò sưởi': Người dân Kiev khốn đốn giữa khủng hoảng năng lượng

Một máy phát điện bên ngoài một nhà hàng trong giờ mất điện ở trung tâm Kiev, Ukraine vào ngày 18/1. Ảnh: AFP.

Khi Nga tiếp tục dội hỏa lực xuống Ukraine trong điều kiện nhiệt độ dưới 0°C, người dân Kiev giờ đây phải vật lộn để đáp ứng những nhu cầu sinh hoạt cơ bản nhất, trong một mùa đông khắc nghiệt gần như không có dấu hiệu ngơi nghỉ.

Thủ đô Kiev rơi vào bóng tối, giá lạnh và tình trạng thiếu nước sinh hoạt từ sáng sớm ngày 20/1, sau một cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay không người lái và tên lửa của Nga, làm tê liệt hạ tầng năng lượng trên khắp Ukraine.

Theo ông Denys Shmyhal, tân Bộ trưởng Năng lượng Ukraine, trong 4 năm chiến tranh vừa qua, không có một nhà máy điện nào của Ukraine tránh được các đòn tấn công của Nga.

Rạng sáng thứ Ba, hàng trăm máy bay không người lái và tên lửa Nga xé toạc bầu trời đêm, đánh trúng các cơ sở năng lượng trên toàn Ukraine. Trước hết là tiếng rít khi chúng lao qua, tiếp đó là một tia chớp lóe lên, rồi những tiếng nổ long trời vang vọng sau vài giây, tùy theo khoảng cách.

Cuộc tấn công này diễn ra chỉ một tuần sau đợt không kích tương tự. Nhưng theo Oles, một kiến trúc sư 30 tuổi sống tại Kiev, lần này mọi thứ tồi tệ hơn.

“Hôm nay, tình hình với tôi tệ hơn hẳn so với vài tuần gần đây. Sau đợt tấn công trong đêm, căn hộ của tôi bị cắt hoàn toàn các tiện ích – nước, sưởi ấm và điện”, ông nói với tờ Kyiv Post. “Sau những đợt tấn công trước, chúng tôi vẫn còn nước và sưởi, nhưng lần này thì không còn gì cả”.

Thị trưởng Kiev, ông Vitaly Klitschko, cho biết cuộc tấn công hôm thứ Ba đã khiến hệ thống sưởi ấm lại bị tê liệt, chỉ ít lâu sau khi chính quyền vừa khôi phục sưởi cho phần lớn các hộ gia đình sau đợt không kích trước đó.

M., một nữ nghiên cứu viên học thuật 25 tuổi, nói với Kyiv Post rằng khi thức dậy vào sáng thứ Ba, cô không có hệ thống sưởi, không điện và cũng không có nước.

“Chúng tôi bị mất điện hơn 17 tiếng. Ngay cả con mèo cũng bị lạnh – trong căn hộ chỉ còn 13°C”, cô cho biết.

Cuộc khủng hoảng này đã khiến Tổng thống Volodymyr Zelensky quyết định ở lại Kiev, đồng nghĩa với khả năng ông sẽ vắng mặt tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos, nơi ông dự định tìm kiếm hỗ trợ cho công cuộc phục hồi của Ukraine.

Trong bối cảnh đó, phần lớn người dân Kiev đối mặt với một vấn đề vừa tầm thường vừa nghiêm trọng: họ không thể xả nước bồn cầu vì các trạm bơm nước đã ngừng hoạt động.

“Thật sự tôi không biết phải xoay xở thế nào khi ngay cả việc đi vệ sinh trong nhà cũng không thể, hay giữ ấm cho con mình cũng không xong. Con gái tôi mới 3 tuổi”, Oles nói. “Tôi chỉ hy vọng thợ điện sớm khắc phục được sự cố”.

Việc không có nước sinh hoạt cũng kéo theo nhiều vấn đề khác.

“Chúng tôi cũng không thể xả nước toilet. Chúng tôi cũng không thể đổ nước ấm vào chai để sưởi vì không có nước”, cô M. nói. “Đến lúc này, tôi nghĩ sống ở nông thôn, nơi có nhà vệ sinh ngoài trời và không cần xả nước, còn tiện hơn”.

Kateryna, một nữ chuyên gia khoa học dữ liệu 33 tuổi, may mắn hơn đôi chút khi điện được khôi phục trong thời gian ngắn.

“Đến sáng thì không còn hy vọng gì việc có điện trở lại – và đúng là như vậy: tôi thức dậy trong căn hộ không điện, không sưởi, không nước”, bà nói. “Sau đó, điện được bật lại trong vài giờ, và có một chút nước lạnh – vừa đủ để xả bồn cầu”.

Theo cô, việc có thể xả toilet lúc này đã trở thành một thứ xa xỉ.

Số ít những người may mắn hơn

Liubov, một giáo viên tiếng Anh 35 tuổi, thuộc nhóm may mắn hơn khi tòa nhà nơi bà sống được trang bị máy phát điện dự phòng – dù vậy, ngay cả có nguồn điện dự phòng thì không phải mọi thứ đều được đảm bảo.

“Hiện tại nó cũng đang bị tắt”, bà nói. “Không có điện. Các bộ tản nhiệt không lạnh hẳn – chúng chỉ ở mức nhiệt độ phòng. Trong căn hộ, nhiệt độ hiện khoảng 15–16°C. Nước lạnh – và thậm chí cả nước nóng – vẫn có, vì máy phát điện của tòa nhà đang hoạt động”, bà cho biết thêm. “Thang máy thì tất nhiên là không hoạt động”.

Các hệ thống điện dự phòng do cộng đồng tự lắp đặt ngày càng trở nên phổ biến kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt vào năm 2022, đặc biệt sau đợt mất điện diện rộng vào mùa hè năm 2024.

Một bài viết gần đây của Kyiv Post đã nêu bật một dự án hiện đại hóa tại một khu chung cư thời Liên Xô, nơi được lắp đặt các tấm pin mặt trời và pin lưu trữ dự phòng, được đồng tài trợ bởi cư dân và chính phủ, đã giúp tòa nhà duy trì được hệ thống làm ấm.

Và tinh thần cộng đồng vẫn hiện hữu trong khủng hoảng, theo lời bà Kateryna, khi mọi người đều đang phải đối mặt với hoàn cảnh giống nhau.

“Ban đêm vẫn có pháo kích, như thường lệ. Chúng tôi trò chuyện một chút với bạn bè và đồng nghiệp trong các nhóm chat để hỏi thăm tình hình của nhau và chắc chắn rằng mọi người đều an toàn”, bà nói.

Tuy nhiên, sự kết nối ấy cũng có giới hạn trong cảnh mất điện kéo dài.

“Chúng tôi thậm chí không thể sang nhà bạn bè hay người thân, vì họ cũng ở trong tình trạng tương tự”, cô M. nói.

Theo Kyiv Post

Huyền Chi