Không nên so sánh kết quả hai lần thi tốt nghiệp của học sinh THPT chuyên Tuyên Quang

Có 326 thí sinh thi tốt nghiệp THPT lần hai tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Ảnh: TH

Ngày 19-8, kết quả kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông lần thứ hai của học sinh Trường Trung học phổ thông chuyên Tuyên Quang đã được công bố. Các chuyên gia cho rằng không nên so sánh điểm số giữa hai lần thi để suy diễn về năng lực thí sinh, bởi kết quả lần thi thứ nhất đã bị hủy do những sai phạm nghiêm trọng trong công tác tổ chức.

Kết quả lần hai cơ bản phản ánh năng lực học sinh

Theo các chuyên gia, điều cần quan tâm nhất lúc này là bảo đảm quyền lợi, cơ hội học tập và tâm lý ổn định cho học sinh; đồng thời, những vấn đề cần làm rõ phải được cơ quan chức năng kết luận trên cơ sở bằng chứng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ, Phó Tổng Thư ký Hội Khoa học Tâm lý Giáo dục Việt Nam, nguyên Trưởng ban Nghiên cứu Đánh giá giáo dục cho biết, bà đã nghiên cứu dữ liệu của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông lần thứ hai được tổ chức tại Trường Trung học phổ thông chuyên Tuyên Quang.

Trước hết, về tính khách quan của đề thi, so với chuẩn đầu ra của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố, bà nhận thấy đề thi được xây dựng bám sát các yêu cầu đã công bố đối với kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông.

Nhìn vào kết quả điểm thi của các môn đã được phân tích, có thể thấy kết quả môn Toán có điểm trung bình 6,24. Xét theo từng lớp, lớp chuyên toán với khoảng 34 học sinh có điểm trung bình 7,38; lớp chuyên Sinh với 35 học sinh có điểm trung bình 6,42. Đối với các lớp chuyên toán, chuyên hóa, chuyên tin, chuyên lý, chuyên Anh, chuyên sinh, chuyên văn và nhóm thí sinh tự do, kết quả thi cơ bản phản ánh năng lực học tập cũng như xu hướng học tập của các thí sinh tham gia kỳ thi.

So với điểm trung bình của thí sinh dự thi lần thứ nhất trên toàn quốc, kết quả của học sinh Trường Trung học phổ thông chuyên Tuyên Quang cũng cơ bản phản ánh chất lượng giảng dạy, chất lượng học tập phổ biến ở các trường trung học phổ thông chuyên khu vực phía Bắc.

“Cá nhân tôi cho rằng kết quả thi lần này có độ tin cậy, phù hợp với yêu cầu của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tương đối phù hợp với mặt bằng chung của các trường ở khu vực này”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ nhận định.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ cho biết, theo dõi toàn bộ tiến trình của vụ việc, với tư cách là một người làm công tác đo lường, đánh giá giáo dục và quản lý giáo dục, bà cảm thấy rất tiếc nuối và đã từng chia sẻ với báo chí rằng đây là một sự việc rất “đau xót”. Tuy nhiên, bà cũng hoan nghênh cách xử lý khi chúng ta nhìn thẳng vào sự thật về những sai phạm nghiêm trọng trong công tác tổ chức thi, dẫn đến việc phải hủy kết quả thi lần thứ nhất.

Đối với các học sinh, việc chấp nhận hủy kết quả kỳ thi lần thứ nhất và sẵn sàng bước vào kỳ thi lần thứ hai là một nỗ lực đáng ghi nhận. Bà cũng hiểu rằng không ít em có thể có những tâm tư, bởi kết quả lần thứ hai có thể không đạt được như kỳ vọng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ khuyến nghị không nên có sự so sánh, kể cả về mặt điểm số, giữa lần thi thứ nhất và lần thi thứ hai. Lý do là kết quả lần thứ nhất đã có những sai sót rất nghiêm trọng trong công tác chỉ đạo kỳ thi tại Trường Trung học phổ thông chuyên Tuyên Quang và đã quyết định hủy toàn bộ kết quả thi lần thứ nhất. Do đó, kết quả thi lần thứ nhất không còn có ý nghĩa đối với các hoạt động liên quan đến xét tốt nghiệp cũng như đánh giá năng lực của học sinh.

Bảo đảm cơ hội học tập, không tạo thêm áp lực cho thí sinh

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ, đối với kết quả thi lần thứ hai, có thể xem xét ở một số tầng ý nghĩa. Trước hết, cần xem xét tính khách quan của kết quả này trên cơ sở đối chiếu với chuẩn mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề ra, qua đó khẳng định giá trị của điểm thi đối với từng thí sinh và có thể sử dụng kết quả cho các hoạt động như công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông, xét tuyển học nghề, đại học hoặc các hoạt động về sau.

Trên cơ sở đó, có một số khía cạnh có thể xem xét, trong đó trước hết là chất lượng. Có nhiều cách để đánh giá chất lượng của Trường Trung học phổ thông chuyên Tuyên Quang. Với những người làm công tác giáo dục lâu năm, đặc biệt là những người theo dõi lĩnh vực giáo dục phổ thông, có sự phân nhóm các trường có điều kiện tương đồng. Qua đó, bà cho rằng điểm thi lần này của Trường Trung học phổ thông chuyên Tuyên Quang cơ bản phản ánh đúng năng lực chung của nhà trường so với mặt bằng của các trường chuyên trong cùng nhóm.

“Đương nhiên, nếu xem xét chi tiết hơn, chúng ta cũng có thể đối chiếu với năng lực thực học của học sinh. Tuy nhiên, với một kỳ thi có tính chất diện rộng, trước hết chúng ta nên nhìn nhận kết quả ở khía cạnh đáp ứng một cách khách quan yêu cầu cần đạt và chức năng của kỳ thi”, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ nói.

Hôm nay (19-8), các thí sinh đã biết kết quả thi của mình và vẫn còn cơ hội tham gia quá trình xét tuyển đại học đợt 2. Vẫn còn rất nhiều trường, nhiều ngành học tốt, cơ hội không khác nhiều so với đợt 1. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ hy vọng các thí sinh nắm bắt cơ hội này và nhận được sự tạo điều kiện của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nhà nước và xã hội để không bị bỏ lỡ cơ hội học tập và tiếp tục con đường của mình.

Bà cũng hy vọng từ sự việc này, chúng ta rút ra được những kinh nghiệm và bài học sâu sắc. Thượng tôn pháp luật và giá trị quan trọng nhất chính là phải làm đúng, để hạn chế những thiệt thòi đối với từng thí sinh, đồng thời duy trì và bảo đảm niềm tin của xã hội đối với các kỳ thi nói riêng và nền giáo dục nói chung.

Đối với những em không đạt được kết quả như mong muốn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Chu Cẩm Thơ cho rằng sẽ có nhiều em cảm thấy thất vọng. Tuy nhiên, thi cử không phải lúc nào cũng phản ánh được phong độ mà các em mong muốn tại một thời điểm. Các em hãy bình tĩnh và thoải mái với kết quả này, bởi phía trước còn rất nhiều cơ hội. Các em hoàn toàn có khả năng chứng minh năng lực của mình bằng thực tế và quá trình học tập lâu dài, liên tục.

Thương hiệu của Trường Trung học phổ thông chuyên Tuyên Quang cũng không nên bị nhìn nhận chỉ từ sự cố vừa qua, và càng không nên dẫn đến tâm lý phân biệt đối xử với những học sinh học tập tại đây. Việc đánh giá một học sinh cần dựa trên cả quá trình nỗ lực và năng lực thực tế. Các em hãy nhìn về phía trước, lựa chọn cơ hội tốt nhất để tiếp tục con đường học tập, phát triển lâu dài và bền vững.

Cùng quan điểm không nên so sánh và suy đoán từ kết quả hai lần thi, Tiến sĩ Hoàng Ngọc Vinh cho rằng, sau khi kết quả thi lại đã có, “không nên quá tập trung so sánh từng điểm số với kỳ thi trước để rồi suy diễn từ những chênh lệch ấy”. Theo Tiến sĩ Hoàng Ngọc Vinh , hai kỳ thi diễn ra trong những điều kiện khác nhau, còn vụ việc liên quan đến kỳ thi trước vẫn đang được cơ quan chức năng điều tra.

“Điều cần nhất bây giờ là bảo đảm quyền lợi của thí sinh và giúp các em sớm trở lại tâm thế bình thường sau một kỳ thi vốn đã chịu quá nhiều áp lực. Mỗi sự so sánh thiếu thận trọng đều có thể vô tình tạo thêm nghi ngờ, thậm chí khiến những thí sinh không liên quan cũng phải chịu ánh nhìn không đáng có”, Tiến sĩ Hoàng Ngọc Vinh nói.

Theo ông, những gì cần làm rõ hãy để cơ quan điều tra kết luận bằng chứng cứ. Còn với tất cả các thí sinh, kết quả thi lại nên được nhìn nhận trước hết như một cơ sở để các em tiếp tục con đường học tập của mình.

Thống Nhất