Không khí mua bán nhộn nhịp ở làng quất Tứ Liên dịp cận Tết Nguyên đán

Tham quan nhà vườn để nghe hướng dẫn cách chọn cây quất đúng chuẩn và bền đẹp.

Những ngày cận Tết, bãi quất Tứ Liên (Tây Hồ, Hà Nội) như được khoác lên mình một lớp áo mới. Giữa tiết trời se lạnh cuối năm, sắc vàng óng của quả, xanh thẫm của lá đan xen tạo nên một không gian rực rỡ nhưng vẫn rất đỗi yên bình. Hương quất thoang thoảng trong gió, quyện với mùi đất phù sa ven sông Hồng, khiến ai ghé thăm cũng có cảm giác Tết đang đến rất gần.

Quất Tứ Liên tắm trong sương sớm.

Từ khoảng cách khá xa, hương quất Tứ Liên đã phảng phất trong không khí, một mùi thơm dịu nhẹ, rất riêng, khó trộn lẫn với bất kỳ vùng quất nào khác.

Từ sáng sớm, các nhà vườn đã tất bật ra đồng. Người tỉa lá, người chỉnh dáng, người buộc cành, dựng trụ. Tiếng trò chuyện rộn ràng xen lẫn tiếng kéo cắt lá, tiếng bước chân lạo xạo trên nền đất ẩm tạo nên nhịp điệu quen thuộc của mùa vụ cuối năm – mùa bận rộn nhất của những người trồng quất Tứ Liên.

Nụ hoa và lộc đang ở giai đoạn phát triển đẹp nhất, được các nhà vườn bảo đảm chất lượng cây trước khi xuất vườn.

Trồng quất cảnh ở Tứ Liên, theo ông Nguyễn Anh Tuấn (56 tuổi), chưa có công đoạn nào là nhàn hạ. Tuy nhiên, vất vả nhất vẫn là khâu uốn, tạo dáng cho cây – công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn và đôi tay thật sự lành nghề.

"Bản chất của cây quất hay bất cứ loại cây cảnh nào cũng đều vươn thẳng lên trên. Muốn cây có dáng đẹp, dáng lạ thì người trồng buộc phải bẻ, uốn, hạ cành xuống," ông Tuấn chia sẻ. Công đoạn này được ví như "đánh cược" với cả vụ quất. Bẻ nhẹ tay, cây không vào dáng; bẻ mạnh tay, chỉ cần gãy một cành là coi như hỏng cả cây, mất trắng công sức chăm sóc suốt nhiều tháng.

Nhiều dáng cây cầu kỳ được người thợ làng nghề chăm chút tỉ mỉ, đáp ứng đa dạng nhu cầu của người chơi quất.

Chưa kể, cây quất có rất nhiều gai. Trong quá trình tạo dáng, người thợ vườn thường xuyên bị gai đâm trầy xước, chảy máu tay. "Làm quen rồi nhưng năm nào cũng vậy, không tránh được cảnh trầy da tróc vẩy," ông Tuấn nói.

Không chỉ phụ thuộc vào bàn tay con người, cây quất cảnh còn chịu tác động rất lớn từ thời tiết. Ông Tuấn vẫn chưa quên được đợt lụt năm 2024, khi bãi quất Tứ Liên bị ngập sâu, nhiều nhà vườn trở tay không kịp. Riêng gia đình ông mất tới 60% số cây vì nước lũ dâng nhanh.

Rút kinh nghiệm từ những năm trước, sang năm 2025, khi mưa bão xuất hiện, các hộ trồng quất trong làng đã chủ động chuyển cây lên khu vực cao hơn, chằng chống cẩn thận để tránh đổ ngã. May mắn, thiên tai năm nay không quá nghiêm trọng nên vườn quất hầu như không bị ảnh hưởng lớn.

Cây quất được chăm sóc theo chế độ riêng, mỗi ngày tưới nước 1–2 lần, vệ sinh lá, cành, phòng trừ côn trùng và thường xuyên nắn chỉnh dáng.

Theo chủ vườn, giá quất cảnh Tết 2026 nhìn chung giữ ở mức ổn định, không tăng cũng không giảm so với những năm trước.

Tuy nhiên, thị hiếu của khách chơi quất cũng có nhiều thay đổi. Thay vì những cây trồng trực tiếp xuống đất, kích thước lớn, người chơi có xu hướng lựa chọn quất dáng bonsai, trồng trong bình, lọ hoặc ang nhỏ.

Các kích cỡ được ưa chuộng nhất là cây cao khoảng 50 – 100cm hoặc 120 – 150cm, phù hợp với không gian sống ngày càng thu hẹp của các gia đình đô thị. Giá quất loại cao từ 120 – 150cm dao động khoảng 1,2 – 1,5 triệu đồng/cây, trong khi quất để bàn có mức giá mềm hơn, từ 300.000 – 500.000 đồng/cây, tùy vào dáng thế và chất lượng.

Nhiều cây có dáng đẹp đã được khách quen đặt mua và gửi vườn chăm từ rất sớm.

Giữa bãi quất đang vào độ đẹp nhất năm, những chậu cây vàng rực nối nhau chờ ngày xuất vườn. Với người trồng quất Tứ Liên, đó không chỉ là thành quả của một năm "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời", mà còn là niềm hy vọng về một cái Tết đủ đầy. Những chùm quả tròn căng, vàng óng ánh ấy được kỳ vọng sẽ theo chân người mua về từng ngôi nhà, mang theo sắc xuân, hơi ấm và lời chúc một năm mới an khang, tài lộc rực vàng.

Khách liên tục khen chất lượng cây của nhà vườn.

Người dân làng nghề Tứ Liên không chỉ trông đợi vào sức mua của thị trường, mà còn mong mỏi sự quan tâm, đồng hành từ các cấp chính quyền. Những hỗ trợ thiết thực trong quảng bá, kết nối tiêu thụ sẽ giúp nhà vườn yên tâm bám nghề, để sắc quất Tứ Liên vẫn tiếp tục hiện diện như một biểu tượng quen thuộc mỗi độ Tết đến, Xuân về.

Trọng Nghĩa