Không dùng ví tiền nuôi 'rác mạng'

Mạng xã hội tưởng như miễn phí, nhưng thực tế sự chú ý của người dùng là một loại tài sản. Một tài khoản càng đông người theo dõi, càng nhiều lượt xem, bình luận, chia sẻ thì càng có khả năng tạo sức ảnh hưởng và chuyển sức ảnh hưởng ấy thành tiền thông qua quảng cáo, bán hàng, livestream.

Điều này lý giải phần nào vì sao dù nhiều “giang hồ mạng” đã bị xử lý, những hiện tượng tương tự vẫn liên tục xuất hiện. Ở phía sau không chỉ có thuật toán. Còn có một thị trường người xem.

Từ người xem thành mắt xích của thị trường

Một số vụ án liên quan đến kinh doanh trên các nền tảng trực tuyến gần đây cho thấy một lát cắt đáng suy nghĩ. Từ sức ảnh hưởng được tạo dựng trên mạng xã hội, hoạt động kinh doanh có thể mở rộng qua livestream, tài khoản cá nhân, cửa hàng trực tuyến và nhiều kênh bán hàng khác nhau, tạo nên những dòng tiền rất lớn.

Vấn đề đặt ra không chỉ là doanh thu được kê khai thế nào, nghĩa vụ thuế được thực hiện ra sao. Với người tiêu dùng, câu hỏi gần hơn là: Hàng hóa mình mua đến từ đâu? Ai chịu trách nhiệm về chất lượng? Những lời quảng cáo trên livestream có đáng tin?

Một người có hàng triệu lượt theo dõi không đồng nghĩa hàng hóa người đó bán có chất lượng. Một phiên livestream hàng chục nghìn người xem cũng không phải giấy chứng nhận về nguồn gốc sản phẩm.

Đặc biệt với mỹ phẩm, thực phẩm chức năng hay sản phẩm liên quan sức khỏe, mua hàng chỉ vì tin người livestream có thể đặt người tiêu dùng trước những rủi ro trực tiếp.

Nhưng còn một hệ quả khác ít được nhìn thấy hơn. Khi người dùng liên tục xem, chia sẻ và mua hàng từ những tài khoản nổi tiếng nhờ tai tiếng, chính thị trường đang gửi đi một tín hiệu: Sự lệch chuẩn vẫn có thể sinh lợi.

“Bỏ phiếu” bằng mỗi cú nhấp chuột

Người trẻ là lực lượng sử dụng internet, mạng xã hội năng động, đồng thời cũng có khả năng tạo xu hướng mạnh mẽ. Bởi vậy, trách nhiệm của người trẻ trong xây dựng môi trường mạng không nhất thiết bắt đầu bằng những điều lớn lao.

Không chia sẻ một clip độc hại. Không bình luận để thỏa mãn sự tò mò trước một màn chửi bới. Không mua sản phẩm chưa rõ nguồn gốc chỉ vì người bán nổi tiếng. Không để những lời quảng cáo hào nhoáng thay thế việc kiểm chứng thông tin.Đó đều là những hành động cụ thể.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số không chỉ là đấu tranh trực diện với những thông tin xuyên tạc, quan điểm sai trái. Một mặt trận không kém phần quan trọng là xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh, bảo vệ chuẩn mực xã hội và hình thành trách nhiệm công dân trên không gian mạng.

Không gian mạng được tạo nên bởi hàng triệu lựa chọn mỗi ngày. Người trẻ vì thế không chỉ là đối tượng cần được bảo vệ trước “rác mạng”, mà phải trở thành chủ thể làm sạch môi trường mạng.

Trong nền kinh tế của sự chú ý, mỗi lượt xem là một lá phiếu, mỗi lượt theo dõi là một sự lựa chọn và mỗi đơn hàng là một dòng tiền. Muốn cái xấu không còn đất sống, một trong những cách thiết thực nhất là đừng trao cho nó sự chú ý, niềm tin và tiền bạc.

Tùng Dương