Không để hỏa hoạn gieo thêm những nỗi đau

Nhận diện đúng nguyên nhân và triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa là yêu cầu cấp thiết, nhằm hạn chế ở mức thấp nhất những hậu quả đau lòng do hỏa hoạn gây ra.

Lực lượng chức năng sử dụng xe thang phun nước dập lửa trong vụ hỏa hoạn tại phường Hà Đông, tháng 1-2026.

Hiểm họa luôn rình rập

Sáng 8-1-2026, tại số 84 phố Lê Lợi, phường Hà Đông đã xảy ra vụ cháy ngôi nhà 7 tầng khiến 3 người tử vong, 1 người bị thương. Ngôi nhà xảy ra hỏa hoạn là nhà ống, phía trước bị hàn khung sắt kiên cố, gần như bịt kín lối thoát.

Trước đó, ngày 7-1-2026, tại số 24, ngõ 82 phố Trần Cung, phường Nghĩa Đô cũng xảy ra vụ cháy tại một ngôi nhà 3 tầng, diện tích khoảng 90m². Đám cháy tại khu vực tầng 1 đã được người dân sử dụng trang thiết bị, phương tiện tại chỗ dập tắt. 15 người mắc kẹt trong nhà đã tự thoát ra bên ngoài và được các bác sĩ Bệnh viện E thăm khám và điều trị ổn định.

Còn vụ cháy chợ Xanh, phường Phương Liệt xảy ra vào rạng sáng 23-12-2025 rất may không gây thương vong nhưng hơn 100 ki ốt chứa hàng hóa, trong đó nhiều ki ốt là hàng Tết vừa nhập về đã tan thành tro chỉ trong chốc lát. Hàng trăm triệu, thậm chí cả tỷ đồng vốn liếng dồn cho vụ làm ăn quan trọng nhất trong năm là Tết Nguyên đán Bính Ngọ cũng theo đó mà mất sạch.

Những vụ hỏa hoạn không chỉ để lại nỗi đau cho các gia đình nạn nhân mà còn cho thấy nguy cơ cháy nổ trong khu dân cư vẫn đang hiện hữu, đặc biệt tại các quận nội đô với mật độ dân cư cao, nhà ở san sát, ngõ nhỏ, khó tiếp cận.

Những vụ việc trên cho thấy một thực tế đáng lo ngại, đó là phần lớn các vụ cháy gây hậu quả nghiêm trọng đều xảy ra tại nhà ống, nhà ở kết hợp kinh doanh, nơi chỉ có một lối thoát duy nhất, lại bị quây kín bởi “chuồng cọp”, khung sắt, đồ dùng sinh hoạt. Khi hỏa hoạn xảy ra ở tầng thấp, lối thoát bị bịt kín, người bên trong gần như rơi vào thế bị động hoàn toàn.

Còn khoảng hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, thời điểm này, nhiều loại hàng hóa phục vụ Tết đã gia tăng tại các điểm mua sắm tập trung, trong đó, có các chợ truyền thống.

Quyết tâm không để xảy ra hỏa hoạn và các sự cố bất ngờ ở giai đoạn cao điểm này, lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy, Công an thành phố Hà Nội và các địa phương đang tăng cường công tác kiểm tra, tuyên truyền, nhắc nhở nhằm nâng cao công tác phòng ngừa cháy nổ với toàn bộ các chợ trên địa bàn.

Phòng ngừa từ sớm, tránh hậu quả đau lòng

Do đặc thù “đất chật, người đông”, loại hình nhà ống trở thành nhà ở phổ biến của các hộ dân, nhất là tại khu vực nội thành Hà Nội. Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hỏa hoạn là do người dân tận dụng tối đa diện tích sinh hoạt, cơi nới, quây kín nhà bằng khung sắt để chống trộm hoặc làm kho chứa đồ. Việc bố trí lối thoát hiểm thứ hai gần như bị bỏ qua.

Ngoài ra, nhiều vụ cháy còn xuất phát từ sự bất cẩn trong sinh hoạt hằng ngày, hệ thống điện xuống cấp, sử dụng nhiều thiết bị công suất lớn cùng lúc, sạc pin xe máy điện, xe đạp điện qua đêm, đun nấu trong không gian kín, thắp hương, đốt vàng mã không bảo đảm an toàn...

Trước diễn biến phức tạp của các vụ cháy, lực lượng chức năng khuyến cáo người dân chủ động kiểm tra hệ thống điện, thiết bị sinh nhiệt, không tích trữ hàng hóa dễ cháy trong lối thoát hiểm và trang bị đầy đủ phương tiện phòng cháy chữa cháy.

Giải pháp trọng tâm mà thành phố và chính quyền các địa phương đã và đang triển khai là yêu cầu các hộ gia đình, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh mở “lối thoát hiểm thứ hai”. Nhờ đó, nhiều mô hình thiết thực, như “Nhà tôi có bình chữa cháy”, “Tổ liên gia phòng cháy chữa cháy”, “Điểm chữa cháy công cộng” đã phát huy hiệu quả trong xử lý kịp thời các tình huống cháy ngay từ ban đầu.

PGS.TS Ngô Văn Xiêm, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy cho rằng: "Phòng cháy phải bắt đầu từ nhận thức. Công tác tuyên truyền cần được triển khai sâu rộng tới tận khu dân cư, hộ gia đình, nhất là các cơ sở kết hợp kinh doanh, nơi tập trung đông người và tiềm ẩn nguy cơ cháy cao. Mỗi người dân cần hiểu rằng cháy, nổ không chỉ gây thiệt hại tài sản mà còn đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người, để từ đó nâng cao ý thức trong công tác này”.

Quyết liệt hơn với công tác phòng cháy, chữa cháy, cuối năm 2025, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 76/2025/NQ-HĐND, quy định mức tiền phạt với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn. Theo đó, 69 hành vi vi phạm quy định phòng cháy sẽ bị phạt hành chính cao hơn mức chung của cả nước, trong đó 34 hành vi bị phạt gấp đôi.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Giám đốc Công an thành phố Hà Nội cho biết, việc tăng mức xử phạt này nhằm tạo áp lực trong nâng cao ý thức mà không gây quá tải cho người dân và doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, để hạn chế nguy cơ cháy nổ một cách bền vững, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện các quy định mang tính bắt buộc trong xây dựng và sử dụng nhà ở, nhất là đối với nhà ống, nhà ở kết hợp kinh doanh. Đối với các công trình cũ, cần tăng cường kiểm tra, yêu cầu khắc phục những tồn tại, vi phạm về an toàn phòng cháy, chữa cháy.

Tết Nguyên đán 2026 đang đến gần, nhu cầu sử dụng điện, thắp hương... gia tăng, nguy cơ cháy nổ vì thế cũng tăng theo. Mỗi người dân cần chủ động loại bỏ các nguy cơ mất an toàn ngay từ chính ngôi nhà của mình.

Hiền Phương