Không để ai bị bỏ lại phía sau - từ mục tiêu Đại hội đến nhịp sống cơ sở

Thành quả lớn bắt đầu từ những việc rất gần dân

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Báo cáo chính trị là kết quả giảm nghèo bền vững, toàn diện. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trên cả nước đã giảm mạnh, từ 4,4% năm 2021 xuống còn 1,3% năm 2025. Đằng sau những con số ấn tượng ấy là sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó chính quyền cơ sở giữ vai trò then chốt - nơi trực tiếp rà soát, xác định đúng đối tượng và tổ chức thực hiện chính sách sát với từng hoàn cảnh cụ thể của người dân.

Giai đoạn 2021 - 2025, TP. Hải Phòng phát triển nhà ở xã hội vượt chỉ tiêu Chính phủ giao, được đánh giá là điểm sáng của cả nước về phát triển nhà ở xã hội. Ảnh: Ngọc Lan

Chủ trương “không để ai bị bỏ lại phía sau” càng được hiện thực rõ nét thông qua việc triển khai Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội và việc thành lập Quỹ nhà ở quốc gia. Ở nhiều địa phương, chính quyền cơ sở chính là “cầu nối” để người dân tiếp cận chính sách - từ hướng dẫn thủ tục, xác nhận đối tượng, đến giám sát quá trình thực hiện, bảo đảm công khai, minh bạch.

Đặc biệt, thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025 được xác định là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng của cả hệ thống chính trị, các địa phương, Bộ, ngành liên quan, với tinh thần "chỉ bàn làm, không bàn lùi"; quyết tâm đến ngày 31/10/2025 cơ bản hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước đã tạo ra một “đợt cao điểm” hành động ở cấp xã, phường; bà Phan Thị Lưu, một hộ dân được hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát của phường Nam Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) bày tỏ: được nhà nước hỗ trợ xóa nhà tạm, lại có cán bộ phường thường xuyên kiểm tra, động viên, bà con rất phấn khởi; chính sách đúng, quan trọng hơn là cán bộ cơ sở làm rất trách nhiệm.

Thước đo chất lượng tăng trưởng nhìn từ xã, phường

Không dừng lại ở giảm nghèo thu nhập, Báo cáo chính trị Đại hội XIV đặt phát triển con người vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển. Những kết quả trong lĩnh vực y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân thời gian qua là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận đó. Tỉ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đã tăng từ 90,9% năm 2020 lên 95,2% năm 2025, đưa Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu bảo hiểm y tế toàn dân. Việc thực hiện thông tuyến khám, chữa bệnh theo bảo hiểm y tế đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân, nhất là người nghèo, người cao tuổi, người ở vùng sâu, vùng xa, khi tiếp cận các dịch vụ y tế.

Ở góc độ cơ sở, trạm y tế xã, phường vẫn là “tuyến đầu” trong chăm sóc sức khỏe ban đầu và phòng, chống dịch bệnh. Thông tư số 43/2025/TT-BYT và Thông tư số 53/2025/TT-BYT, từ 1/1/2026, Trạm Y tế cấp xã chính thức được xác lập là đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc UBND cấp xã, có tư cách pháp nhân, trụ sở, con dấu và tài khoản riêng; chịu sự quản lý trực tiếp, toàn diện của UBND xã về tổ chức bộ máy, nhân lực, tài chính, tài sản, đồng thời chịu sự hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của ngành y tế cấp trên. Thực tiễn cho thấy, khi Trạm Y tế được đặt đúng vị trí pháp lý và gắn chặt với chính quyền cơ sở, vai trò “tuyến đầu” trong chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân được phát huy rõ nét hơn, góp phần củng cố năng lực y tế cơ sở trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Những kết quả ấy được phản ánh trực tiếp qua các chỉ số phát triển con người. Năm 2025, tuổi thọ trung bình của người dân Việt Nam đạt 74,8 năm, số năm sống khỏe khoảng 67 năm - những con số cho thấy chất lượng cuộc sống được cải thiện rõ rệt.

Bà Bùi Thị Tam, người dân phường Hải Vân, thành phố Đà Nẵng chia sẻ: “Trạm y tế phường được đầu tư khang trang, cán bộ y tế gần gũi, chăm sóc chu đáo; người già như chúng tôi thấy yên tâm hơn, sống khỏe hơn”. Những cảm nhận ấy chính là “thước đo sống” cho hiệu quả của chính sách y tế khi được triển khai đến tận cơ sở.

Nhìn tổng thể, các mục tiêu về an sinh xã hội, y tế và phát triển con người trong Báo cáo chính trị không chỉ thể hiện quyết tâm ở tầm chiến lược, mà còn đặt ra yêu cầu rất cụ thể đối với chính quyền cơ sở - nơi trực tiếp tổ chức thực hiện trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Thực tiễn cho thấy, khi cấp xã, phường được trao quyền, bảo đảm nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi, các chính sách an sinh, công bằng xã hội mới thực sự phát huy hiệu quả; ngược lại, nếu thiếu chủ động và trách nhiệm, những mục tiêu lớn rất dễ bị “nghẽn” ở khâu thực hiện.

Đại hội XIV của Đảng xác định phát triển nhanh, bền vững gắn với tiến bộ và công bằng xã hội là lựa chọn chiến lược; để lựa chọn ấy đi vào cuộc sống, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, ưu tiên nguồn lực và xây dựng chính quyền cơ sở thực sự gần dân, sát dân, vì dân. Khi những con số trong Báo cáo chính trị được chuyển hóa thành những mái nhà kiên cố, những tấm thẻ bảo hiểm y tế có giá trị và những năm sống khỏe mạnh hơn của người dân, thì tăng trưởng mới thực sự có ý nghĩa - và chính ở cấp xã, phường, thông điệp “không để ai bị bỏ lại phía sau” được kiểm chứng rõ ràng, thuyết phục nhất.

Hồng Lam