Không chủ quan với bệnh tay chân miệng

Điều dưỡng chăm sóc bệnh nhi bị bệnh tay chân miệng tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai. Ảnh: Hạnh Dung

Bệnh TCM hiện chưa có vaccine phòng bệnh cũng như thuốc điều trị đặc hiệu. Do đó, những gia đình có con nhỏ nên lưu ý phòng bệnh cho trẻ, hạn chế nguy cơ bệnh nặng.

Trẻ trong gia đình lây bệnh cho nhau

Mới đây, bà Trần Kim Biên (phường Long Thành) và con gái phải nghỉ làm để chăm sóc 2 cháu ngoại cùng bị bệnh TCM điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai.

Bà Biên cho hay: Ban đầu, bé gái V.N.M.N. (3 tuổi) chỉ sốt nhẹ, được đưa đi khám bệnh, bác sĩ kê thuốc về nhà uống. Vài ngày sau, tình trạng bệnh không cải thiện, bé sốt cao, xuất hiện mụn nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, quấy khóc liên tục. Cùng lúc đó, em trai của bé N. (18 tháng tuổi) cũng bị lây bệnh, xuất hiện tình trạng co giật nên ngay trong đêm, gia đình phải đưa vào bệnh viện cấp cứu. Những ngày đầu điều trị, cả 2 bé đều đau miệng, bỏ ăn uống, quấy khóc khiến người thân vô cùng lo lắng.

Tương tự, vợ chồng chị Nguyễn Thị Trân (phường Biên Hòa) phải xin nghỉ làm hơn 1 tuần để chăm sóc 2 con gái 2 tuổi và 4 tuổi bị bệnh TCM điều trị ở bệnh viện. Chị Trân cho hay: Cả 2 vợ chồng cùng làm công nhân, gửi các con học ở trường mầm non gần nhà, các bé bị lây bệnh về nhà thấy xuất hiện bóng nước ở miệng, tay, chân. Vợ chồng chị đưa các con đi khám thì được bác sĩ chẩn đoán bị bệnh TCM, phải nhập viện điều trị ngay.

Biến chứng nặng của bệnh TCM có thể gây viêm não, viêm màng não, phù phổi cấp, suy tim, suy hô hấp và thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đồng Nai, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn thành phố ghi nhận hơn 5,2 ngàn ca mắc bệnh TCM, trong đó có một trường hợp tử vong. Đáng chú ý, đã ghi nhận nhiều ổ dịch tại trường học, cho thấy nguy cơ lây lan trong môi trường tập trung trẻ em vẫn rất lớn.

Các bác sĩ nhận định, bệnh TCM thường gia tăng vào mùa hè và mùa mưa, do điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển và đây là thời điểm trẻ tham gia nhiều hoạt động tập thể, dễ tiếp xúc với nguồn bệnh. Trẻ dưới 5 tuổi là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao nhất do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.

Do đó, phụ huynh cần cho trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi tiếp xúc với đồ vật công cộng. Đồ chơi, vật dụng sinh hoạt, sàn nhà, bàn ghế cần được vệ sinh, khử khuẩn thường xuyên.

Khi phát hiện trẻ mắc bệnh, cần cho trẻ nghỉ học để tránh lây lan cho các trẻ khác, đồng thời theo dõi sát các dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng. Không tự ý sử dụng thuốc điều trị theo truyền miệng hoặc các biện pháp dân gian chưa được kiểm chứng.

Không chủ quan khi trẻ sốt cao, giật mình

Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Thanh Quyền, Trưởng khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai cho biết: TCM là bệnh truyền nhiễm cấp tính do các loại virus đường ruột gây ra. Bệnh lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa, thông qua tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, dịch tiết mũi họng, dịch từ các bóng nước hoặc phân của người bệnh. Virus có thể tồn tại khá lâu ngoài môi trường và dễ lây lan trong các nhà trẻ, trường mẫu giáo hoặc trong gia đình có trẻ nhỏ.

Nhiều phụ huynh cho rằng, con ít ra ngoài hoặc không tiếp xúc với người bệnh thì sẽ không mắc TCM. Tuy nhiên thực tế, virus có thể lây gián tiếp qua đồ chơi, vật dụng sinh hoạt, tay nắm cửa, bàn ghế hoặc các bề mặt bị nhiễm bẩn. Chỉ cần trẻ chạm vào những vật dụng này rồi đưa tay lên miệng là nguy cơ mắc bệnh rất cao.

Theo bác sĩ Quyền, bệnh TCM thường trải qua nhiều giai đoạn khác nhau. Giai đoạn ủ bệnh kéo dài từ 3-7 ngày. Trong thời gian này, trẻ chưa có biểu hiện rõ ràng nhưng đã có thể mang virus. Giai đoạn khởi phát kéo dài khoảng 1-2 ngày với các triệu chứng như: sốt nhẹ hoặc sốt cao, mệt mỏi, biếng ăn, đau họng, quấy khóc, chảy nước bọt nhiều.

Tiếp đến là giai đoạn toàn phát. Đây là thời điểm xuất hiện các dấu hiệu đặc trưng như: loét miệng, nổi bóng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông hoặc khuỷu tay. Các bóng nước thường có kích thước nhỏ, chứa dịch trong, ít gây ngứa nhưng khiến trẻ đau, khó chịu.

Phần lớn trẻ sẽ khỏi bệnh sau khoảng 7-10 ngày nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể diễn tiến nhanh sang giai đoạn nặng với các biến chứng nguy hiểm.

Theo bác sĩ Quyền, điều đáng lo ngại nhất của bệnh TCM là nhiều phụ huynh chỉ chú ý đến các nốt ban, bóng nước mà bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo biến chứng thần kinh, tim mạch và hô hấp.

Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ có một trong các biểu hiện như: sốt cao liên tục trên 39 độ C, khó hạ sốt, giật mình nhiều khi ngủ hoặc ngay cả khi thức; run tay chân; quấy khóc kéo dài; nôn ói nhiều; thở nhanh, thở mệt; tay chân lạnh; đi đứng loạng choạng hoặc co giật.

"Khi xuất hiện các dấu hiệu trên, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế ngay. Đây là những biểu hiện cho thấy bệnh có thể đã ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương, tim mạch hoặc hô hấp" - bác sĩ Quyền nhấn mạnh.

Hạnh Dung