Không chủ quan với bão số 1, bảo đảm an toàn hồ chứa, công trình thủy điện

Chiều 3/7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức cuộc họp ứng phó với bão số 1 và mưa lũ sau bão.

Không để tâm lý chủ quan làm gia tăng thiệt hại

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, sáng 3/7, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông đã mạnh lên thành bão số 1. Đến chiều cùng ngày, tâm bão ở vùng biển phía Nam đảo Hải Nam (Trung Quốc), sức gió mạnh cấp 8-9, giật cấp 11. Dự báo sáng 4/7, bão đi vào vịnh Bắc Bộ và có khả năng đổ bộ khu vực Quảng Ninh - phía Nam Quảng Tây (Trung Quốc) trong sáng 5/7 trước khi suy yếu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức cuộc họp ứng phó với bão số 1 và mưa lũ sau bão. Ảnh: N.H

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho hay, bên cạnh bão số 1, trên khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương đang hình thành một cơn bão rất mạnh, được dự báo có cường độ vượt cả bão Yagi. Dù chưa có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam, các cơ quan chuyên môn vẫn đang theo dõi chặt chẽ diễn biến.

Theo Thứ trưởng, mùa mưa bão năm 2026 có thể ít bão hơn năm trước nhưng diễn biến sẽ cực đoan và khó lường hơn. Vì vậy, các địa phương không được chủ quan trong bất kỳ tình huống nào.

Đối với bão số 1, Thứ trưởng lưu ý ba đặc điểm cần đặc biệt quan tâm.

Thứ nhất, đây là cơn bão đầu mùa, cường độ không quá mạnh và khả năng đi sâu vào đất liền không lớn, dễ tạo tâm lý chủ quan. "Điều chúng tôi lo ngại nhất là sự chủ quan. Bão đầu mùa, cường độ không lớn, hướng đi có vẻ không ảnh hưởng trực tiếp nên rất dễ lơ là trong công tác ứng phó", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.

Thứ hai, bão xuất hiện đúng dịp cuối tuần - thời điểm các địa phương ven biển đón lượng lớn khách du lịch. Vì vậy, công tác quản lý hoạt động du lịch, kiểm soát tàu thuyền và sẵn sàng sơ tán du khách khi cần thiết phải được đặt lên hàng đầu.

Thứ ba, mặc dù cường độ bão không lớn nhưng hoàn lưu có thể gây dông, lốc mạnh trên diện rộng - loại hình thiên tai rất khó dự báo chính xác và có nguy cơ gây thiệt hại lớn.

Khẩn trương bảo vệ đê điều, hồ chứa, sản xuất và tàu thuyền

Theo báo cáo tại cuộc họp, từ đêm 3/7 đến hết ngày 5/7, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa có khả năng xảy ra mưa rất to, phổ biến 100-200 mm, riêng Đông Bắc Bộ từ 200-300 mm, cục bộ trên 500 mm. Từ ngày 4-7/7, nhiều sông tại Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Ninh, lưu vực sông Lô và thượng lưu sông Thái Bình có khả năng xuất hiện lũ.

Đến nay, lực lượng Bộ đội Biên phòng đã thông báo, kiểm đếm và hướng dẫn 56.240 phương tiện với 249.184 lao động chủ động tránh trú bão; ba địa phương gồm Quảng Ninh, Ninh Bình và Hưng Yên đã ban hành lệnh cấm biển.

Khu vực ven biển từ Quảng Ninh đến Thanh Hóa hiện có hơn 140.700 ha nuôi trồng thủy sản, gần 29.100 lồng bè và hơn 3.200 chòi canh có nguy cơ chịu ảnh hưởng của bão. Trong khi đó, Bắc Bộ có hơn 338.000 ha lúa mùa đang ở giai đoạn mới cấy, hồi xanh, dễ bị thiệt hại nếu mưa lớn kéo dài.

Về hạ tầng phòng chống thiên tai, khu vực Bắc Bộ hiện có 2.495 hồ chứa thủy lợi, trong đó 77 hồ xuống cấp và 21 hồ đang thi công. Trên các tuyến đê biển từ Quảng Ninh đến Thanh Hóa còn 31 vị trí xung yếu và 5 công trình đang thi công dở dang, tập trung tại Hưng Yên.

Trước diễn biến của bão, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia tiếp tục theo dõi sát diễn biến, cập nhật kịp thời các bản tin dự báo, cảnh báo và mở rộng các kênh truyền thông để người dân tiếp cận thông tin nhanh nhất.

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai được giao trực ban 24/24 giờ, sẵn sàng cử các đoàn công tác tới Quảng Ninh, Hải Phòng khi cần thiết. Bộ đội Biên phòng tiếp tục kiểm đếm, kêu gọi tàu thuyền vào nơi tránh trú an toàn; Bộ Công an phối hợp sơ tán người dân tại khu vực nguy hiểm; ngành giao thông tăng cường kiểm soát hoạt động của tàu du lịch, tàu vận tải.

Đối với các hồ thủy điện, Thứ trưởng yêu cầu EVN phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý để vận hành hồ chứa hợp lý, tranh thủ phát điện, hạ dần mực nước nhưng vẫn bảo đảm an toàn, tránh phải xả lũ khẩn cấp khi mưa lớn xảy ra.

Các địa phương được yêu cầu duy trì nghiêm lệnh cấm biển cho đến khi bão tan; quản lý chặt đội tàu du lịch, chuẩn bị phương án sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm; gia cố đê điều, công trình xung yếu, chủ động tiêu úng bảo vệ khu dân cư, khu công nghiệp và sản xuất nông nghiệp; đẩy nhanh thu hoạch nông sản theo phương châm "xanh nhà hơn già đồng".

Đối với khu vực miền núi, Thứ trưởng yêu cầu rà soát, di dời người dân khỏi vùng có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất; kiểm soát giao thông tại các ngầm, tràn; bảo đảm an toàn hồ chứa, công trình thủy lợi, thủy điện và các khu vực khai thác khoáng sản, sẵn sàng lực lượng, phương tiện để ứng phó khi có tình huống phát sinh. "Các đơn vị, địa phương triển khai đồng bộ các phương án ứng phó, tuyệt đối không chủ quan trước diễn biến của cơn bão đầu mùa", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, bão số 1 (MAYSAK) đang hoạt động trong điều kiện thuận lợi để duy trì và mạnh thêm. Tuy nhiên, quỹ đạo bão vẫn có thể thay đổi do phụ thuộc diễn biến của áp cao cận nhiệt đới.Kịch bản có xác suất cao nhất (trên 70%) là bão di chuyển theo hướng Bắc Tây Bắc, đi qua Bắc Vịnh Bắc Bộ, sau đó đổ bộ khu vực phía Bắc Quảng Ninh và phía Nam Quảng Tây (Trung Quốc). Theo kịch bản này, Vịnh Bắc Bộ có gió mạnh cấp 8-9, giật cấp 11; ven biển Quảng Ninh, Hải Phòng và Hưng Yên gió mạnh cấp 6-7, vùng gần tâm bão cấp 8, giật cấp 10. Đông Bắc Bộ có mưa phổ biến 100-300 mm, cục bộ trên 500 mm, tập trung tại Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hải Phòng và Bắc Ninh.Ở kịch bản khác, nếu áp cao cận nhiệt đới suy yếu nhanh hơn, bão sẽ lệch lên phía Bắc và đi vào Quảng Tây (Trung Quốc), khiến gió và mưa trên đất liền Bắc Bộ giảm, song Vịnh Bắc Bộ vẫn có gió mạnh và biển động.

Nguyễn Hạnh