'Không chỉ bán thịt, chúng tôi thiết lập niềm tin tại Việt Nam từ nông trại Anh'

Trong bối cảnh chi phí nguyên liệu đầu vào tăng cao và yêu cầu về an toàn sinh học trở thành "vòng kim cô" đối với ngành chăn nuôi toàn cầu, mô hình kinh tế nông nghiệp của Vương quốc Anh đang nổi lên như một hình mẫu về việc gia tăng giá trị thặng dư.

Chia sẻ của bà Susan Steward - Trưởng bộ phận Phát triển Thương mại Quốc tế thuộc Hội đồng Phát triển Nông nghiệp và Trồng trọt Vương quốc Anh (AHDB).

- Thị trường Việt Nam đang chứng kiến sự cạnh tranh khéo léo từ các cường quốc xuất khẩu thực phẩm lớn. Đâu là cơ sở để ngành chăn nuôi Anh Quốc kỳ vọng vào một sự bứt phá về thị phần kinh tế, thưa bà?

Nền tảng của chúng tôi không nằm ở quy mô sản xuất đại trà mà nằm ở giá trị kinh tế của sự minh bạch. Tại Anh, chúng tôi vận hành một hệ thống chứng nhận toàn diện mang tên Red Tractor. Đây không đơn thuần là một cái mác về vệ sinh thực phẩm, mà là một giao thức quản trị kinh tế nghiêm ngặt bao phủ toàn bộ chuỗi cung ứng: từ kiểm soát giống, thức ăn, đến vận chuyển và chế biến sâu.

Trong kinh tế học thực phẩm, việc giảm thiểu rủi ro chính là cách tiết kiệm chi phí hiệu quả nhất. Với việc mỗi mắt xích trong chuỗi được kiểm chứng độc lập ít nhất 5 lần mỗi năm, chúng tôi loại bỏ được các "chi phí ẩn" phát sinh từ dịch bệnh hay sự đứt gãy niềm tin của người tiêu dùng. Đó là lý do thịt lợn Anh có thể đứng vững ở phân khúc trung và cao cấp tại các thị trường khó tính, mang lại biên lợi nhuận ổn định cho các nhà nhập khẩu.

- Nhiều ý kiến cho rằng các tiêu chuẩn khắt khe về phúc lợi động vật như nuôi lợn ngoài trời hay lót rơm rạ sẽ làm tăng giá thành sản phẩm, gây bất lợi về cạnh tranh giá tại các thị trường đang phát triển. Bà phản hồi thế nào về bài toán chi phí này?

Đúng là mô hình nuôi ngoài trời (chiếm 42% đàn lợn sinh sản thương mại và 20% lợn sau cai sữa tại Anh) cùng hệ thống chuồng lót rơm rạ đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu và chi phí vận hành cao hơn so với nuôi công nghiệp mật độ dày. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế cần được nhìn nhận ở chỉ số "tổng thể chất lượng đầu ra".

Môi trường ít stress giúp vật nuôi có hệ miễn dịch tự nhiên tốt, giúp giảm thiểu tối đa chi phí thuốc thú y và kháng sinh - những yếu tố vốn đang bị thắt chặt bởi các rào cản kỹ thuật quốc tế. Kết quả là chúng tôi tạo ra sản phẩm thịt nạc có độ đồng nhất cao, giàu vi chất như Vitamin B12, B6 và kẽm. Trong kinh tế học hành vi, người tiêu dùng hiện đại đang có xu hướng dịch chuyển từ "ăn no" sang "ăn sạch và chất lượng". Do đó, biên lợi nhuận trên mỗi đơn vị sản phẩm của thịt lợn Anh luôn ở mức tối ưu hơn so với các dòng sản phẩm đại trà.

- Việt Nam vốn có đặc thù tiêu thụ phụ phẩm (offal) rất lớn - một phân khúc mà nhiều quốc gia phương Tây thường bỏ qua hoặc coi là phế phẩm. Bà đánh giá thế nào về tiềm năng thương mại của mặt hàng này trong chiến lược thâm nhập thị trường?

Đây chính là "điểm chạm" kinh tế chiến lược mà chúng tôi đang chú trọng. Tại Anh, mọi lò mổ đều được giám sát bởi cơ quan vệ sinh thịt của Chính phủ, đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe nhất ngay cả với phụ phẩm. Việc xuất khẩu các sản phẩm thịt lợn sang Việt Nam không chỉ giúp tối ưu hóa giá trị thu hồi trên mỗi con lợn (carcass value) cho người nông dân Anh, mà còn cung cấp cho thị trường Việt Nam nguồn nguyên liệu an toàn tuyệt đối, có khả năng truy xuất nguồn gốc.

Chúng tôi không chỉ bán phụ phẩm, chúng tôi đang làm việc với các chuyên gia cắt xẻ để giới thiệu những quy chuẩn mới, giúp các doanh nghiệp chế biến và hệ thống nhà hàng tại Việt Nam đa dạng hóa dòng sản phẩm, từ đó tối đa hóa doanh thu từ nguồn nguyên liệu nhập khẩu chất lượng cao này.

- Với vai trò điều phối thương mại quốc tế, bà nhìn nhận thế nào về mô hình vận hành của AHDB trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các thị trường mới? Liệu đây có phải là một dạng "đòn bẩy công" cho kinh tế tư nhân?

AHDB hoạt động dựa trên nguồn ngân sách từ thuế của chính những người nông dân và đơn vị chế biến tại Anh. Điều này tạo ra một cơ chế trách nhiệm tương hỗ: chúng tôi phải chứng minh được hiệu quả kinh tế từ mỗi đồng thuế đó mang lại lợi ích cho ngành.

Vai trò của chúng tôi là xóa bỏ sự bất đối xứng thông tin giữa bên sản xuất tại Anh và bên nhập khẩu tại Việt Nam thông qua các báo cáo phân tích thị trường, các chiến dịch marketing mục tiêu và kết nối giao thương trực tiếp. Chúng tôi không làm thay doanh nghiệp, nhưng chúng tôi tạo ra một "xa lộ" uy tín và pháp lý thuận lợi nhất để các dòng chảy thương mại diễn ra thông suốt, giảm thiểu chi phí tìm kiếm và tiếp cận thị trường cho các bên.

T.A (thực hiện)