Khơi thông nguồn lực, nâng tầm vị thế văn hóa

Các thành viên đội văn nghệ sắc chàm được hình thành trên cơ sở những người yêu ca hát.

Nòng cốt từ cơ sở

Được xem một buổi trình diễn của Đội văn nghệ sắc chàm ở xã Ba Bể, chúng tôi không ngờ đây lại là một nhóm cùng sở thích tạo dựng nên bởi các tiết mục trình diễn rất chuyên nghiệp, trang phục dân tộc phù hợp với từng bài hát, điệu múa. Đội Văn nghệ sắc chàm hiện có 7 thành viên đến từ xã Ba Bể và các xã lân cận. Về công việc chính của các thành viên trong đội, ngoài 1 cô giáo mầm non, chủ yếu làm nông nghiệp. Không chỉ tham gia vào các hoạt động giao lưu tại địa phương, khi các đoàn khách du lịch đến hồ Ba Bể có nhu cầu, Đội văn nghệ sắc chàm sẽ phục vụ tại chỗ.

Trò chuyện với chúng tôi, chị Đào Thị Mai, Đội trưởng Đội văn nghệ sắc chàm, cho biết: Vì yêu ca hát nên chúng tôi tự tìm đến với nhau và lập nên đội văn nghệ. Các bài hát, điệu múa nhóm tự biên đạo, luyện tập. Hiện nay ngoài gần 10 tiết mục hát, múa cố định của dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao, chúng tôi đang sưu tầm để có thêm nhiều tác phẩm mới đặc sắc của vùng miền.

Không riêng Đội văn nghệ sắc chàm, 92 xã, phường trên địa bàn tỉnh hình thành rất nhiều các CLB, nhóm văn nghệ theo sở thích. Và câu lạc bộ (CLB) hát then đàn tính xã Nam Cường cũng hình thành trên cơ sở đó. Theo chị Hứa Thị Hoán, Chủ nhiệm CLB then đàn tính xã Nam Cường: Thành lập từ năm 2024, CLB hiện có 20 thành viên. Để có thể tham gia các chương trình giao lưu trong và ngoài xã, các thành viên CLB đã sưu tầm các bài hát, điệu múa của các dân tộc để luyện tập.

Câu lạc bộ hát then đàn tính chính là lực lượng nòng cốt trong việc tổ chức các chương trình văn hóa văn nghệ tại địa phương. Đây chính là nền tảng để nuôi dưỡng và nhân lên những giá trị tinh thần bền vững của cộng đồng từ cơ sở.

Tiếp nối giá trị văn hóa đặc sắc

Theo thống kê trong 809 CLB văn hóa, văn nghệ của tỉnh, thì có tới 744 CLB hoạt động ở thôn, xóm. Điều đó chứng minh phong trào văn hóa tại cộng đồng dân cư phát triển mạnh mẽ trong đời sống.

Câu lạc bộ hát then đàn tính xã Nam Cường biểu diễn phục vụ tại các hoạt động của địa phương.

Ở xóm Đình Thượng, xã Phú Bình khi chiều xuống sân nhà văn hóa trở thành điểm đến quen thuộc của người dân trong xóm. Chị Dương Thị Hoa vừa hoàn thành trận đấu bóng chuyền hơi, mồ hôi thấm đẫm lưng áo, chia sẻ: Chúng tôi thường xuyên luyện tập văn nghệ để tổ chức biểu diễn vào các dịp 8/3, 20/10, lệ làng mùng 10 tháng Giêng. Hằng ngày từ 17h tại sân nhà văn hóa người dân đến thi đấu bóng chuyền hơi, ai không chơi thì cổ vũ cho các thành viên trong đội, mọi khó khăn, vất vả trong cuộc sống như tan biến hết.

Đúng như những chia sẻ của chị Hoa, hằng ngày sau những giờ lao động vất vả các thôn, xóm, tổ dân phố lại rộn rã tiếng cười, hò gieo khi nhịp bóng chuyền hơi vang lên tại sân nhà văn hóa. Thậm chí nhiều khu ruộng sau khi thu hoạch nông sản cũng trở thành sân chơi bóng chuyền, bóng đá cho thiếu nhi.

Nhờ thực hành thường xuyên các chương trình văn hóa, văn nghệ nên việc bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể qua năm tháng được lưu truyền phát triển qua nhiều thế hệ. Ở nhiều nơi, các thành viên của các CLB đã tổ chức nhiều lớp truyền dạy các loại hình văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số để thế hệ trẻ tiếp cận, học hỏi và tiếp nối những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng.

Giai đoạn 2026-2030, Thái Nguyên xác định tiếp tục đầu tư chiều sâu cho lĩnh vực văn hóa, văn nghệ, thể thao. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Tỉnh ủy đã ban hành Đề án số 18-ĐA/TU Phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026 - 2030.

Để cụ thể các mục tiêu của Đề án, Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch đã kịp thời tham mưu trình UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 43/2025/NQ-HĐND hỗ trợ kinh phí hoạt động cho các CLB nghệ thuật trình diễn dân gian, văn hóa, nghệ thuật, thể thao xã, phường. Đây là nguồn lực để Thái Nguyên đẩy mạnh việc bảo tồn và không ngừng được tái tạo các giá trị văn hóa phi vật thể được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Hằng Nga