Khơi thông nguồn lực: Con đường ngắn nhất đi tới tăng trưởng

PGS TS Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI). Ảnh: VCCI

Tại hội thảo "Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp" ngày 8/7 ở Hà Nội, PGS. TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trong phần phát biểu của mình đề cập tới "con đường ngắn nhất" để đi tới tăng trưởng.

Đó là "khơi thông các nguồn lực đang bị tắc nghẽn", từ đó giải phóng sức sản xuất, tạo niềm tin cho doanh nghiệp, khu vực kinh tế tư nhân thành động lực phát triển mạnh mẽ, bền vững của nền kinh tế.

Ông Hùng nói, để đạt được mục tiêu tăng trưởng, cần cách tiếp cận mới, quyết liệt hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn.

Điểm lại những kết quả tích cực sau hơn một năm thực hiện Nghị quyết số 68, PGS. TS Hồ Sỹ Hùng nói về một số điểm nghẽn, trong đó điểm nghẽn lớn nhất hiện nay tập trung ở khâu thực thi.

Từ những phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp, VCCI tổng hợp các báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, tập trung vào một số khó khăn mà doanh nghiệp đang gặp phải, như khó khăn từ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, kiểm tra chuyên ngành, quy định chồng chéo, thiếu ổn định và thiếu khả năng dự báo.

"Dư địa tăng trưởng lớn nhất của Việt Nam trong giai đoạn tới, trước hết là cải cách thể chế. Cải cách thể chế không chỉ là sửa một vài thủ tục, cắt một vài giấy phép hay giảm một vài điều kiện kinh doanh về mặt số lượng.

Quan trọng hơn là thay đổi cách tiếp cận: Từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ và kiến tạo; Từ tiền kiểm nặng nề sang hậu kiểm dựa trên rủi ro, tạo sự chủ động cho doanh nghiệp; Từ tư duy “không quản được thì cấm” sang quản lý thông minh, minh bạch và có trách nhiệm giải trình," Chủ tịch VCCI nói.

Cải cách điều kiện kinh doanh, vì thế phải hướng đến cải cách thực chất. Theo Chủ tịch VCCI, doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh dễ hiểu hơn, ổn định hơn, dự đoán được hơn. Việc rà soát pháp luật cần được thực hiện từ góc nhìn của doanh nghiệp, theo chuỗi hoạt động kinh doanh: từ thành lập, đầu tư, đất đai, xây dựng, sản xuất, xuất nhập khẩu, hoàn thuế, kiểm tra chuyên ngành cho tới giải quyết tranh chấp và giải thể.

Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cũng đề cập một yêu cầu quan trọng. Tăng trưởng hai con số đòi hỏi phải đặt doanh nghiệp vào trung tâm của chiến lược phát triển. Không có một cộng đồng doanh nghiệp mạnh, khó có thể có một nền kinh tế mạnh. Không có những doanh nghiệp tư nhân đủ lớn, đủ năng lực cạnh tranh, đủ khát vọng vươn ra thị trường quốc tế, khó có thể xây dựng được một nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập sâu rộng.

Ngoài những chuyển động tích cực từ thể chế, từ các cơ quan chức năng, thực tế đang đặt ra yêu cầu lớn cho doanh nghiệp. Không thể chỉ chờ đợi chính sách thuận lợi hơn, doanh nghiệp cũng phải đổi mới mạnh mẽ hơn, nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính, tuân thủ pháp luật, đầu tư cho công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển nhân lực và xây dựng văn hóa kinh doanh có trách nhiệm.

Trong giai đoạn mới, doanh nghiệp nào chỉ dựa vào chi phí thấp sẽ rất khó cạnh tranh. Doanh nghiệp nào biết dựa vào năng suất, công nghệ, chất lượng, thương hiệu và năng lực quản trị sẽ có cơ hội đi xa hơn.

"Với vai trò là tổ chức quốc gia đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam, VCCI sẽ tiếp tục làm tốt hơn nữa vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp; lắng nghe, tổng hợp, phản ánh kịp thời các khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn; tham gia góp ý xây dựng chính sách; thúc đẩy cải cách môi trường kinh doanh," Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng khẳng định.

Tín dụng cho khu vực tư nhân chiếm 92,6% dư nợ toàn nền kinh tế

Đến cuối tháng 6/2026, tín dụng đối với nền kinh tế đã vượt mốc 19,9 triệu tỷ đồng, tăng 7,41% so với cuối năm 2025. Riêng tín dụng cho khu vực kinh tế tư nhân đạt trên 18,2 triệu tỷ đồng, chiếm 92,6% dư nợ toàn nền kinh tế. Trong đó, dư nợ tín dụng đối với doanh nghiệp đạt khoảng 10,5 triệu tỷ đồng, chiếm 53,3%; dư nợ đối với doanh nghiệp tư nhân đạt khoảng 9,1 triệu tỷ đồng, chiếm 86,7% dư nợ đối với doanh nghiệp.

Nói về vai trò dẫn dắt nguồn vốn của nền kinh tế và hoạt động của doanh nghiệp, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh cho biết ngành ngân hàng không ngừng cải cách, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học-công nghệ và triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, cơ chế, chính sách tiền tệ, tín dụng nhằm gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực cho các doanh nghiệp đầu tư sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Thực tế cho thấy nhu cầu vốn cho tăng trưởng là rất lớn, đặc biệt nhu cầu vốn trung, dài hạn thực hiện các dự án, công trình trọng điểm quốc gia. Việc mở rộng tín dụng đối với một số ngành, lĩnh vực có tiềm năng còn gặp khó khăn do sức chống chịu, năng lực tài chính và quản trị của doanh nghiệp còn hạn chế, thị trường tiêu thụ chưa phục hồi đồng đều, chi phí sản xuất còn cao, ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng.

Theo Phó Thống đốc Cảnh, cùng với các giải pháp vĩ mô mang tính chiến lược, cần đẩy mạnh phát triển thị trường vốn. Đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường chứng khoán theo hướng minh bạch, an toàn, bền vững, nhằm tăng khả năng huy động vốn trung và dài hạn, từng bước giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào tín dụng ngân hàng.

Ngoài ra, cần đa dạng hóa nguồn lực đầu tư đối với các dự án lớn, công trình trọng điểm quốc gia, kết hợp nhiều nguồn lực như ngân sách Nhà nước, vốn tư nhân, hợp tác công-tư, nguồn vốn nước ngoài và các nguồn vốn dài hạn khác.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Ngọc Cảnh. Ảnh: VCCI

Chú trọng nâng cao chất lượng tổ chức thực thi

Cũng tại hội thảo do VCCI và Báo Nhân dân tổ chức ngày 8/7, đề cập tới việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo động lực mạnh mẽ cho doanh nghiệp phát triển và góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký, Trưởng ban pháp chế VCCI đề xuất cần tập trung vào hai nhóm giải pháp trọng tâm.

Trước hết là tiếp tục nâng cao chất lượng thể chế, đổi mới tư duy xây dựng pháp luật. Trong bối cảnh khối lượng văn bản cần ban hành rất lớn, trong khi thời gian chuẩn bị nhiều trường hợp khá gấp, việc bảo đảm chất lượng toàn diện là một thách thức không nhỏ.

Nhóm giải pháp thứ hai là đổi mới cơ chế thực thi và thiết lập kênh tiếp nhận, xử lý phản ánh của doanh nghiệp thực chất, hiệu quả hơn.

Qua thực tiễn, có thể thấy khâu thực thi đang là một trong những điểm nghẽn lớn. Không ít doanh nghiệp khi gặp khó khăn vẫn chưa biết phản ánh với cơ quan nào hoặc việc tiếp nhận, xử lý kiến nghị còn kéo dài, thiếu hiệu quả.

Cần xây dựng một cơ chế tiếp nhận và xử lý thông tin độc lập, minh bạch, xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, từng cấp trong việc tiếp nhận, xử lý và phản hồi các kiến nghị của doanh nghiệp trên cơ sở khách quan, kịp thời.

Hội thảo "Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp" diễn ra ngày 8/7. Ảnh: Kiều Chinh/Mekong ASEAN

Một vấn đề quan trọng khác là cần hoàn thiện cơ chế khuyến khích đối với đội ngũ thực thi công vụ. Hệ thống quản lý cần được thiết kế theo hướng khi doanh nghiệp, ngành hàng phát triển thì những người trực tiếp thực thi chính sách cũng được ghi nhận, đánh giá xứng đáng. Ngược lại, nếu vẫn tồn tại cơ chế khiến việc gây khó khăn cho doanh nghiệp không bị xử lý hoặc thậm chí tạo ra lợi ích cho người thực thi thì rất khó xây dựng được một môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng và minh bạch.

"Tôi cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số, cùng với quyết tâm cải cách thể chế, cần đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng tổ chức thực thi. Chỉ khi xây dựng được một môi trường pháp lý ổn định, minh bạch, đồng thời hình thành bộ máy thực thi thực sự đồng hành, lắng nghe và kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp thì các nguồn lực phát triển mới được khơi thông và chuyển hóa thành động lực tăng trưởng bền vững," ông Đậu Anh Tuấn chia sẻ.

Kiều Chinh