Khơi thông nguồn lực chuyển đổi số cấp xã

Cán bộ kỹ thuật VNPT hỗ trợ công chức phường Tam Kỳ trong thời gian đầu vận hành thử nghiệm mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh: VINH ANH

Đầu tư hạ tầng, nhân lực

Tại xã miền núi Trà Tân, công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số (CĐS) và giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) luôn được chú trọng.

Ông Nguyễn Hồng Lai, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Trà Tân cho biết, địa phương đã thành lập Tổ công tác CĐS xã và 7 Tổ công nghệ số cộng đồng. Hiện nay, tất cả cán bộ, công chức tại Trà Tân đã được cấp chữ ký số và bồi dưỡng kỹ năng số căn bản.

Đáng chú ý, xã đã tuyển dụng được 1 nhân sự chuyên trách công nghệ thông tin (CNTT); triển khai thành công hệ thống mạng LAN, lắp đặt máy Kiosk phục vụ dịch vụ công tự động và phủ sóng di động 4G tại 6/7 điểm sinh hoạt thôn. Nhờ đó, công tác cải cách hành chính đạt kết quả xuất sắc với 99,63% hồ sơ được số hóa và 98,91% hồ sơ xử lý trực tuyến.

Trong khi đó, tại xã Duy Nghĩa, địa phương đặc biệt quan tâm đầu tư, nâng cấp hạ tầng CNTT phục vụ CĐS. Ông Nguyễn Văn Hòa, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã cho biết, địa phương đã cải tạo hệ thống mạng LAN nội bộ, đầu tư trang thiết bị tại trụ sở Đảng ủy, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã với 2 gói kinh phí gần 600 triệu đồng.

Cạnh đó, xã tập trung đầu tư hạ tầng tại Trung tâm Phục vụ hành chính công để giải quyết nhanh chóng các thủ tục cho nhân dân. Kết quả trong quý I/2026, tổng số TTHC địa phương tiếp nhận là 3.818 hồ sơ, trong đó phần lớn là trực tuyến (chỉ có 3 hồ sơ trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính); tất cả hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn; tỷ lệ số hóa kết quả và thanh toán trực tuyến đạt mức gần như tuyệt đối (99,96%).

Đối với xã Thăng An, đơn vị này đã vận hành Hệ thống giám sát, điều hành thông minh (OC - Thăng An) và Zalo OA. Đây là mô hình thí điểm đầu tiên trên địa bàn thành phố, giúp theo dõi, giám sát thường xuyên việc xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân, an toàn giao thông và môi trường, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân và doanh nghiệp.

Ông Ngô Ngọc Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thăng An cho hay, hạ tầng số của xã đã từng bước được hoàn thiện, đáp ứng tốt yêu cầu quản lý, điều hành. Cán bộ, công chức đều sử dụng chữ ký số và xử lý công việc trên môi trường điện tử, đáp ứng các yêu cầu trong việc thực hiện Nghị quyết số 57.

Chính việc chú trọng đầu tư nguồn nhân lực và hạ tầng CNTT đã giúp mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vận hành ổn định, từng bước phát huy hiệu quả và tạo nền tảng quan trọng để thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Đồng hành, tháo gỡ khó khăn

Ông Nguyễn Thanh Hồng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) cho biết, để kịp thời nắm bắt hiện trạng và khó khăn về nhân lực, hạ tầng trong triển khai nhiệm vụ KH&CN, đổi mới sáng tạo và CĐS, từ đầu tháng 4/2026, Sở đã đề nghị UBND cấp xã phối hợp báo cáo thực tế. Theo đó, những khó khăn, vướng mắc hiện tập trung ở 3 nhóm vấn đề chính: hạ tầng; nhân lực; kinh phí.

Về nhân lực, theo chủ trương của UBND thành phố, tổng số cán bộ làm công tác chuyển đổi số, CNTT tại địa phương cần bố trí là 173 nhân sự (định mức 2 người/xã, phường). Tuy nhiên đến nay mới bố trí được 126 người, còn thiếu 47 chỉ tiêu, đặc biệt vẫn còn 5 xã, phường chưa có cán bộ chuyên trách.

Liên quan đến khó khăn nhân lực, ông Võ Tấn Thuận, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thăng Trường chia sẻ, dù cấp xã được giao chủ động tuyển dụng nhân sự theo chế độ hợp đồng (theo Nghị định số 179 ngày 1/7/2025 của Chính phủ), nhưng nguồn ngân sách xã hiện còn hạn hẹp. Việc cân đối kinh phí để chi trả lương hằng tháng và khoản phụ cấp 5 triệu đồng/người/tháng theo quy định là một bài toán khó, rất cần sự hướng dẫn hoặc hỗ trợ nguồn kinh phí từ cấp trên.

Trước thực tế này, Sở KH&CN cho biết đã có công văn gửi Sở Tài chính đề nghị xem xét, tham mưu bổ sung kinh phí chi trả cho nhân sự làm công tác CĐS, ứng dụng CNTT tại địa phương theo quy định tại khoản 1, Điều 13 Nghị định số 173 ngày 30/6/2025 của Chính phủ về hợp đồng thực hiện nhiệm vụ công chức.

Về hạ tầng, Sở KH&CN đánh giá hiện có khoảng 35% máy tính tại cấp xã có cấu hình thấp hơn mức khuyến nghị. Nhiều thiết bị đã mua sắm từ 7-10 năm, cài đặt hệ điều hành cũ và tỷ lệ sử dụng phần mềm có bản quyền còn thấp. Một số đơn vị chưa trang bị phần mềm an toàn thông tin hoặc hệ thống âm thanh, trực tuyến chưa đáp ứng được yêu cầu khi có nhiều cuộc họp diễn ra đồng thời.

Để khắc phục, Sở KH&CN đề nghị các xã, phường chủ động sử dụng nguồn kinh phí chi sự nghiệp KHCN, đổi mới sáng tạo và CĐS năm 2026 đã được thành phố phân bổ (định mức 2 tỷ đồng/xã, phường) để đầu tư, thuê thiết bị theo tiêu chuẩn. Được biết, năm 2026 thành phố đã dành tổng ngân sách 186 tỷ đồng cho nội dung này, giúp cơ sở chủ động lựa chọn quy mô triển khai phù hợp với đặc thù địa phương. Trước những lúng túng của địa phương về trình tự thủ tục mua sắm, đầu tư hay thuê phần mềm, Sở đã ban hành hướng dẫn chi tiết cho từng nhiệm vụ, đồng thời cung cấp thông tin đầu mối để các địa phương thuận tiện liên hệ.

Khơi thông nguồn lực KHCN và CĐS tại cấp xã không còn là nhiệm vụ riêng của mỗi địa phương. Sự nhập cuộc chủ động, hướng dẫn chi tiết từ các cơ quan chuyên môn sẽ là động lực để cơ sở sớm hoàn thành các nhiệm vụ đề ra.

VINH ANH