Khơi thông điểm nghẽn, đưa kinh tế tư nhân thành 'bệ phóng' tăng trưởng hai con số

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%, kinh tế tư nhân được xác định là động lực then chốt của quốc gia. Việc đột phá cải cách thể chế, chuyển đổi tư duy từ quản lý sang kiến tạo và phục vụ là giải pháp cấp thiết để khơi thông nguồn lực, giúp doanh nghiệp bứt phá trong kỷ nguyên phát triển mới...

Doanh nghiệp cần một môi trường đầu tư, kinh doanh ổn định, có thể tiên liệu được. Ảnh minh họa.

Ngày 8/7/2026, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Báo Nhân Dân tổ chức hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp”, nhằm tìm lời giải cho những câu hỏi lớn như cắt giảm điều kiện kinh doanh đã thực chất chưa; Những thủ tục nào đang làm chậm đầu tư, sản xuất, xuất khẩu; Làm thế nào để doanh nghiệp tư nhân thực sự trở thành trung tâm của chiến lược tăng trưởng?

NHIỀU ĐIỂM NGHẼN MANG TÍNH CẤU TRÚC ĐẾN TỪ THỂ CHẾ

Phát biểu khai mạc, TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), nhận định đất nước đang chính thức bước vào một kỷ nguyên phát triển mới, với những khát vọng rất lớn và yêu cầu rất cao. Mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026 - 2030 không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế, mà đó là yêu cầu chiến lược cốt lõi để Việt Nam tích lũy đủ nguồn lực phát triển, nâng cao đời sống nhân dân, vượt qua nguy cơ tụt hậu, tiến tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Trong hành trình này, lãnh đạo VCCI đặc biệt nhấn mạnh tầm vóc lịch sử của Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Lần đầu tiên trong dòng chảy chính sách, khu vực kinh tế tư nhân được định danh rõ ràng là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.

Đây là một bước chuyển dịch mang tính bước ngoặt về tư duy lập pháp, nhận thức và kiến tạo chính sách. Quyết sách này không chỉ tái khẳng định vị thế của khối tư nhân, mà còn phát đi một thông điệp chính trị mạnh mẽ: doanh nghiệp tư nhân và tầng lớp doanh nhân Việt Nam đang được trao gửi niềm tin tuyệt đối, được kỳ vọng và gánh vác sứ mệnh vĩ đại hơn trong tiến trình hưng thịnh quốc gia.

Nhìn lại hơn một năm thực hiện Nghị quyết 68, những chuyển dịch tích cực là điều có thể cân đo đong đếm được. Tinh thần “chính quyền đồng hành cùng doanh nghiệp” đã chuyển từ khẩu hiệu sang hành động áp lực hơn. Hàng loạt chương trình đối thoại thực chất, xúc tiến thương mại quy mô, hỗ trợ chuyển đổi số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và nâng tầm quản trị doanh nghiệp đã đồng loạt kích hoạt. Niềm tin thị trường của doanh nghiệp từng bước được củng cố vững chắc; khát vọng làm giàu chính đáng và ý chí vươn lên của đội ngũ doanh nhân Việt Nam được khơi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

TS Hồ Sỹ Hùng, Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Vũ Khuê.

Tuy nhiên, Chủ tịch VCCI cũng thẳng thắn chỉ rõ, nút thắt lớn nhất hiện tại không nằm ở thượng tầng chủ trương, mà hiện hữu ngay ở khâu hạ tầng thực thi. Trên thực tế, doanh nghiệp vẫn đang phải “vật lộn” với ma trận thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh rườm rà, các rào cản kiểm tra chuyên ngành cùng hệ thống quy định chồng chéo, thiếu tính ổn định lẫn khả năng dự báo.

Đồng quan điểm, ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, cho rằng hơn một năm triển khai Nghị quyết 68 đã chứng kiến một làn sóng bừng nở của khát vọng khởi nghiệp và làm giàu mạnh mẽ chưa từng có trong lịch sử.

Bằng chứng là trong năm 2025, toàn quốc đã ghi nhận gần 297.500 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại thị trường, đạt mức tăng trưởng ấn tượng gần 27,4% về số lượng. Tiếp đà bứt phá, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, cả nước lại có thêm 169,8 nghìn doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, tăng 11,2%. Xu hướng tăng trưởng ngoạn mục này của khối kinh tế tư nhân chính là nền tảng cốt lõi, là bệ phóng vững chãi để chúng ta tái định hình mô hình tăng trưởng và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Vũ Khuê.

Mặc dù vậy, bức tranh chung vẫn còn những khoảng tối đáng quan ngại. Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam – vốn có tới 98% là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hiện vẫn đang phải đối mặt trực diện với hàng loạt điểm nghẽn mang tính cấu trúc sâu sắc đến từ thể chế kinh tế, đi kèm với những tổn thương kinh niên trong việc tiếp cận nguồn lực đất đai, vốn và phát triển mở rộng thị trường…

CẢI CÁCH PHẢI THỰC CHẤT

Để bứt tốc đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Chủ tịch VCCI khẳng định chúng ta không thể duy trì tư duy lối mòn hay trông chờ vào những động lực truyền thống đã tới hạn. Nền kinh tế đang khát một cách tiếp cận mới: quyết liệt hơn, thực chất hơn và hiệu quả hơn.

“Con đường ngắn nhất để đi tới tăng trưởng hai con số không phải là một con đường tắt. Đó là con đường khơi thông các nguồn lực đang bị nghẽn; giải phóng sức sản xuất; tạo niềm tin cho doanh nghiệp; và biến khu vực kinh tế tư nhân thành động lực phát triển mạnh mẽ, bền vững của nền kinh tế”, lãnh đạo VCCI gợi mở tầm nhìn sâu sắc.

Do đó, nếu tìm kiếm dư địa tăng trưởng lớn nhất của Việt Nam trong kỷ nguyên tới, câu trả lời mang tính quyết định chính là: Cải cách thể chế. Lãnh đạo VCCI lưu ý, cải cách thể chế ở giai đoạn này không dừng lại ở việc cắt tỉa vài thủ tục bề nổi, xóa bỏ vài giấy phép con, hay giảm bớt cơ học vài điều kiện kinh doanh xét theo số lượng.

“Điều quan trọng hơn là phải thay đổi cách tiếp cận: từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ và kiến tạo; từ tiền kiểm nặng nề sang hậu kiểm dựa trên rủi ro; từ “không quản được thì cấm” sang quản lý thông minh, minh bạch và có trách nhiệm giải trình”, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh thông điệp.

Tiêu chí của cải cách điều kiện kinh doanh phải đóng dấu hai chữ “thực chất”. Doanh nghiệp không chỉ cần số lượng giấy phép ít đi, mà còn là một môi trường kinh doanh tường minh, ổn định và có thể tiên liệu được. Công tác rà soát, điều chỉnh hệ thống pháp luật phải được soi chiếu trực tiếp dưới lăng kính của doanh nghiệp và bám sát theo chuỗi vận động kinh doanh thực tế: từ thành lập, đầu tư, đất đai, xây dựng, sản xuất, cho đến xuất nhập khẩu, hoàn thuế, kiểm tra chuyên ngành, giải quyết tranh chấp và giải thể.

DOANH NGHIỆP LÀ ĐỐI TÁC KIẾN TẠO PHÁT TRIỂN QUỐC GIA

Bên cạnh cuộc cách mạng thể chế, gốc của tăng trưởng 2 con số đòi hỏi phải đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm cấu trúc của mọi chiến lược phát triển. Doanh nghiệp chính là "cỗ máy vạn năng" chuyển hóa chính sách thành sản phẩm xã hội, biến nguồn lực thô thành cơ hội việc làm, hiện thực hóa các ý tưởng thành đổi mới sáng tạo và biến cơ hội thị trường thành con số tăng trưởng thực tế.

Các diễn giả tham gia thảo luận. Ảnh: Vũ Khuê.

“Không có một cộng đồng doanh nghiệp mạnh, chúng ta khó có thể có một nền kinh tế mạnh. Không có những doanh nghiệp tư nhân đủ lớn, đủ năng lực cạnh tranh, đủ khát vọng vươn ra thị trường quốc tế, chúng ta khó có thể xây dựng được một nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập sâu rộng”, Chủ tịch VCCI tái khẳng định tầm quan trọng sống còn này.

Tuy nhiên, áp lực và yêu cầu đặt ngược lại cho chính cộng đồng doanh nghiệp cũng là vô cùng lớn. Người đứng đầu VCCI cho rằng các doanh nghiệp Việt Nam không thể thụ động ngồi chờ những chuyển biến thuận lợi từ chính sách. Bản thân mỗi thực thể kinh doanh phải tự thực hiện một cuộc tự cách mạng toàn diện và mạnh mẽ.

Doanh nghiệp buộc phải nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa tài chính, tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật, mạnh tay đầu tư cho công nghệ, đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và định hình văn hóa kinh doanh có trách nhiệm.

Để khu vực tư nhân thực sự chuyển mình thành hạt nhân trung tâm, đóng góp then chốt vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân Lê Quốc Minh đúc kết: "Yêu cầu cấp bách tối cao hiện nay là phải liên tục hoàn thiện thể chế kinh tế, tiết giảm tối đa chi phí tuân thủ pháp luật và khơi thông triệt để các điểm nghẽn cố hữu nhằm kích hoạt thần tốc dòng xung lực tăng trưởng từ khối doanh nghiệp tư nhân".

Theo đó, trục thiết kế của mọi chính sách đều phải hướng về doanh nghiệp một cách toàn diện: Không chỉ dừng lại ở việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp sinh tồn và phát triển, mà phải nâng tầm để họ tham gia kiến tạo cùng Nhà nước trong việc xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, phát triển hạ tầng và nâng cao năng lực quản trị quốc gia. Doanh nghiệp không còn là đối tượng bị quản lý thuần túy, mà phải thực sự trở thành đối tác kiến tạo chiến lược, đồng hành bình đẳng cùng sự thịnh vượng của quốc gia.

Vũ Khuê