Khơi dậy truyền thống thượng võ đất cụ Đề

Về Yên Thế hôm nay, chúng ta còn cảm nhận được một “tinh thần Yên Thế” bất hủ từ những võ đường và sự say mê võ thuật của người dân. Bởi thế, không phải ngẫu nhiên mà nhiều năm qua giải võ cổ truyền của tỉnh thường được tổ chức trong khuôn khổ lễ hội Yên Thế. Ngoài phong trào học võ phát triển thì sự cổ vũ của đông đảo người hâm mộ là một trong những lý do quan trọng để ngành Thể thao lựa chọn địa điểm đăng cai giải tại đây.

Buổi tập luyện võ sáo của học sinh Trường Trung học cơ sở Hoàng Hoa Thám.

Những ngày tháng 3 này, tại Trường Trung học cơ sở Hoàng Hoa Thám (xã Yên Thế), hơn 300 học sinh là thành viên Câu lạc bộ Võ sáo Yên Thế ngày đêm hăng say tập luyện các bài quyền để biểu diễn trong buổi khai hội Yên Thế. Trên võ đường thuộc Khu di tích Hoàng Hoa Thám, các trận thi đấu Giải võ thuật cổ truyền do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức cũng diễn ra quyết liệt, đầy kịch tính. Đông đảo đối thủ mạnh thuộc nhiều lò võ mang bản sắc riêng về tranh dự và cống hiến cho người hâm mộ những đường quyền hoa mỹ, uy lực.

Thầy giáo Thân Ngọc Huy, giáo viên Trường Tiểu học Hoàng Hoa Thám, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Võ sáo Yên Thế nhiều năm qua không quản khó khăn để dạy miễn phí, góp sức khôi phục phong trào tập luyện môn võ cổ truyền nói chung, võ sáo nói riêng cho học sinh. Mới đây, được sự hỗ trợ chuyên môn của các võ sư kỳ cựu là Trịnh Như Quân và Nguyễn Huy Toàn, thầy Huy tích cực truyền dạy các căn bản quan trọng của võ sáo cho học sinh, tiếp đó sẽ luyện tập các bài nâng cao. Tương truyền bài võ sáo mang tên “Bóng trăng Phồn Xương” được hình thành từ chính cuộc khởi nghĩa Yên Thế.

Ngoài võ sáo, học trò của thầy Huy còn được truyền dạy nhiều tinh hoa từ võ cổ truyền như các bài: “Lão hổ thượng sơn”, “Huỳnh long độc kiếm”, “Tứ linh đao”, “Siêu sung thiên”, “Lão mai quyền”… Hiện nay, Câu lạc bộ Võ sáo Yên Thế được hỗ trợ trang phục, sáo đạt tiêu chuẩn và thường xuyên tổ chức tập luyện nâng cao chất lượng chuyên môn. Ngoài học võ rèn luyện sức khỏe, thầy Huy đề cao việc rèn tính kỷ luật, tinh thần võ đạo và giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa địa phương. Em Lê Hải Yến, học sinh lớp 6, Trường Trung học cơ sở Hoàng Hoa Thám cho biết: "Học võ không những tốt cho sức khỏe mà còn giúp em tự tin hơn trong giao tiếp, rèn luyện tính kỷ luật và luôn có tinh thần lạc quan, đồng thời hiểu hơn về truyền thống, lịch sử quê hương".

Tại xã Ngọc Thiện lâu nay vẫn duy trì số lượng đông đảo võ sinh tham gia các câu lạc bộ võ thuật. Trong đó tiêu biểu phải kể đến 4 lớp năng khiếu võ thuật cổ truyền với hàng trăm môn sinh theo học do võ sư Đỗ Xuân Hoàng truyền dạy. Nhiều năm qua, thành tích của các môn sinh thuộc võ đường này đã không ngừng dày lên, đơn cử như vận động viên Ngô Văn Phú với hàng chục huy chương ở các giải đấu; Nguyễn Hải Đông giành Huy chương Vàng toàn quốc năm 2022, Nguyễn Tường Vy giành Huy chương Bạc toàn quốc năm 2022... Hiện võ sư Hoàng là cộng tác viên của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao tỉnh Bắc Ninh số 1. Từ võ đường này đã giúp cơ quan chuyên môn phát hiện, tuyển chọn được nhiều vận động viên cho các lớp năng khiếu và đội tuyển tỉnh. Ngoài ra, còn nhiều thầy dạy võ tâm huyết đã dày công sưu tầm, truyền dạy võ thuật cho học sinh, như võ sư Nguyễn Trường Sinh (xã Yên Thế), Nguyễn Văn Thịnh (xã Tân Yên), Vũ Đức Lộc (xã Quang Trung)...

Ông Nguyễn Văn Oánh, Trưởng Phòng Quản lý Thể dục thể thao (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết: Vùng đất Cầu Vồng - Yên Thế xưa giàu truyền thống thượng võ nên môn võ thuật phát triển đa dạng. Các xã có phong trào võ thuật mạnh như: Yên Thế, Tam Tiến, Ngọc Thiện, Tân Yên, Quang Trung, Phúc Hòa, Nhã Nam… Bên cạnh võ cổ truyền, một số môn võ khác như: Boxing (đấm bốc), Vovinam, Taekwondo, Karatedo, Wushu… cũng đang được duy trì. Nhiều địa phương tổ chức giải thi đấu vật, võ gắn với lễ hội truyền thống hằng năm. Vào dịp hè, các võ đường, câu lạc bộ tổ chức thi đấu giao lưu và thi nâng đai cho môn sinh, tạo sân chơi bổ ích cho thanh, thiếu niên.

Trên cơ sở phong trào tại các địa phương, Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu thể thao tỉnh Bắc Ninh số 1 đã “đặt hàng” các huấn luyện viên đào tạo, tuyển chọn được nhiều vận động viên tham gia giải đấu toàn quốc. Cùng với đó, Trung tâm đã hỗ trợ một số cơ sở vật chất, dụng cụ tập luyện, thi đấu như: Găng, đai, giáp, đệm thảm, bao tập… cho một số lớp võ phong trào; duy trì gặp mặt động viên, khen thưởng khích lệ vận động viên tiêu biểu, đạt thành tích cao. Hằng năm ngành Thể thao tỉnh tổ chức giải võ thuật cổ truyền gắn với các lễ hội xuân. Một số địa phương làm tốt công tác huy động xã hội hóa cho môn thể thao này. Có trường học đưa võ thuật vào chương trình giáo dục thể chất...

Ngoài học võ rèn luyện sức khỏe, các môn sinh còn được rèn luyện đạo đức, lối sống lành mạnh, những điều hay, lẽ phải của người học võ và đề cao ý thức tuân thủ pháp luật. Điều ý nghĩa hơn là lớp trẻ hôm nay đang tiếp nối truyền thống thượng võ của vùng đất anh hùng, gìn giữ những tinh hoa, bảo tồn văn hóa dân tộc.

Bài, ảnh: Nguyễn Hưởng