Khơi dậy khát vọng cống hiến của tuổi trẻ trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc - Bài 2: Thanh niên làm chủ tri thức, kiến tạo tương lai

Bồi đắp nguồn lực

Thực tiễn trên thế giới cho thấy nhiều quốc gia có diện tích nhỏ, tài nguyên hạn chế nhưng vẫn vươn lên trở thành những trung tâm ĐMST hàng đầu nhờ coi trọng đầu tư cho con người. Từ đó, soi chiếu với nước ta, mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045 đòi hỏi phải tạo dựng những động lực tăng trưởng mới, trong đó phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao giữ vai trò quyết định.

Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: Trong kỷ nguyên mới, tri thức, công nghệ, dữ liệu, ĐMST và chất lượng con người quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Khẳng định đó của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước không chỉ là nhận định về xu thế phát triển của thế giới mà còn là định hướng quan trọng đối với chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới, trong đó vai trò, trách nhiệm của thanh niên là một trong những yếu tố quyết định.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII. Ảnh: qdnd.vn

Từ góc nhìn trên, chúng ta thấy rằng, đầu tư cho giáo dục, đào tạo và phát triển thanh niên không đơn thuần là chính sách xã hội mà là đầu tư cho tương lai của quốc gia. Một nền kinh tế số không thể hình thành nếu thiếu lực lượng lao động có trình độ công nghệ và kỹ năng số; một quốc gia ĐMST không thể phát triển nếu thiếu đội ngũ người trẻ có năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ và khát vọng chinh phục những lĩnh vực mới. Vì vậy, xây dựng thế hệ thanh niên giàu tri thức, bản lĩnh và năng lực sáng tạo chính là xây dựng nền tảng cạnh tranh của đất nước.

Nuôi dưỡng khát vọng học tập

Hiếu học là một giá trị bền vững của dân tộc Việt Nam. Trong bối cảnh phát triển mới, ý nghĩa của việc học không còn dừng ở mục tiêu lập thân, lập nghiệp mà gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển đất nước. Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Thanh niên không thể chỉ học để có bằng cấp, mà phải học để làm người, làm việc, sáng tạo, làm chủ cuộc sống và phụng sự Tổ quốc". Quan điểm đó đã mở rộng nội hàm của việc học, từ tiếp thu tri thức sang hình thành nhân cách, bản lĩnh, năng lực sáng tạo và trách nhiệm đối với xã hội.

Trong kỷ nguyên số, tri thức liên tục được cập nhật, công nghệ thay đổi từng ngày và thị trường lao động luôn vận động. Điều đó đòi hỏi thanh niên không chỉ học trong nhà trường mà phải xây dựng năng lực học tập suốt đời, chủ động tiếp cận tri thức mới, làm chủ KHCN và không ngừng hoàn thiện bản thân. Giá trị của việc học vì thế không được đo bằng số lượng văn bằng hay chứng chỉ, mà bằng khả năng chuyển hóa tri thức thành năng lực lao động, sáng tạo và giải quyết hiệu quả những vấn đề của thực tiễn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước tặng hoa chúc mừng Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh khóa XIII. Ảnh: qdnd.vn

Để khát vọng học tập và sáng tạo trở thành động lực phát triển, điều quan trọng là phải xây dựng môi trường khuyến khích người trẻ dấn thân, nghiên cứu và đổi mới. Tổ chức đoàn cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, trở thành cầu nối giữa thanh niên với nhà trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, các trung tâm ĐMST và thị trường lao động; đồng hành với thanh niên trong học tập, nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp và phát triển nghề nghiệp.

Bứt phá tạo ra những giá trị mới

Nếu tri thức là nền tảng của năng lực cạnh tranh thì ĐMST chính là động lực tạo ra những giá trị mới cho sự phát triển. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi sâu sắc mô hình tăng trưởng toàn cầu, quốc gia nào làm chủ KHCN, thúc đẩy ĐMST và tận dụng hiệu quả chuyển đổi số sẽ tạo dựng được lợi thế cạnh tranh bền vững. Phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: "Phải giúp thanh niên biến ước mơ thành năng lực, biến năng lực thành sản phẩm, biến sản phẩm thành giá trị cho đất nước". Đây không chỉ là thông điệp dành cho tuổi trẻ mà còn thể hiện quan điểm nhất quán: Giá trị của tri thức được khẳng định khi được chuyển hóa thành năng lực sáng tạo, thành sản phẩm phục vụ phát triển đất nước. ĐMST vì thế không chỉ giới hạn trong các phòng thí nghiệm hay những lĩnh vực công nghệ cao. Đó còn là khả năng phát hiện vấn đề, tìm tòi giải pháp mới, cải tiến phương pháp làm việc và ứng dụng hiệu quả KHCN vào thực tiễn. Điều đó đòi hỏi thanh niên phải không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng số, tư duy toàn cầu và khả năng làm việc trong môi trường đa văn hóa.

Xây dựng thế hệ thanh niên có tri thức, làm chủ KHCN, tiên phong trong ĐMST và chuyển đổi số... không chỉ là nhiệm vụ của công tác Đoàn mà còn là chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia. Khi mỗi người trẻ biết biến tri thức thành năng lực, biến sáng tạo thành giá trị và biến những giá trị ấy thành động lực phát triển, tuổi trẻ sẽ thực sự trở thành lực lượng tiên phong góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

(còn nữa)

Nhóm phóng viên