Khói cháy rừng ở Canada có ảnh hưởng đến chung kết World Cup?

Khói cháy rừng từ Canada khiến chất lượng không khí giảm mạnh

Trong những ngày trước trận chung kết World Cup 2026, khu vực Đông Bắc Mỹ chịu ảnh hưởng nặng nề bởi khói từ các vụ cháy rừng ở miền bắc tỉnh Ontario (Canada). Theo Trung tâm liên ngành phòng, chống cháy rừng Canada (CIFFC), tính đến thứ Sáu, nước này ghi nhận 897 đám cháy đang hoạt động, trong đó có 31 đám cháy mới và phần lớn vẫn nằm ngoài tầm kiểm soát.

Tình trạng ô nhiễm trở nên nghiêm trọng hơn do hiện tượng "vòm nhiệt", vùng áp suất cao trong khí quyển gây nắng nóng kéo dài trên khắp Bắc Mỹ. Hiện tượng này giữ khói ở gần mặt đất, tạo nên bầu không khí nóng, ẩm và mờ đục tại nhiều thành phố lớn của Mỹ.

Theo dữ liệu của IQAir, New York là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nhất, bên cạnh Detroit, Washington D.C. và Chicago. Sáng thứ Sáu, chỉ số chất lượng không khí (AQI) của thành phố New York đạt 188, vượt xa ngưỡng 150 được Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đánh giá là "không tốt cho sức khỏe" đối với phần lớn người dân. Bầu trời chuyển sang màu cam và không khí nồng mùi khói.

Khói từ các vụ cháy rừng tại Canada. Ảnh: Getty Images

Sân MetLife, nơi diễn ra trận chung kết World Cup với sức chứa 82.500 chỗ ngồi, nằm tại East Rutherford (bang New Jersey). Khu vực này ghi nhận AQI ở mức 158 vào sáng thứ Sáu, cũng thuộc nhóm "không tốt cho sức khỏe", dù được dự báo sẽ cải thiện dần trong ngày.

Theo dự báo thời tiết, mưa sẽ xuất hiện từ thứ Bảy và kéo dài đến sáng Chủ nhật, giúp làm sạch bầu không khí. Tuy nhiên, mức độ cải thiện vẫn khó xác định chính xác. Một quan chức Nhà Trắng cho biết đã có các cuộc trao đổi không chính thức giữa FIFA và Andrew Giuliani, Giám đốc điều hành Lực lượng Đặc nhiệm Nhà Trắng phụ trách World Cup 2026, về vấn đề này, cho thấy tình hình vẫn được theo dõi chặt chẽ.

Trong khi đó, giới chức thành phố New York cảnh báo thời điểm cũng như mức độ ảnh hưởng của ô nhiễm không khí vẫn còn nhiều bất định, đồng thời khuyến cáo những người có bệnh nền liên quan đến hô hấp nên hạn chế tiếp xúc với môi trường bên ngoài.

Không chỉ World Cup, nhiều sự kiện thể thao cũng bị ảnh hưởng

Chất lượng không khí giảm mạnh không chỉ đặt ra thách thức đối với trận chung kết World Cup mà còn ảnh hưởng đến nhiều sự kiện thể thao khác tại Mỹ.

Trận đấu thuộc Giải bóng đá nhà nghề Mỹ (MLS) giữa Chicago Fire và Vancouver Whitecaps đã phải hoãn vì chất lượng không khí xấu ở Chicago.

Cùng ngày, trận đấu bóng chày thuộc Giải bóng chày nhà nghề Mỹ (MLB) giữa New York Mets và Philadelphia Phillies cũng được điều chỉnh giờ thi đấu sớm hơn một giờ nhằm giảm tác động của ô nhiễm không khí tại Philadelphia.

Ở Giải bóng đá nữ quốc gia Mỹ (NWSL), trận đấu giữa Gotham FC và Washington Spirit vẫn diễn ra dù chất lượng không khí xấu đi. Sau trận đấu, tiền đạo Trinity Rodman của đội tuyển nữ Mỹ thừa nhận chất lượng không khí "thực sự rất tệ". Ban tổ chức đã bố trí các quãng nghỉ để cầu thủ tiếp nước sau mỗi 15 phút nhằm giảm bớt ảnh hưởng của thời tiết và môi trường.

Những diễn biến này cho thấy khói cháy rừng không còn là vấn đề môi trường đơn thuần mà đã tác động trực tiếp đến hoạt động thể thao chuyên nghiệp, buộc các ban tổ chức phải cân nhắc điều chỉnh lịch thi đấu hoặc áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe cho vận động viên.

Chất lượng không khí kém có thể làm suy giảm thể lực và khả năng tập trung

Theo Giáo sư James Hull, bác sĩ chuyên khoa hô hấp tại Viện Thể thao, Tập luyện và Sức khỏe (ISEH) và Bệnh viện Royal Brompton ở London, chỉ số AQI trên 100 là mức cần hạn chế thời gian tập luyện ngoài trời. Khi AQI vượt 150, điều kiện không khí được xem là đáng lo ngại và cần điều chỉnh đáng kể các hoạt động thể thao.

Ông cho biết, các vận động viên thi đấu trong môi trường ô nhiễm thường cảm thấy rát họng, phải liên tục hắng giọng, ho nhiều, có cảm giác nghẹt thở và khó chịu do các hạt bụi mịn gây kích ứng đường hô hấp. Những triệu chứng này không chỉ ảnh hưởng đến thể lực mà còn làm giảm khả năng tập trung, yếu tố đặc biệt quan trọng trong các trận đấu đỉnh cao.

Ngoài ra, bụi mịn có thể gây co thắt phế quản, làm hẹp đường thở, khiến cầu thủ cảm thấy tức ngực và khó thở, từ đó buộc họ phải giảm cường độ vận động. Việc hít phải các hạt bụi ô nhiễm cũng có thể tác động đến hệ tim mạch.

Các cầu thủ Tây Ban Nha tham gia buổi tập tại New Jersey chuẩn bị cho trận chung kết World Cup 2026. Ảnh: Reuters

Theo Giáo sư Hull, mức độ ảnh hưởng ở mỗi vận động viên là khác nhau, trong đó những người mắc bệnh hen suyễn hoặc các bệnh lý đường hô hấp dễ phải chịu tác động nhất. Ông cho biết, khoảng 15-20% cầu thủ trong một đội bóng thông thường mắc hen suyễn, cho thấy đây không phải là vấn đề hiếm gặp trong bóng đá chuyên nghiệp.

Hiện chưa có thông tin công khai được xác nhận về việc cầu thủ nào của Tây Ban Nha hoặc Argentina có tiền sử mắc bệnh đường hô hấp.

Đội tuyển Tây Ban Nha đã có buổi tập đầu tiên tại New Jersey vào thứ Năm sau khi đến Newark tối hôm trước. Trong khi đó, Argentina tập luyện tại trung tâm của Atlanta United (bang Georgia) trước khi di chuyển đến New York trong cùng ngày.

Giáo sư Hull cho rằng, các đội bóng nên tránh tập luyện ngoài trời khi chất lượng không khí ở mức xấu bởi cơ thể con người gần như không thể thích nghi với môi trường ô nhiễm như cách thích nghi với điều kiện thi đấu ở vùng cao. Ngược lại, việc tiếp xúc kéo dài với không khí ô nhiễm có thể khiến các triệu chứng kích ứng xuất hiện sớm hơn.

Ở khía cạnh tích cực, ông cho biết, hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy các cầu thủ lớn tuổi, như đội trưởng Argentina Lionel Messi, sẽ chịu ảnh hưởng từ chất lượng không khí kém nhiều hơn các cầu thủ trẻ dựa trên yếu tố tuổi tác.

Dù điều kiện không khí đã có dấu hiệu cải thiện trước trận chung kết, diễn biến thời tiết trong những giờ cuối vẫn sẽ là yếu tố được các nhà tổ chức, đội bóng và người hâm mộ đặc biệt quan tâm, khi mọi hy vọng đều hướng đến việc trận đấu cuối cùng của World Cup có thể diễn ra trong điều kiện thuận lợi nhất.

TRẦN HOÀI (Theo The New York Times)