Khoảng lặng sau niềm vui trúng tuyển lớp 10

Làm thế nào để mỗi kỳ thi là cơ hội đánh giá năng lực và lựa chọn phù hợp, thay vì trở thành gánh nặng tâm lý đối với học sinh và gia đình?

Tuy nhiên, phía sau những danh sách trúng tuyển vẫn còn những khoảng lặng ít được nhắc tới. Đó là sự tiếc nuối của những học sinh chưa đạt được nguyện vọng mong muốn, nỗi trăn trở của các bậc phụ huynh và áp lực ngày càng lớn từ kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10.

Mai Chi là một trong số những học sinh vừa trải qua cảm giác ấy. Yêu thích môn Ngữ văn và đặt mục tiêu vào lớp chuyên Văn của Trường THPT Chuyên Thái Nguyên, em đã dành nhiều thời gian ôn luyện với quyết tâm cao. Thế nhưng khi kết quả được công bố, Chi thiếu đúng 0,25 điểm để trúng tuyển. Khoảng cách ấy tuy rất nhỏ nhưng đủ để biến ước mơ thành điều dang dở.

Không chỉ Mai Chi, nhiều học sinh khác cũng vừa trải qua những cung bậc cảm xúc tương tự. Trần Tuấn Anh từng đặt mục tiêu vào Trường THPT Chu Văn An. Sau một năm nỗ lực ôn tập, em không đạt được nguyện vọng như mong muốn. Dù đã lựa chọn tiếp tục học tập tại một môi trường khác, những ngày đầu sau khi biết kết quả vẫn là khoảng thời gian không dễ vượt qua.

Sau khi điểm chuẩn lớp 10 được công bố, trên nhiều diễn đàn phụ huynh xuất hiện không ít chia sẻ về sự tiếc nuối khi con chỉ thiếu một khoảng cách rất nhỏ để trúng tuyển. Có gia đình loay hoay tìm hướng đi mới, có học sinh rơi vào tâm trạng buồn bã, mất tự tin vì kỳ thi mà các em đã đặt quá nhiều kỳ vọng.

Năm học 2026-2027, toàn tỉnh Thái Nguyên có hơn 22.500 học sinh đăng ký dự thi tuyển sinh lớp 10, trong khi tổng chỉ tiêu tuyển sinh là 19.430 học sinh. Xét về tổng thể, cơ hội học tập sau THCS vẫn khá rộng mở khi bên cạnh hệ thống THPT công lập còn có các trường ngoài công lập, trung tâm giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Tuy nhiên, áp lực của Kỳ thi không nằm ở tổng chỉ tiêu tuyển sinh mà ở sự tập trung quá lớn vào các trường THPT công lập, đặc biệt là những trường tốp đầu. Nhiều trường tuyển sinh chủ yếu bằng nguyện vọng 1, khiến việc lựa chọn trường trở thành quyết định nhiều áp lực đối với học sinh và phụ huynh.

Thực tế cho thấy, không phải mọi học sinh đều có thể bước vào ngôi trường mình mong muốn. Nhưng mỗi kỳ thi chỉ là một dấu mốc trên hành trình học tập, không phải điểm kết thúc của tương lai. Nhiều học sinh dù không đạt nguyện vọng ban đầu vẫn tiếp tục phát triển tốt ở những môi trường phù hợp hơn với năng lực và điều kiện của bản thân.

Từ những câu chuyện của mùa tuyển sinh năm nay, một vấn đề tiếp tục được đặt ra: Làm thế nào để kỳ thi tuyển sinh lớp 10 thực sự là cơ hội đánh giá năng lực và phân luồng giáo dục hiệu quả, thay vì trở thành gánh nặng tâm lý đối với học sinh và gia đình? Đây không chỉ là câu chuyện của ngành Giáo dục mà còn là vấn đề cần sự quan tâm của toàn xã hội trong hành trình xây dựng môi trường học tập nhân văn, giảm áp lực cho học sinh.

Quỳnh Hoa