Khoảng 1 triệu cử tri Gen Z lần đầu đi bầu cử

Hình ảnh: Báo Thanh niên

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng của đất nước, thu hút sự quan tâm của đông đảo cử tri cả nước.

Đáng chú ý, kỳ bầu cử lần này sẽ ghi nhận sự tham gia của một lực lượng cử tri trẻ đông đảo, với khoảng hơn một triệu công dân thuộc thế hệ Gen Z lần đầu thực hiện quyền bầu cử của mình.

Sự tham gia của lớp cử tri trẻ không chỉ thể hiện quyền và nghĩa vụ công dân mà còn góp phần tiếp thêm sức sống mới cho đời sống chính trị xã hội của đất nước.

Ước tính số cử tri đi bầu cử lần đầu

Theo quy định của pháp luật, công dân Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên tính đến ngày bầu cử sẽ được ghi tên vào danh sách cử tri. Với cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI dự kiến diễn ra trong năm 2026, những công dân sinh năm 2008 sẽ là lực lượng chủ yếu lần đầu đủ điều kiện tham gia bỏ phiếu.

Theo số liệu thống kê dân số năm 2008 có hơn 1,28 triệu em bé chào đời (Báo Nhân dân - ngày 18/12/2008). Với quy mô dân số này, số công dân sinh năm 2008 những người bước sang tuổi 18 vào năm 2026 được ước tính khoảng hơn 1 triệu người. Đây là lực lượng cử tri trẻ lần đầu tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

Thế hệ cử tri này trưởng thành trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Nhiều người trong số họ có điều kiện tiếp cận thông tin nhanh chóng, đa dạng thông qua các nền tảng số, đồng thời quan tâm đến nhiều vấn đề của đời sống xã hội như giáo dục, việc làm, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Việc lần đầu tham gia bầu cử là dấu mốc quan trọng đối với mỗi công dân trẻ. Thông qua lá phiếu của mình, cử tri có cơ hội thể hiện chính kiến, lựa chọn những đại biểu tiêu biểu về phẩm chất, năng lực và uy tín để đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân tại cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.

Ai có quyền đi bầu cử?

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khẳng định công dân đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ 21 tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Quyền bầu cử được thực hiện theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.

Theo quy định của pháp luật về bầu cử, mọi công dân Việt Nam đủ điều kiện về độ tuổi, không phân biệt dân tộc, giới tính, nghề nghiệp, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hóa hay thành phần xã hội đều có quyền tham gia bầu cử. Cử tri sẽ được lập danh sách tại địa phương nơi thường trú hoặc tạm trú theo quy định.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng quy định một số trường hợp không được ghi tên vào danh sách cử tri, như người đang bị tước quyền bầu cử theo bản án hoặc quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật; người đang chấp hành hình phạt tù mà không được hưởng án treo; hoặc người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.

Trong các kỳ bầu cử trước đây, tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu luôn đạt mức cao, thể hiện tinh thần trách nhiệm và ý thức chính trị của nhân dân đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Với khoảng hơn triệu cử tri trẻ lần đầu tham gia bầu cử vào năm 2026, kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy truyền thống dân chủ, đoàn kết và trách nhiệm của nhân dân, đồng thời khẳng định vai trò của thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đỗ Tho