Khoa học, công nghệ - đột phá then chốt đưa Bắc Ninh phát triển bứt phá trong kỷ nguyên mới

Báo và Phát thanh, Truyền hình Bắc Ninh có cuộc trao đổi với đồng chí Nguyễn Văn Dũng, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Ninh về những định hướng và giải pháp trọng tâm nhằm đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn chặt hơn với thực tiễn phát triển các lĩnh vực kinh tế của tỉnh.

Đồng chí Nguyễn Văn Dũng, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Bắc Ninh.

Xin đồng chí cho biết, quan điểm và những định hướng lớn của tỉnh Bắc Ninh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn tới?

Đồng chí Nguyễn Văn Dũng: Đại hội lần thứ I Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã xác định rõ quan điểm xuyên suốt: Lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để đưa Bắc Ninh phát triển bứt phá, giàu mạnh trong kỷ nguyên mới.

Quan điểm này hoàn toàn thống nhất với định hướng lớn trong Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng về việc xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu.

Trên tinh thần đó, chúng ta cần xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành khoa học - công nghệ mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, gắn chặt với từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương và từng doanh nghiệp.

Mục tiêu là đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành nền tảng, động lực then chốt, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế và chất lượng cuộc sống của người dân.

Bắc Ninh cần quan tâm những giải pháp gì để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự là then chốt, động lực trong phát triển, góp phần tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế, thưa đồng chí?

Đồng chí Nguyễn Văn Dũng: Với tỉnh Bắc Ninh, trên cơ sở những yếu tố nền tảng đã tạo lập, cùng với thời cơ, thuận lợi sau sáp nhập tỉnh, chúng ta cần tập trung phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp xanh và công nghiệp công nghệ số.

Ưu tiên hình thành và phát triển các ngành công nghiệp chiến lược, công nghiệp mới nổi như: Sản xuất chất bán dẫn, chip bán dẫn, rô-bốt, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin, công nghiệp dược phẩm -y tế, công nghiệp môi trường, năng lượng tái tạo, vật liệu mới.

Đẩy mạnh thúc đẩy chuỗi liên kết sản xuất, phát triển công nghiệp nội địa. Tăng cường chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trong công nghiệp theo hướng phát triển bền vững với quan điểm “1 không, 2 ít, 3 cao” (không ô nhiễm; sử dụng ít đất, ít lao động; công nghệ cao, suất vốn cao, hiệu quả kinh tế cao) và “4 sẵn sàng” (mặt bằng, nhân lực, cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ nhà đầu tư). Từng bước hình thành mô hình “hệ sinh thái công nghiệp” bền vững, có sự tham gia sâu của doanh nghiệp trong nước.

Song song với đó cần chú trọng phát triển nguồn nhân lực, đầu tư hạ tầng số, hạ tầng năng lượng cho phát triển công nghiệp công nghệ cao, gắn kết khu công nghiệp với khu đô thị và dịch vụ. Chủ động hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, bảo đảm cung ứng điện cho sản xuất. Phát triển các khu công nghiệp sinh thái, kiên quyết không đánh đổi môi trường để lấy tăng trưởng.

Ở 3 lĩnh vực trọng điểm, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, phát triển dịch vụ và nông nghiệp, tỉnh cần có giải pháp gì liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số?

Đồng chí Nguyễn Văn Dũng: Trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, Bắc Ninh cần tiếp tục thực hiện định hướng thu hút có chọn lọc, ưu tiên các dự án công nghệ hiện đại, cam kết đầu tư lâu dài, tỷ lệ nội địa hóa cao.

Thúc đẩy liên kết sản xuất giữa khu vực doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài và doanh nghiệp trong nước; thúc đẩy hình thành các cụm liên kết ngành công nghiệp, hệ sinh thái liên kết sản xuất.

Từng bước hình thành rõ nét những khu công nghiệp công nghệ số, công nghiệp bán dẫn, trung tâm công nghiệp có tính chuyên môn hóa, có sức cạnh tranh quốc tế.

Cần nghiên cứu xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các tập đoàn, doanh nghiệp lớn. Đồng thời, nghiên cứu, phát triển một số mô hình khu, cụm công nghiệp đặc thù như: Khu, cụm công nghiệp công nghệ cao dành cho doanh nghiệp tư nhân trong lĩnh vực khoa học - công nghệ, chuyển đổi số; khu, cụm công nghiệp chế biến nông sản công nghệ cao, chuyên sâu; khu sản xuất máy móc phục vụ nông nghiệp.

Đối với lĩnh vực dịch vụ, để khai thác lợi thế từ phát triển công nghiệp và đô thị, cùng với chủ trương phát triển dịch vụ theo hướng đa dạng, bền vững, hiện đại, chất lượng cao, rất cần tập trung vào các ngành dịch vụ giá trị gia tăng lớn như: Công nghệ thông tin, viễn thông, tài chính, logistics, dịch vụ hỗ trợ sản xuất công nghiệp.

Hình thành khu thương mại tự do phi thuế quan, trung tâm trung chuyển hàng hóa, vận tải và kho bãi; đồng thời phát triển hạ tầng giao thông đa phương thức, giao thông xanh, vận tải công cộng thông minh; phát triển kinh tế không gian tầm thấp.

Trong nông nghiệp, cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với nhu cầu thị trường, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; trọng tâm là nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, đa giá trị, gắn với chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc và định hướng xuất khẩu. Phát triển công nghiệp chế biến và thu hút doanh nghiệp lớn đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp để thúc đẩy ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, nâng cao chuỗi giá trị nông sản địa phương.

Sở Khoa học và Công nghệ sẽ tham mưu cho tỉnh những giải pháp trọng tâm nào để khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn chặt hơn với thực tiễn phát triển?

Đồng chí Nguyễn Văn Dũng: Với chức năng, nhiệm vụ của mình và bám sát chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ tập trung tham mưu đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”.

Cụ thể hóa và tổ chức triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách, pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, tham mưu đầu tư, hoàn thiện hạ tầng khoa học - công nghệ và hạ tầng số đồng bộ, hiện đại; thúc đẩy tạo lập, chia sẻ và khai thác dữ liệu hiệu quả.

Sở phối hợp tham mưu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; xây dựng chính sách thu hút, đãi ngộ, tôn vinh đội ngũ chuyên gia khoa học công nghệ; tạo môi trường thuận lợi để khuyến khích tài năng cống hiến.

Sở cũng tham mưu đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trên cả ba trụ cột: Chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; thúc đẩy đồng bộ các hoạt động đổi mới sáng tạo với 5 trụ cột, trọng tâm là đổi mới và sáng tạo công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo toàn dân, hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm và Trung tâm Đổi mới sáng tạo của tỉnh. Từ đó, đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực then chốt cho sự phát triển nhanh và bền vững của Bắc Ninh.

Trân trọng cảm ơn đồng chí!

Thu Phong - Quốc Trường (thực hiện)