Khi xảy ra ngộ độc, trường học sẵn sàng đến đâu?

Nhân viên y tế Trường Tiểu học Núi Thành thường xuyên kiểm tra thuốc nhằm đảm bảo xử lý kịp thời dấu hiệu ngộ độc thực phẩm. Ảnh: H.T

Từ thực tế tại các trường học trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, câu hỏi đặt ra là: các cơ sở giáo dục hiện đã sẵn sàng đến đâu để ứng phó khi xảy ra ngộ độc thực phẩm?

Tuyến xử lý đầu tiên: Phòng y tế

Từ 5 giờ 45 phút hằng ngày khi trường hoạt động, tại Trường Tiểu học Núi Thành (phường Hòa Cường), bên cạnh công tác kiểm tra thực phẩm đầu vào, phòng y tế nhà trường luôn trong trạng thái sẵn sàng xử lý các tình huống khẩn cấp liên quan đến bữa ăn bán trú. Với hơn 1.300 học sinh ăn bán trú mỗi ngày, việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và sơ cấp cứu kịp thời được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm an toàn trong trường học.

Theo bà Đỗ Thị Ngọc Hảo, nhân viên y tế nhà trường, công tác theo dõi sức khỏe học sinh sau bữa ăn được duy trì thường xuyên, kết hợp với quy trình kiểm tra nhiều cấp và sổ theo dõi hằng ngày. Khi phát hiện học sinh có dấu hiệu như mệt mỏi, đau bụng, nôn, chóng mặt, nhân viên y tế sẽ tiếp nhận, theo dõi tại phòng y tế và xử lý ban đầu trước khi chuyển tuyến nếu cần thiết.

“Phòng y tế được trang bị thuốc sơ cấp cứu, giường theo dõi và các dụng cụ cần thiết để xử lý tình huống ban đầu. Đội ngũ giáo viên và nhân viên bán trú cũng được tập huấn nhận biết dấu hiệu ngộ độc để phối hợp xử lý kịp thời”, bà Hảo cho biết.

Ở bậc mầm non, việc phát hiện sớm dấu hiệu bất thường càng được chú trọng. Tại Trường Mầm non Bé Thông Minh (phường Hòa Xuân), giáo viên và nhân viên y tế hằng ngày đều có nhiệm vụ theo dõi sát tình trạng sức khỏe của trẻ sau bữa ăn nhằm kịp thời phát hiện nguy cơ.

Bà Phạm Thu Huệ, Tổ trưởng chuyên môn nhà trường cho biết, trẻ nhỏ chưa thể tự nhận biết dấu hiệu ngộ độc nên giáo viên phải quan sát rất kỹ. Khi xuất hiện biểu hiện bất thường như nôn, mệt, đau bụng hoặc chóng mặt, trẻ sẽ được đưa ngay đến phòng y tế, báo cáo ban giám hiệu và phối hợp với phụ huynh để xử lý.

Chủ động kịch bản, sẵn sàng xử lý tình huống

Bên cạnh công tác phòng ngừa, các trường học đã xây dựng phương án ứng phó cụ thể khi xảy ra ngộ độc thực phẩm nhằm bảo đảm xử lý nhanh và đúng quy trình.

Bà Phan Thị Tuyết Lan, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Núi Thành, cho biết ngay từ đầu năm học, nhà trường xây dựng kế hoạch bảo đảm an toàn thực phẩm gắn với phương án xử lý sự cố, trong đó quy định rõ quy trình sơ cấp cứu ban đầu và phân công nhiệm vụ cho từng bộ phận.

Trạm Y tế Phường Hòa Xuân kiểm tra định kỳ tại Phòng Y tế Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa. Ảnh: H.T

Khi có dấu hiệu nghi ngộ độc, học sinh được nhanh chóng đưa đến phòng y tế để theo dõi, sơ cấp cứu; đồng thời nhà trường kích hoạt quy trình xử lý như cách ly nguồn thực phẩm nghi ngờ, lưu mẫu thức ăn, thông báo cho phụ huynh và phối hợp với cơ sở y tế địa phương để kiểm tra, xác định nguyên nhân.

Nhà trường cũng duy trì Ban Sức khỏe và an toàn trường học, tổ chức tập huấn kỹ năng sơ cấp cứu cho giáo viên, nhân viên y tế và cấp dưỡng nhằm nâng cao khả năng xử lý tình huống tại chỗ.

“Chúng tôi xác định phòng ngừa là quan trọng, nhưng quy trình xử lý khi xảy ra sự cố phải rõ ràng, nhanh chóng và chính xác để bảo đảm an toàn cho học sinh”, bà Lan nhấn mạnh.

Trong trách nhiệm quản lý nhà nước của các phường, xã, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm học đường được triển khai đồng bộ, trong đó chú trọng phương án xử lý khi xảy ra ngộ độc.

Theo ông Phan Văn Thỏa, Phó Chủ tịch UBND phường Hòa Cường, trên địa bàn có nhiều trường học và cơ sở mầm non tổ chức bếp ăn bán trú, vì vậy địa phương thường xuyên ban hành kế hoạch chuyên đề, kiểm tra định kỳ và đột xuất, đồng thời yêu cầu các trường xây dựng quy trình xử lý sự cố rõ ràng.

Khi xảy ra nghi ngộ độc, trạm y tế phường là lực lượng tuyến đầu tiếp nhận thông tin, thực hiện sơ cấp cứu ban đầu, lấy mẫu thực phẩm và phối hợp cơ quan chức năng để điều tra nguyên nhân. Tùy theo mức độ, bếp ăn có thể tạm đình chỉ để phục vụ công tác kiểm tra, đồng thời thực hiện vệ sinh, khử khuẩn toàn bộ khu vực.

Tại phường Hòa Xuân, bà Trần Thị Thúy Hà, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường, cho biết địa phương đã xây dựng kịch bản xử lý khi xảy ra sự cố, phân công rõ trách nhiệm cho từng bộ phận và sẵn sàng phối hợp ngành y tế trong sơ cấp cứu, lấy mẫu, xác định nguyên nhân.

Nhân viên y tế cùng nhà bếp thực hiện lưu mẫu thức ăn hằng ngày tại bếp ăn bán trú trường tiểu học Núi Thành. Ảnh: H.T

“Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn chưa ghi nhận trường hợp ngộ độc thực phẩm trong trường học, tuy nhiên địa phương luôn chủ động phương án để xử lý kịp thời nếu có sự cố xảy ra”, bà Hà cho biết thêm.

Thực tế cho thấy, khi xảy ra ngộ độc thực phẩm trong trường học, với số lượng học sinh lớn, áp lực đối với bộ phận y tế trường học là rất lớn. Nhân lực y tế tại nhiều trường còn mỏng, trong khi số học sinh bán trú đông, đòi hỏi quy trình xử lý phải nhanh và sự phối hợp phải chặt chẽ.

Việc trang bị đầy đủ thuốc men, giường theo dõi, dụng cụ sơ cấp cứu và kỹ năng xử lý tình huống là yếu tố quan trọng trong “thời điểm vàng” khi sự cố xảy ra. Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, tập huấn và phối hợp với ngành y tế cần được duy trì thường xuyên để nâng cao năng lực ứng phó tại chỗ.

An toàn thực phẩm học đường vì vậy không chỉ nằm ở việc kiểm soát bếp ăn mà còn ở khả năng xử lý khi sự cố xảy ra. Khi mỗi trường học đều sẵn sàng về nhân lực, trang thiết bị và quy trình sơ cấp cứu, cùng với sự phối hợp của chính quyền và ngành y tế, nguy cơ ngộ độc thực phẩm mới có thể được xử lý kịp thời, bảo đảm an toàn cho học sinh.

HỮU TRUNG - NAM BÌNH