Khi trẻ em gọi tên những nỗi lo của mình...

Đội nghi lễ thực hiện nghi lễ chào cờ trang nghiêm, mở đầu cho Kỳ họp giả định Hội đồng nhân dân trẻ em xã Hoài Đức năm 2026.)

Khi chiếc điện thoại trở thành nỗi lo

Câu chuyện mở ra từ chiếc điện thoại trong tay mỗi đứa trẻ. Đại biểu Nguyễn Hoàng Lan, học sinh lớp 8A2 trường THCS Đức Thượng, chỉ ra một thực tế nghe qua tưởng nghịch lý nhưng lại rất phổ biến: nhiều em được cha mẹ trang bị điện thoại đời mới, đắt tiền, nhưng lại không có bất kỳ kỹ năng nào để tự bảo vệ mình trên đó. Các em một mình đối diện với những kẻ lừa đảo ngày càng tinh vi, trong khi phụ huynh bận với công việc, không còn thời gian để biết con đang xem gì, nói chuyện với ai.

Đại biểu Hội đồng nhân dân trẻ em tự tin phát biểu tại bục nghị trường, nói lên tiếng nói và nguyện vọng của thế hệ mình

Đại biểu Phí Bảo Anh, học sinh lớp 5A3 trường Tiểu học Kim Chung A, nói tiếp câu chuyện ấy từ một góc khác. Theo em, phần lớn cha mẹ chỉ quan tâm đến điểm số, còn "đời sống tinh thần trực tuyến" của con thì bị bỏ ngỏ hoàn toàn. Có những phụ huynh muốn kiểm soát nhưng bản thân không đủ hiểu biết công nghệ, nên dù có giao điện thoại cho con cũng không biết con đang tiếp xúc với những nội dung gì mỗi ngày.

Phần phát biểu khiến nhiều người trong hội trường lặng người là của đại biểu Đỗ Thanh Trúc, học sinh lớp 7A2 trường THCS Trạm Trôi. Em kể về những bạn bị bắt nạt, đe dọa trên mạng nhưng không dám nói với ai, chỉ biết thu mình lại vì sợ hãi và mặc cảm. Theo Trúc, các kênh để trẻ em phản ánh khi gặp chuyện vẫn còn quá ít, còn hệ thống tư vấn tâm lý trong trường thì chưa đủ mạnh để các em tin tưởng tìm đến.

Cổng trường và những thứ không nên có trong cặp sách

Từ màn hình điện thoại, các đại biểu nhí chuyển sang một nỗi lo gần gũi hơn: cổng trường mỗi giờ tan học. Đại biểu Trần Khải Anh, học sinh lớp 5C trường Tiểu học Kim Chung A, miêu tả lại hình ảnh quen thuộc với bất kỳ ai từng đứng trước một cổng trường ở Việt Nam, những xe hàng rong với đủ loại đồ ăn sặc sỡ, giá rẻ, không rõ nguồn gốc. Em thẳng thắn nhìn nhận chính việc phụ huynh cho tiền tiêu vặt một cách dễ dãi, không kiểm soát, đã tạo điều kiện cho thói quen ăn uống này tồn tại.

Đại biểu Phạm Bảo Lâm, học sinh lớp 4E trường Tiểu học Đức Giang, đưa câu chuyện đi xa hơn một bước, đến bữa ăn của chính mình. Lâm nói nhiều bạn sẵn sàng bỏ bữa sáng để dành tiền mua quà vặt, những món chỉ toàn đường, toàn muối nhưng gần như không có giá trị dinh dưỡng nào.

Khép lại phần thảo luận về thực phẩm, đại biểu Nguyễn Ích Minh Khánh, học sinh lớp 8A1 trường THCS Đức Giang, đặt ra một yêu cầu mang tính hệ thống hơn: siết chặt quản lý các đơn vị cung cấp suất ăn bán trú và căng tin, để học sinh và phụ huynh có quyền biết, quyền giám sát nguồn gốc thực phẩm đưa vào trường học.

Những thảo luận của các em đều rất sát thực tế, thẳng thắn Khi người lớn lên tiếng trả lời...

Những câu chuyện tưởng như riêng lẻ ấy, khi đặt cạnh nhau, lại vẽ ra một lỗ hổng có tính hệ thống. Và điều đáng nói là những kiến nghị từ các em không rơi vào im lặng.

Ông Phan Đức Huy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân trẻ em (giả định), thay mặt cơ quan hành pháp trả lời từng nội dung mà các đại biểu nêu ra. Về an toàn mạng, ông cho biết sẽ tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc, phòng chống lừa đảo trực tuyến và tự bảo vệ bản thân cho học sinh. Các đề xuất về tổ chức diễn đàn, cuộc thi tuyên truyền, xây dựng mô hình gia đình đồng hành cùng con, trường học an toàn trên không gian mạng, thành lập câu lạc bộ tuyên truyền viên nhỏ tuổi và mở kênh hỗ trợ trẻ em khi gặp rủi ro trực tuyến đều được ghi nhận.

Về thực phẩm học đường, ông Huy thống nhất tăng cường kiểm tra, giám sát các cơ sở kinh doanh quanh trường, cam kết kiểm tra định kỳ và đột xuất bếp ăn bán trú, căng tin, công khai nguồn gốc và đơn vị cung cấp để phụ huynh, học sinh cùng giám sát. Ông cũng đồng tình với việc đẩy mạnh tuyên truyền kiến thức dinh dưỡng, phát động phong trào "nói không với thực phẩm không rõ nguồn gốc", khuyến khích phụ huynh chuẩn bị bữa sáng cho con và mở kênh tiếp nhận phản ánh của học sinh về chất lượng bữa ăn.

Đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hoài Đức trao đổi những vấn đề thanh thiếu niên quan tâm

Bước ra khỏi khung giả định của kỳ họp, tiếng nói của các em còn được lắng nghe ở một cấp độ thực hơn. Đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hoài Đức, yêu cầu Ủy ban nhân dân xã, các nhà trường, ban ngành và đoàn thể tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu những kiến nghị chính đáng của trẻ em.

Đồng chí chỉ đạo tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng số, kỹ năng tự bảo vệ bản thân, đồng thời đảm bảo an toàn thực phẩm trong trường học, hướng tới một môi trường học đường an toàn và thân thiện. Đoàn Thanh niên, Hội đồng Đội xã được giao nhiệm vụ tổng hợp đầy đủ ý kiến, kiến nghị của các đại biểu nhí tại kỳ họp để tham mục, báo cáo lên các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Tấm khiên mang tên Công an xã

Trong toàn bộ kiến nghị của các em, vai trò của Công an xã được nhắc đến như một điểm tựa xuyên suốt cả hai vấn đề. Với một con số được đại biểu Nguyễn Hoàng Lan nêu ra, mỗi phút có 750.000 đối tượng trên toàn cầu tìm cách kết nối với trẻ em nhằm mục đích xấu, các em cho rằng nhà trường và gia đình là chưa đủ.

Lan kiến nghị Công an xã cần phối hợp tổ chức các diễn đàn, tuyên truyền kỹ năng nhận diện lừa đảo trực tuyến cho học sinh. Nghị quyết được 100% đại biểu biểu quyết thông qua tại kỳ họp cũng chính thức giao nhiệm vụ cho Công an xã cùng các tổ chức liên quan nghiên cứu, tăng cường giải pháp bảo vệ trẻ em, cả trên không gian mạng và ở thực địa quanh cổng trường.

Kỳ họp khép lại trong một buổi sáng, nhưng những gì các em nói ra thì không dừng lại ở đó. Từ một chiếc điện thoại thông minh đến một gói snack bán trước cổng trường, các đại biểu nhí Hoài Đức đã chỉ ra rằng tuổi thơ hôm nay có những nỗi lo rất cụ thể, và các em hoàn toàn có thể tự mình nhận diện, gọi tên những nỗi lo đó. Phần còn lại, từ gia đình, nhà trường, chính quyền đến lực lượng công an, là biến những tiếng nói ấy thành hành động, để các em có thể yên tâm cầm điện thoại trong tay và yên tâm bước qua cổng trường mỗi sáng.

Phú Khánh