Khi tên làng trở thành thương hiệu du lịch

Giữ tên làng du lịch trên bản đồ điểm đến, trong nhiều trường hợp, chính là giữ thương hiệu. Giữ thương hiệu là giữ lại văn hóa, lịch sử của vùng đất ấy, là giữ một phần hồn cốt của du lịch cộng đồng. Ảnh: Hà Giang Trẻ

Theo thông tin đang được lấy ý kiến, một số địa danh du lịch quen thuộc được đề xuất giữ nguyên tên gọi hoặc ưu tiên giữ tên gọi đã có sức nhận diện như: thôn Lô Lô Chải, xã Lũng Cú; thôn Nặm Đăm, xã Quản Bạ; thôn Pả Vi Hạ, xã Mèo Vạc; Bản Khun, xã Bằng Lang; thôn Nậm Hồng, xã Thông Nguyên; thôn Khau Tràng, xã Hồng Thái; thôn Cốc Pảng, xã Du Già; thôn Nà Tông, xã Thượng Lâm; thôn Nặm Đíp và thôn Khau Cau, xã Lâm Bình…

Trong đó, có trường hợp dự kiến sáp nhập nhưng vẫn giữ tên gọi đã gắn với nhận diện du lịch như thôn Khau Tràng, xã Hồng Thái sáp nhập thêm các thôn Hồng Ba, Nà Mụ, Pắc Khoang, Khuẩy Phầy nhưng giữ tên Khau Tràng; thôn Nà Tông, xã Thượng Lâm ghép thêm 05 hộ thôn Bản Chợ để bảo đảm quy mô nhưng vẫn giữ tên Nà Tông.

Hiện nay, các phương án sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố vẫn đang trong quá trình xây dựng, lấy ý kiến và hoàn thiện theo quy trình, chưa phải là quyết định chính thức.

Tuy nhiên, ở góc nhìn cá nhân của một người làm công tác du lịch, tôi cho rằng việc nhiều địa danh du lịch quen thuộc được dự kiến giữ tên gọi hoặc ưu tiên tên gọi có sức nhận diện là việc rất nên.

Bởi với du lịch, tên một thôn, một bản không chỉ là tên gọi hành chính. Có những cái tên đã trở thành thương hiệu, thành ký ức của du khách, thành niềm tự hào của cộng đồng và là một phần quan trọng trong bản đồ du lịch của địa phương.

Làm du lịch mới thấy, để một cái tên được du khách nhớ đến không hề đơn giản. Có khi phải mất nhiều năm, qua nhiều chương trình hỗ trợ, nhiều nỗ lực của chính quyền, doanh nghiệp và người dân, một địa danh mới dần xuất hiện trong chương trình tour, trên bản đồ số, trong các bài viết, video quảng bá, trên mạng xã hội và trong trí nhớ của du khách.

Vì vậy, khi một tên làng, tên bản đã được thị trường du lịch nhận diện, theo tôi, cần được nhìn nhận như một tài sản mềm của địa phương.

Thôn Lô Lô Chải, xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: Trần Cao Bảo Long

Nhắc đến Lô Lô Chải, người ta không chỉ nghĩ đến một thôn ở xã Lũng Cú. Người ta nhớ đến một ngôi làng dưới chân Cột cờ Lũng Cú, nhớ những ngôi nhà trình tường, mái ngói âm dương, nhớ sắc màu trang phục của đồng bào Lô Lô, nhớ sự bình dị và hiếu khách của người dân nơi địa đầu Tổ quốc.

Đặc biệt, khi ngôi làng này được vinh danh là “Làng Du lịch tốt nhất” của Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) năm 2025, tên gọi ấy đã trở thành niềm tự hào của người dân trong thôn, là một thương hiệu quý của du lịch địa phương.

Tương tự, Nặm Đăm gắn với văn hóa dân tộc Dao, với những ngôi nhà trình tường, với tri thức bản địa về cây thuốc, dược liệu và cách làm du lịch cộng đồng bền bỉ, có trách nhiệm; đã được ghi nhận bằng giải thưởng ASEAN về lĩnh vực du lịch cộng đồng.

Với nhiều du khách, đây là nơi họ được sống chậm, được nghe những câu chuyện văn hóa bản địa, được tìm hiểu các bài thuốc dân gian, trải nghiệm dịch vụ tắm lá thuốc của người Dao và cảm nhận cách người dân làm du lịch bằng chính ngôi nhà, mảnh vườn, bữa cơm, cây thuốc và nụ cười của mình.

Pả Vi Hạ cũng là một cái tên đã được nhắc đến nhiều trong phát triển du lịch cộng đồng của vùng cao nguyên đá.

Việc làng văn hóa du lịch cộng đồng dân tộc Mông ở đây được nhận Giải thưởng Du lịch Việt Nam năm 2025, hạng mục Điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu, cho thấy đây là một điểm đến đã có sự ghi nhận ở cấp quốc gia.

Vì vậy, tên gọi ấy cũng cần được trân trọng, bởi nó đã gắn với hình ảnh du lịch cộng đồng của Mèo Vạc.

Với Bản Khun, xã Bằng Lang, tôi có một tình cảm khá đặc biệt. Trong một bài viết trước đây, tôi từng gọi Khun là “Làng du lịch hạnh phúc”, bởi đến đây người ta cảm nhận rất rõ sự đoàn kết, thân tình của cộng đồng.

Du khách được đón tiếp như người nhà, được sống chậm giữa thiên nhiên, hoa cỏ, trong một không gian mà đến hơi thở cũng như thơm hơn, ngọt hơn.

Nhắc đến Khun là nhắc đến hang Bó Mỳ, đồi cọ tình yêu, những ngôi nhà sàn, bữa cơm ấm cúng và sự giao thoa văn hóa hòa quyện trong từng nếp sống cộng đồng. Một điểm đến như vậy, dù đang trên hành trình xây dựng thương hiệu, rất cần được trân trọng từ chính tên gọi của mình.

Những tên gọi như Nậm Hồng, Khau Tràng, Cốc Pảng, Nà Tông, Nặm Đíp, Khau Cau cũng vậy. Mỗi nơi có một câu chuyện, một cảnh quan, một cộng đồng và một hướng phát triển riêng.

Có nơi đã được du khách biết đến khá rõ, có nơi đang từng bước hình thành sản phẩm, nhưng điểm chung là tên gọi đã bắt đầu gắn với nhận diện điểm đến. Trong phát triển du lịch cộng đồng, điều đó rất quan trọng.

Những tên gọi ấy không tự nhiên trở thành thương hiệu. Giai đoạn 2020 - 2025, nhiều địa danh, điểm đến và cơ sở dịch vụ du lịch đã được ghi nhận bằng các giải thưởng ở tầm khu vực, quốc gia và quốc tế.

Từ Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn đến các làng du lịch cộng đồng, cơ sở lưu trú, khu nghỉ dưỡng sinh thái, mỗi cái tên được vinh danh đều gắn với một quá trình xây dựng sản phẩm, giữ gìn bản sắc, nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo dựng niềm tin với du khách.

Những giải thưởng như “Làng Du lịch tốt nhất” của UN Tourism, giải thưởng ASEAN về du lịch cộng đồng, giải thưởng Homestay ASEAN hay Giải thưởng Du lịch Việt Nam về điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu cho thấy tên gọi của các làng, bản du lịch đã trở thành tài sản thương hiệu của địa phương.

Thôn Tha, phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: Hà Giang Trẻ

Tên gọi mỗi làng xã, điểm đến còn gợi lên hình ảnh, cảm xúc, trải nghiệm và sự tin cậy. Du khách có thể tìm kiếm một cái tên trên bản đồ số, đặt phòng theo một cái tên, mua tour theo một cái tên, chia sẻ trải nghiệm cũng bằng một cái tên.

Vì vậy, nếu thay đổi tên gọi một cách cơ học, rất có thể sẽ làm đứt gãy quá trình nhận diện và quảng bá đã được gây dựng trong nhiều năm.

Tất nhiên, việc sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố là cần thiết để tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở.

Tôi hiểu rằng sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều địa phương cần rà soát lại quy mô dân cư, phạm vi quản lý và tổ chức hoạt động ở thôn, tổ dân phố cho phù hợp hơn.

Nhưng theo tôi, tinh gọn không có nghĩa là làm mất đi bản sắc. Có thể điều chỉnh quy mô, sắp xếp lại phạm vi quản lý, nhưng với những tên gọi đã gắn với du lịch, văn hóa, lịch sử cộng đồng thì nên được cân nhắc ưu tiên giữ lại.

Việc giữ tên các làng du lịch cộng đồng không chỉ thuận lợi cho công tác xúc tiến, quảng bá, chuyển đổi số và kết nối tour tuyến. Điều đó còn có ý nghĩa rất lớn với chính người dân.

Khi tên làng, tên bản của mình được nhắc đến, được trân trọng và được giữ gìn, người dân sẽ có thêm niềm tự hào. Chính niềm tự hào ấy giúp họ có động lực giữ nhà truyền thống, giữ nghề, giữ lễ nghi, giữ tiếng nói, giữ cảnh quan và ứng xử tử tế hơn với du khách.

Trong quá trình lấy ý kiến, tôi mong rằng các địa phương sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến của người dân, cộng đồng làm du lịch, doanh nghiệp lữ hành, những người làm văn hóa và các bên liên quan.

Với các thôn, bản, làng đã có thương hiệu du lịch hoặc đang hình thành thương hiệu rõ nét, theo tôi, nên ưu tiên giữ tên gọi hoặc lựa chọn tên gọi có sức nhận diện tốt nhất cho phát triển du lịch lâu dài.

Bởi trong du lịch, có những cái tên đã mang theo ký ức, bản sắc, niềm tự hào và cả tương lai phát triển của một điểm đến.

Giữ tên làng du lịch trên bản đồ điểm đến, trong nhiều trường hợp, chính là giữ thương hiệu. Giữ thương hiệu là giữ lại văn hóa, lịch sử của vùng đất ấy, là giữ một phần hồn cốt của du lịch cộng đồng.

NGUYỄN HUYÊN (Sở VHTTDL Tuyên Quang)