Khi người dân là trung tâm của chuyển đổi số

Kỳ 1: Chuyển đổi số bắt đầu từ nhu cầu của người dân

Ở Phú Thọ, Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đi vào cuộc sống bằng những thay đổi rất cụ thể ở cơ sở. Sự thành công không đo lường bằng số lượng phần mềm được triển khai, mà bằng việc giải quyết hiệu quả những nhu cầu thiết thực của người dân.

Cán bộ phường Vân Phú hướng dẫn người dân sử dụng thiết bị số trong giải quyết thủ tục hành chính, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại.

Bước đột phá từ tư duy quản trị số

Chuyển đổi số ở Phú Thọ diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi địa phương thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, mở rộng quy mô quản lý. Quá trình hợp nhất này đặt ra yêu cầu cao về đổi mới tổ chức bộ máy, hạ tầng kỹ thuật và phương thức điều hành. Trong bối cảnh đó, tỉnh xác định rõ công nghệ không thay thế con người mà phải phục vụ con người. Từ tư duy quản lý theo quy trình truyền thống, các cấp chính quyền chuyển dần sang quản trị bằng dữ liệu. Hiệu quả phục vụ và mức độ hài lòng của người dân được lựa chọn làm thước đo chính xác nhất. Các nền tảng điều hành số và kho dữ liệu dùng chung từng bước hình thành giúp việc chỉ đạo trở nên minh bạch hơn. Nơi người dân cảm nhận rõ nhất hiệu quả của xu hướng này chính là lĩnh vực hành chính công.

Hệ thống số liệu thực tế đã minh chứng cho những chuyển biến mạnh mẽ trong công tác cải cách thủ tục tại địa phương. Trong 5 tháng đầu năm 2026, cấp tỉnh tiếp nhận gần 194 nghìn hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó hơn 141 nghìn hồ sơ được thực hiện trực tuyến. Ở cấp xã, hơn 406 nghìn hồ sơ được tiếp nhận thì có trên 388 nghìn hồ sơ được xử lý trực tuyến. Đặc biệt, chiến dịch cao điểm 45 ngày xử lý hồ sơ quá hạn đã giải quyết hơn 99% số hồ sơ tồn đọng. Sự vào cuộc tích cực, quyết liệt này góp phần củng cố mạnh mẽ niềm tin của người dân vào bộ máy hành chính kiểu mới. Thời gian chờ đợi được rút ngắn, chi phí xã hội được tiết kiệm, còn chính quyền có điều kiện nâng cao chất lượng phục vụ.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Liên Minh, chuyển đổi số thể hiện bằng sự thay đổi trong từng quy trình phục vụ. Sáu tháng đầu năm 2026, trung tâm tiếp nhận 1.345 hồ sơ, trong đó có 1.305 hồ sơ trực tuyến, đạt tỷ lệ 97,03%. Tổng số hồ sơ đã giải quyết đạt 1.292 hồ sơ; riêng số hồ sơ giải quyết trước hạn là 1.231 và đúng hạn 53 hồ sơ. Kết quả ấn tượng này giúp đưa tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn lên 99,38%. Đáng chú ý, thành tích này đạt được trong điều kiện trung tâm chỉ có bốn cán bộ, công chức đảm nhiệm toàn bộ các khâu từ tiếp nhận đến trả kết quả. Nhờ công nghệ, áp lực nhân sự sau sáp nhập đã được giải tỏa một cách khoa học.

Đối với những người cao tuổi lần đầu tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, việc thao tác luôn gặp rào cản lớn. Khi ấy, các cán bộ tại trung tâm không chỉ làm nhiệm vụ hành chính mà còn trở thành những người hướng dẫn công nghệ. Họ kiên nhẫn hỗ trợ người dân từng thao tác kê khai, nộp hồ sơ và theo dõi kết quả trên mạng. Sự tận tình ấy chính là biểu hiện sinh động nhất của phương châm hành động vì Nhân dân. Việc chuyển đổi hệ thống giải quyết từ nền tảng của tỉnh sang hệ thống chuyên ngành Trung ương diễn ra trơn tru. Tư duy quản trị mới đã biến những thủ tục hành chính khô khan thành sự kết nối nhân văn giữa chính quyền và người dân.

Đưa công nghệ đồng hành cùng người dân

Muốn người dân làm chủ công nghệ thì trước hết họ phải có điều kiện tiếp cận hạ tầng đồng bộ. Phú Thọ đã hoàn thành việc xóa 24 thôn lõm sóng, phủ sóng 5G đến 100% trung tâm xã, phường trên địa bàn. Khoảng cách số giữa khu vực trung tâm và vùng sâu, vùng xa từng bước được thu hẹp vững chắc. Người dân ở các địa bàn khó khăn nay đã có thể thực hiện dịch vụ công, học tập hay khám, chữa bệnh từ xa. Tuy nhiên, hạ tầng tốt mới chỉ là điều kiện cần để xây dựng một hệ sinh thái số bền vững. Để công nghệ thực sự đi vào cuộc sống, điều quan trọng hơn là phải giúp người dân có kỹ năng sử dụng. Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai rộng khắp đã giải quyết bài toán khó khăn này.

Mạng lưới 148 Tổ công nghệ số cộng đồng tại các xã, phường đã trở thành cầu nối đắc lực giữa chính quyền và Nhân dân. Hàng nghìn lượt người được hướng dẫn sử dụng dịch vụ công, thanh toán điện tử và các ứng dụng thiết yếu.

Phường Vân Phú là minh chứng rõ nét cho cách triển khai chuyển đổi số gắn liền với nhu cầu thực tiễn. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Đảng bộ phường xác định công nghệ là cơ hội đổi mới phương thức quản trị. Đến nay, 100% cán bộ tại đây được cấp tài khoản xử lý công việc trên môi trường số. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường, 99,8% thủ tục đủ điều kiện đã được cung cấp trực tuyến toàn trình. Tổng số 5.590 hồ sơ tiếp nhận tại phường Vân Phú đều thực hiện qua môi trường mạng, không phát sinh hồ sơ nộp trực tiếp. Đồng thời, tỷ lệ số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính tại địa phương này đã đạt 100%. Để có được kết quả đó, 29 tổ công nghệ số cộng đồng với 145 thành viên đã đi từng ngõ, gõ từng nhà. Họ trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng định danh, kích hoạt tài khoản và thanh toán không tiền mặt. Từ đó, giúp thay đổi thói quen cố hữu của người dân, đưa công nghệ thành công cụ thiết thân hằng ngày.

Từ ngày 1/7/2025 đến nay, hơn 700 lượt người dân và đảng viên tại phường Vân Phú đã được hỗ trợ tiếp cận các nền tảng số. Trong lĩnh vực kinh tế, khoảng 35% hộ kinh doanh trên địa bàn đã tham gia bán hàng qua thương mại điện tử. Các sản phẩm đặc trưng như mỳ gạo, bánh chưng Hùng Lô từng bước được quảng bá rộng rãi trên không gian mạng. Đồng chí Nguyễn Đức Khánh, Phó Bí thư Đảng ủy phường khẳng định: "Khi 4 đơn vị hành chính được hợp nhất, quy mô dân số và phạm vi quản lý tăng lên đáng kể. Đảng bộ phường xác định Nghị quyết số 57 chính là chìa khóa để đổi mới phương thức quản trị, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, tạo động lực phát triển trong giai đoạn mới".

Nhìn từ những đổi thay ở các địa phương, có thể thấy thành công lớn nhất của Phú Thọ là sự đồng thuận. Người dân không còn là đối tượng thụ hưởng thụ động mà trở thành chủ thể trực tiếp tham gia đổi mới. Họ chủ động sử dụng dịch vụ công, thanh toán điện tử và ứng dụng công nghệ vào sản xuất kinh doanh. Mọi đổi mới công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi mang lại lợi ích thiết thực cho đời sống nhân dân. Khi mỗi người dân đều có thể làm chủ công nghệ, công cuộc chuyển đổi số mới thực sự bền vững. Đây chính là nền móng vững chắc để Phú Thọ tiếp tục kiến tạo những động lực phát triển mới.

Hương Giang - Hạnh Thúy