Khi người dân là trung tâm của chính sách phát triển

Phát triển kinh tế có thể tạo ra của cải, đầu tư hạ tầng có thể làm thay đổi diện mạo đô thị, nhưng chỉ khi con người thực sự trở thành trung tâm của mọi quyết sách thì sự phát triển ấy mới mang ý nghĩa bền vững.

Vì vậy, việc Hà Nội triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc bệnh tật miễn phí cho toàn bộ người dân thường trú và tạm trú không chỉ là một chương trình của ngành Y tế, càng không đơn thuần là một chính sách an sinh. Đó là định hướng phát triển của Thủ đô, hướng đến nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Lần đầu tiên, khoảng 9,2 triệu người dân Thủ đô được tiếp cận một chương trình chăm sóc sức khỏe quy mô lớn, được quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, được phát hiện sớm bệnh tật và theo dõi sức khỏe xuyên suốt vòng đời. Điều đáng nói hơn là tư duy quản lý đang có sự chuyển dịch căn bản, từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; từ chăm sóc từng đợt sang quản lý liên tục; từ lấy cơ sở y tế làm trung tâm sang lấy người dân làm trung tâm. Đó cũng chính là bước cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng về xây dựng nền y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả và nhân văn.

Dẫu vậy, mọi chính sách lớn đều phải đi qua “phép thử” của thực tiễn. Càng quy mô, càng nhân văn thì yêu cầu về năng lực tổ chức càng cao. Hơn 9 triệu người đồng nghĩa với hàng triệu lượt khám, hàng triệu bộ dữ liệu cần cập nhật và hàng triệu trường hợp phải được theo dõi sau sàng lọc. Trong khi đó, năng lực của y tế cơ sở vẫn chưa thật sự đồng đều; không ít trạm y tế còn thiếu nhân lực, thiếu thiết bị, thiếu cả kinh nghiệm tổ chức những chương trình quy mô lớn.

Không chỉ có áp lực về nguồn lực, một điểm nghẽn khác cũng cần được nhìn nhận thẳng thắn là nhận thức. Nhiều người vẫn giữ thói quen chỉ đến bệnh viện khi cơ thể đã lên tiếng, coi khám sức khỏe định kỳ là việc “không cần thiết” nếu chưa có biểu hiện bất thường. Tâm lý ấy khiến y học dự phòng khó phát huy giá trị.

Bởi vậy, điều Hà Nội hướng tới không chỉ là tổ chức thành công một chiến dịch khám sức khỏe quy mô lớn, mà là xây dựng được một hệ sinh thái quản lý sức khỏe toàn dân vận hành thường xuyên, đồng bộ và bền vững. Cùng với việc tiếp tục đầu tư cho y tế cơ sở, tăng cường nhân lực, trang thiết bị và chuyển giao chuyên môn từ tuyến trên, thành phố cần coi dữ liệu sức khỏe là một nguồn lực chiến lược để dự báo nguy cơ bệnh tật, hoạch định chính sách và phân bổ nguồn lực y tế một cách khoa học. Mỗi hồ sơ sức khỏe điện tử phải thực sự “sống”, được cập nhật liên tục, kết nối thông suốt giữa các tuyến khám chữa bệnh và trở thành công cụ đồng hành với người dân trong suốt cuộc đời.

Quan trọng hơn cả, thành công của chương trình không chỉ phụ thuộc vào ngành y tế mà còn đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự chủ động của mỗi người dân. Chính quyền cơ sở phải rà soát đầy đủ, không để sót đối tượng; đội ngũ y tế phải tận tâm, chuyên nghiệp; công tác truyền thông phải đủ sức thay đổi nhận thức cộng đồng, để mỗi người hiểu rằng khám sức khỏe định kỳ không phải là việc làm khi có bệnh, mà là văn hóa sống văn minh trong một xã hội hiện đại. Khi người dân chủ động gìn giữ sức khỏe của mình thì cũng là lúc cộng đồng được bảo vệ, nguồn lực xã hội được tiết kiệm và sự phát triển có thêm nền móng vững chắc.

Một thành phố đáng sống không chỉ được nhận diện bởi tốc độ phát triển đô thị hiện đại, mà trước hết phải là nơi mỗi người dân được quan tâm ngay từ những điều bình dị nhất, được khám sức khỏe, được phát hiện bệnh sớm, được chăm sóc, điều trị kịp thời. Hà Nội đã lựa chọn một hướng đi đúng khi đặt con người ở vị trí trung tâm của chính sách phát triển. Điều còn lại là biến chủ trương ấy thành những giá trị có thể cảm nhận được trong cuộc sống hằng ngày. Bởi suy cho cùng, mọi thành tựu của phát triển chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đo bằng sức khỏe, niềm tin và hạnh phúc của nhân dân.

Hà Trang