Khi nào một vụ bạo lực gia đình phải chuyển cơ quan chức năng?

Những trường hợp phải phân công Công an xử lý

Luật Phòng, chống bạo lực gia đình quy định rõ trách nhiệm của cơ quan chức năng ngay sau khi tiếp nhận tin báo, tố giác. Theo Điều 20, khi nhận được thông tin về hành vi bạo lực gia đình, cơ quan Công an hoặc Đồn Biên phòng gần nơi xảy ra vụ việc phải kịp thời ngăn chặn, xử lý theo thẩm quyền và thông báo cho Chủ tịch UBND cấp xã nơi xảy ra hành vi bạo lực gia đình.

Trong khi đó, Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm xử lý hoặc phân công xử lý ngay khi tiếp nhận tin báo, tố giác.

Đặc biệt, nếu người bị bạo lực thuộc nhóm dễ bị tổn thương gồm trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, người cao tuổi, người khuyết tật, người không có khả năng tự chăm sóc; hoặc hành vi bạo lực đã hoặc có khả năng gây nguy hiểm đến sức khỏe, tính mạng, Chủ tịch UBND cấp xã phải phân công Công an xã xử lý.

Đây là điểm đáng lưu ý bởi pháp luật không chỉ can thiệp khi hậu quả đã xảy ra mà còn đặt trách nhiệm xử lý ngay trong những tình huống có nguy cơ gây nguy hiểm cho nạn nhân.

Ai có thể báo tin và báo ở đâu?

Trách nhiệm báo tin không chỉ thuộc về nạn nhân. Khoản 2 Điều 12 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình quy định cá nhân khi phát hiện hành vi bạo lực gia đình có trách nhiệm báo tin, tố giác ngay cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.

Người phát hiện cũng có trách nhiệm tham gia bảo vệ, hỗ trợ người bị bạo lực gia đình và các hoạt động phòng, chống bạo lực gia đình tại cộng đồng. Người báo tin, tố giác được bảo vệ, giữ bí mật thông tin cá nhân theo quy định.

Điều 19 quy định nhiều địa chỉ tiếp nhận tin báo, tố giác, gồm UBND cấp xã nơi xảy ra hành vi bạo lực gia đình; cơ quan Công an, Đồn Biên phòng gần nơi xảy ra vụ việc; cơ sở giáo dục nếu người bị bạo lực là người học; trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, Trưởng Ban công tác Mặt trận; người đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội cấp xã hoặc Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình.

Người dân có thể lựa chọn nhiều hình thức báo tin như gọi điện, nhắn tin, gửi đơn thư hoặc trực tiếp trình báo.

Người gây bạo lực có thể bị xử lý

Sau khi xác định tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi, người có hành vi vi phạm có thể bị áp dụng các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ; xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi có dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Từ ngày 15.12.2025, việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình được thực hiện theo Nghị định số 282/2025/NĐ-CP.

Theo Điều 37 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP, hành vi đe dọa xâm hại sức khỏe, tính mạng thành viên gia đình có thể bị phạt từ 2 - 5 triệu đồng.

Mức phạt từ 5 - 10 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại sức khỏe, tính mạng thành viên gia đình nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đáng chú ý, mức phạt có thể tăng lên 10 - 20 triệu đồng đối với một số hành vi như hành hạ, ngược đãi; sử dụng công cụ, phương tiện hoặc vật dụng khác gây thương tích nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; hoặc không kịp thời đưa người bị bạo lực đi cấp cứu, điều trị khi cần thiết.

Như vậy, với bạo lực gia đình, điều quan trọng không phải là chờ đến khi hậu quả trở nên nghiêm trọng mới lên tiếng. Khi phát hiện hành vi bạo lực, cá nhân có trách nhiệm báo tin ngay; đặc biệt, những vụ việc liên quan đến nhóm người dễ bị tổn thương hoặc có nguy cơ đe dọa sức khỏe, tính mạng phải được cơ quan chức năng kịp thời can thiệp.

PHÚC BÌNH