Khi nào doanh nghiệp được chuyển người lao động làm công việc khác hợp đồng lao động?

Khoản 2, Điều 17, Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (có hiệu lực từ ngày 10/9/2026) quy định như sau:

2. Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 7 triệu đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:

a) Bố trí người lao động làm việc ở địa điểm khác với địa điểm làm việc đã thỏa thuận trong HĐLĐ, trừ trường hợp quy định tại Điều 29 của Bộ luật Lao động;

b) Không nhận lại người lao động trở lại làm việc sau khi hết thời hạn tạm hoãn thực hiện HĐLĐ nếu HĐLĐ còn thời hạn, trừ trường hợp người sử dụng lao động và người lao động có thỏa thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác;

c) Chuyển người lao động làm công việc khác so với HĐLĐ không đúng lý do; thời hạn hoặc không có văn bản đồng ý của người lao động theo quy định của pháp luật.

Khoản 1, Điều 7 Nghị định số 283/2026/NĐ-CP quy định mức phạt tiền và nguyên tắc áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính nhiều lần như sau:

1. Mức phạt tiền quy định đối với các hành vi vi phạm hành chính quy định tại Chương II, Chương III và Chương IV của Nghị định này là mức phạt đối với cá nhân; trừ trường hợp quy định tại: Điều 8; Điều 9; khoản 3 Điều 10; khoản 3, 4, 5, 6 Điều 19; khoản 2, 4 Điều 36; khoản 1 Điều 37; khoản 1, 5, 6, 7, 8 Điều 38; khoản 3 Điều 42; khoản 6, 11 Điều 48; Điều 49; khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Điều 50; khoản 1, 2, 3, 4, 5, 6 Điều 52; khoản 4 Điều 53 của Nghị định này là mức phạt đối với tổ chức. Mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Như vậy, từ ngày 10/9/2026, người sử dụng lao động chuyển người lao động làm công việc khác so với HĐLĐ không đúng lý do; thời hạn hoặc không có văn bản đồng ý của người lao động có thể bị phạt tối đa đến 7 triệu đồng đối với cá nhân và 14 triệu đồng đối với tổ chức.

Ảnh minh họa.

Vậy, trường hợp nào doanh nghiệp được chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động?

Điều 29 Bộ luật Lao động 2019 quy định, doanh nghiệp được tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng lao động khi thuộc một trong các trường hợp sau:

- Gặp khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn hoặc dịch bệnh nguy hiểm;

- Cần áp dụng biện pháp ngăn ngừa, khắc phục tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;

- Xảy ra sự cố điện, nước;

- Do nhu cầu sản xuất, kinh doanh.

Đối với trường hợp điều chuyển do nhu cầu sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp phải quy định cụ thể các trường hợp được điều chuyển trong nội quy lao động.

Việc điều chuyển người lao động phải đáp ứng các điều kiện, cụ thể:

- Đối với thời gian điều chuyển: Doanh nghiệp chỉ được tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác trong thời gian tối đa 60 ngày làm việc cộng dồn trong 01 năm; Trường hợp muốn điều chuyển quá 60 ngày làm việc cộng dồn trong năm, doanh nghiệp chỉ được thực hiện khi người lao động đồng ý bằng văn bản.

- Về thời hạn thông báo: Doanh nghiệp phải thông báo cho người lao động biết trước ít nhất 03 ngày làm việc, đồng thời phải nêu rõ thời gian người lao động phải làm công việc tạm thời và bố trí công việc phù hợp với sức khỏe và giới tính của người lao động.

- Về tiền lương trong thời gian làm công việc khác: Người lao động được trả lương theo công việc mới.

Trường hợp tiền lương của công việc mới thấp hơn công việc cũ thì trong 30 ngày làm việc đầu tiên, người lao động được giữ nguyên tiền lương của công việc cũ; Sau thời gian này, tiền lương của công việc mới phải bằng ít nhất 85% tiền lương của công việc cũ.

Như vậy, doanh nghiệp không được tùy ý chuyển người lao động sang vị trí khác. Việc điều chuyển chỉ được thực hiện trong các trường hợp luật cho phép và phải bảo đảm đầy đủ về thời hạn, thủ tục thông báo, sự đồng ý của người lao động và chế độ tiền lương.

Minh Hoa (t/h theo Sức khỏe & Đời sống, Lao Động)