Khi màn đêm trở thành 'mỏ vàng' du lịch

Show thực cảnh "Kí ức Hội An" thu hút nhiều du khách trong nước và quốc tế

Theo mạng tin tức Accessnewswire dẫn nghiên cứu của Future Market Insights (FMI), thị trường du lịch đêm toàn cầu ước tính đạt gần 10,3 triệu USD vào năm 2025 và tăng lên khoảng 24,8 triệu USD vào năm 2035, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm 9,2%.

Không chỉ dừng lại ở quy mô, du lịch đêm đang được “nâng cấp” mạnh mẽ nhờ công nghệ. Các ứng dụng thực tế tăng cường, thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo giúp tăng mức độ tương tác của du khách lên tới 25%, biến những tour đêm, bảo tàng hay chương trình biểu diễn trở nên sống động hơn. Hệ thống chiếu sáng thông minh, dịch vụ phiên dịch tự động và các giải pháp an toàn cũng góp phần định hình trải nghiệm mới cho hành trình sau khi mặt trời lặn.

Theo ông Sudip Saha, lãnh đạo FMI, việc tích hợp công nghệ không chỉ giúp cải thiện trải nghiệm mà còn mở ra các mô hình mới như tour trực tuyến hay hoạt động ngoài trời sáng tạo. Đây cũng là nền tảng cho sự xuất hiện của nhóm du khách “cú đêm”, những người ưa khám phá và tận hưởng năng lượng về đêm, dự báo sẽ tăng mạnh từ năm 2026.

Khái niệm du lịch đêm, hay noctourism, được các chuyên gia trên National Geographic định nghĩa là những trải nghiệm diễn ra sau khi trời tối, khi điểm đến bộc lộ một nhịp sống và chiều sâu văn hóa khác biệt. Từ một xu hướng mới lạ, loại hình này đang nhanh chóng trở thành nhu cầu phổ biến, khi du khách tìm kiếm những trải nghiệm chậm rãi, sâu sắc và mang tính cá nhân hóa hơn.

Tour đêm “Tinh hoa đạo học” - một sản phẩm mới của Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Một trong những động lực thúc đẩy du lịch đêm là tình trạng quá tải vào ban ngày. Theo phân tích của Terry's Blissful Travel, các điểm đến nổi tiếng thường đông đúc, vội vã, trong khi ban đêm mang lại không gian yên tĩnh, dễ chịu hơn. Đồng thời, yếu tố khí hậu cũng đóng vai trò quan trọng, đặc biệt tại các đô thị lớn, vùng sa mạc và khu vực nhiệt đới.

Xu hướng này cũng gắn chặt với sự dịch chuyển sang du lịch trải nghiệm. Những hoạt động như xem biểu diễn văn hóa, tour kể chuyện hay đi bộ dưới ánh trăng... giúp tạo kết nối cảm xúc sâu sắc hơn so với tham quan ban ngày. Đây được xem là yếu tố cốt lõi giúp du lịch đêm tiếp tục tăng trưởng sau năm 2026.

Trên thế giới, châu Âu dẫn đầu với các điểm đến như Paris, Rome hay Barcelona... Trong khi đó, châu Phi nổi bật với safari đêm, còn châu Á ghi dấu bằng các lễ hội ánh sáng, chợ đêm và tour ẩm thực đường phố đậm bản sắc.

Du khách nhí trải nghiệm sản phẩm du lịch đêm tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Tại Việt Nam, du lịch đêm đang dần trở thành động lực tăng trưởng mới. Với nền tảng văn hóa đa dạng và ẩm thực phong phú, nhiều địa phương đã chuyển hướng từ tour ngày sang khai thác không gian trải nghiệm ban đêm. Các sản phẩm không chỉ kéo dài thời gian lưu trú mà còn giúp tăng chi tiêu của du khách.

Theo thống kê từ Thái Lan, các tour đêm đóng góp 30 - 40% doanh thu du lịch tại Bangkok và Chiang Mai dù chiếm chưa tới 20% số lượng tour.

Tại Việt Nam, các chuyên gia cũng nhận định mỗi giờ kéo dài thêm vào buổi tối đều tạo ra cơ hội doanh thu cho toàn bộ hệ sinh thái dịch vụ.

Từ năm 2023, mô hình phát triển du lịch đêm đã được triển khai tại 12 địa phương, dưới sự điều phối của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Nhiều sản phẩm nổi bật đã ra đời như “Ký ức Hội An”, “Đêm thiêng liêng” tại Hỏa Lò hay “Đại Nội về đêm” tại Huế... Các chương trình này không chỉ thu hút khách mà còn góp phần gia tăng doanh thu du lịch từ 20 - 30% tại nhiều địa phương.

Đại Nội Huế về đêm

Tại Hà Nội, loạt tour đêm như Hỏa Lò, Văn Miếu - Quốc Tử Giám hay Hoàng thành Thăng Long đã tạo dấu ấn mạnh. Không gian di sản khi kết hợp với công nghệ trình chiếu và storytelling mang đến trải nghiệm vừa giàu cảm xúc vừa mang tính giáo dục, thu hút cả du khách trong nước và quốc tế.

Dù vậy, bức tranh chung vẫn còn nhiều khoảng trống. Các sản phẩm hiện nay còn tập trung ở một số đô thị lớn, thiếu tính khác biệt và chưa hình thành chuỗi trải nghiệm liên hoàn. Nhiều nơi vẫn lặp lại mô hình chợ đêm, phố đi bộ, thiếu chiều sâu văn hóa và dấu ấn riêng.

Bên cạnh đó, những vấn đề về quy hoạch, tiếng ồn, an ninh, cơ chế quản lý liên ngành và chất lượng dịch vụ vẫn là rào cản. Một số địa phương cũng thiếu sản phẩm đạt tầm quốc tế, chưa khai thác hết tiềm năng của di sản và công nghiệp sáng tạo.

Các chuyên gia cho rằng, để “đánh thức” mỏ vàng này, cần chuyển từ tư duy manh mún sang phát triển hệ sinh thái du lịch đêm theo chủ đề, kết hợp công nghệ và văn hóa. Việc xây dựng các “hành trình đa giác quan”, ứng dụng AR, VR, cùng với nâng cấp hạ tầng giao thông, chiếu sáng và dịch vụ sẽ là chìa khóa.

Về dài hạn, Việt Nam đang hướng tới xây dựng thương hiệu “Vietnam by Night”, phát triển các thành phố không ngủ và gắn du lịch đêm với công nghiệp văn hóa. Khi đó, du lịch không chỉ dừng lại ở tham quan, mà trở thành hành trình trải nghiệm toàn diện, kéo dài và giàu giá trị hơn.

Rõ ràng, du lịch đêm không còn là xu hướng nhất thời mà đang trở thành một trụ cột mới. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành “mỏ vàng” thực sự, vẫn cần những bước đi bài bản, sáng tạo và đủ táo bạo trong thời gian tới.

NHƯ PHÚC