Khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam

Tại Lễ khánh thành sáng 13/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là "công trình có ý nghĩa quan trọng, là kết quả tích lũy của một chặng đường phát triển công nghệ vệ tinh của Việt Nam, đánh dấu bước chuyển mình từ giai đoạn xây dựng nền tảng sang vận hành, khai thác và từng bước làm chủ công nghệ vũ trụ". Đồng thời, công trình mang tính biểu tượng cho quan hệ hợp tác hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản.

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam được xây dựng trên diện tích 9 ha, được đánh giá có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á, triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của chính phủ Nhật Bản với tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu cắt băng khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam. Ảnh: VGP.

Dự án gồm các hạng mục như: Trung tâm Điều hành; Trung tâm Khai thác và Ứng dụng dữ liệu vệ tinh; Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển vệ tinh và Trung tâm gia công, Hệ thống mặt đất với anten đường kính 9,3 m, Trung tâm hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ vũ trụ tại 18 Hoàng Quốc Việt, Bảo tàng Vũ trụ, Trung tâm đa phương tiện, Nhà khách Quốc tế, Đài Thiên văn Nha Trang… đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, tạo nền tảng cho vận hành vệ tinh, thu nhận – xử lý dữ liệu, phát triển ứng dụng và đào tạo.

Dự án với 2 mục tiêu trọng tâm: Xây dựng hạ tầng để tiếp nhận chuyển giao công nghệ vệ tinh quan sát trái đất, với việc đào tạo nhân lực và chế tạo, phóng vệ tinh LOTUSat-1; Nâng cao năng lực phòng chống thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và giám sát môi trường thông qua dữ liệu viễn thám, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc gia.

Hiện nay, Dự án đã hoàn thành toàn bộ hợp phần đào tạo vệ tinh cơ bản tại Nhật Bản với 36 thạc sĩ công nghệ vũ trụ; đồng thời thiết kế chế tạo 01 vệ tinh thử nghiệm MicroDragon và đã được phóng thành công lên không gian bằng tên lửa đẩy Epsilon-4 vào đầu năm 2019.

Về vệ tinh LOTUSat-1, hiện đã hoàn thành chế tạo, lắp đặt và bàn giao hệ thống mặt đất, đào tạo đội ngũ nhân lực vận hành, sẵn sàng cho giai đoạn vận hành, khai thác và phát triển ứng dụng.

Tại sự kiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh khoa học không gian vũ trụ là một trong những hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số và bảo đảm an ninh quốc phòng của mỗi quốc gia. Sở hữu và phát triển công nghệ vệ tinh giúp duy trì vận hành mạng lưới viễn thông và hệ thống định vị toàn cầu, cung cấp dữ liệu số quan trọng để mỗi quốc gia có thể chủ động giám sát tài nguyên và dự báo các thảm họa thiên tai, hỗ trợ đắc lực cho ứng phó biến đổi khí hậu.

Thời gian tới, Thủ tướng cho biết Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách cho hoạt động vũ trụ phù hợp với điều kiện trong nước và thông lệ quốc tế; đồng thời nghiên cứu, chuẩn bị cơ sở khoa học và thực tiễn để từng bước hoàn thiện khung pháp lý, tiến tới xây dựng Luật Vũ trụ.

Việt Nam cũng sẽ huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển khoa học công nghệ vũ trụ theo tinh thần "3 có": Có sự đóng góp của nhà nước, doanh nghiệp và các viện, trường, nhà khoa học. Cùng với đó là thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp, đẩy mạnh hợp tác công - tư, từng bước hình thành thị trường dịch vụ dữ liệu vệ tinh và hệ sinh thái ứng dụng công nghệ vũ trụ.

Theo Thủ tướng, Việt Nam tiếp tục triển khai các chương trình, đề án lớn về khoa học công nghệ vũ trụ, tập trung nâng cao năng lực quan sát Trái Đất, phát triển hạ tầng dữ liệu vệ tinh dùng chung, tăng cường năng lực phân tích, cảnh báo và hỗ trợ điều hành theo thời gian thực; đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về hệ thống, vận hành, dữ liệu và an toàn thông tin.

Người đứng đầu Chính phủ giao Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục vận hành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam hiệu quả, an toàn và bền vững, phát huy đầy đủ các chức năng nghiên cứu, thử nghiệm, vận hành, khai thác dữ liệu, đào tạo và chuyển giao công nghệ, từng bước trở thành hạ tầng năng lực lõi của quốc gia trong lĩnh vực này.

PV