Khánh Hòa: Đưa văn hóa trở thành nền tảng, nguồn lực cho phát triển

Di sản văn hóa không chỉ là đối tượng cần được bảo tồn, mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng con người Khánh Hòa và nâng cao sức cạnh tranh của du lịch địa phương

Phát triển công nghiệp văn hóa

Khánh Hòa là vùng đất mang đậm dấu ấn của văn hóa biển, đảo, hòa quyện cùng văn hóa các dân tộc Chăm, Raglai...

Trong quá trình phát triển, Khánh Hòa luôn xem văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực quan trọng góp phần thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ, kinh tế biển; gắn kết chặt chẽ với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo, giữ vững quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.

Tỉnh Khánh Hòa đặt mục tiêu đến năm 2030 các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 4 - 5% GRDP; đến năm 2035 đóng góp tối thiểu 7% GRDP và đến năm 2045 đóng góp tối thiểu 10% GRDP.

Từ đây, công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo trở thành động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của địa phương.

Trong chương trình hành động số 22-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Khánh Hòa phấn đấu hoàn thiện hồ sơ khoa học, trình cấp có thẩm quyền xem xét, đề nghị UNESCO ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Khánh Hòa là vùng đất mang đậm dấu ấn của văn hóa biển, đảo, hòa quyện cùng văn hóa các dân tộc Chăm, Raglai...

Bên cạnh đó, hình thành Trung tâm biểu diễn nghệ thuật và thực hành trình diễn đương đại có tầm vóc quốc tế; hướng tới trở thành công trình văn hóa tiêu biểu, điểm đến giáo dục truyền thống, quảng bá lịch sử, văn hóa, vùng đất và con người Khánh Hòa.

Trước mắt, duy trì, nâng cao chất lượng các lễ hội, liên hoan văn hóa nghệ thuật, sự kiện thể thao, du lịch đặc trưng của tỉnh; từng bước xây dựng Khánh Hòa trở thành trung tâm thể thao biển, lễ hội văn hóa biển tầm quốc gia và quốc tế.

Các di sản văn hóa phi vật thể đã được UNESCO ghi danh, di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, lễ hội truyền thống, tri thức dân gian, nghề thủ công truyền thống được bảo tồn gắn với giáo dục di sản, phát triển du lịch bền vững và đời sống cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Khắc Hà - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBMTTQVN tỉnh, địa phương sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách, khơi thông nguồn lực cho phát triển văn hóa.

Đồng thời, đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù nhằm phát huy lợi thế phát triển văn hóa gắn với du lịch và kinh tế biển; tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư, phát triển sản phẩm, dịch vụ có chất lượng; khuyến khích phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, sản phẩm văn hóa số…

Những di sản, danh lam thắng cảnh tại Khánh Hòa thu hút nhiều du khách, góp phần phát triển kinh tế - xã hội

Cùng với đó, tỉnh nghiên cứu cơ chế thúc đẩy hợp tác công - tư trong đầu tư, quản lý, khai thác thiết chế văn hóa, thể thao; xây dựng Quỹ văn hóa, nghệ thuật theo mô hình phù hợp; huy động nguồn lực xã hội cho sáng tạo, bảo tồn và phát triển văn hóa.

Văn hóa thành nguồn lực phát triển du lịch

Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, không gian phát triển văn hóa, du lịch của Khánh Hòa được mở rộng; nguồn lực di sản văn hóa, lịch sử, truyền thống của tỉnh được bổ sung, tạo nền tảng quan trọng để phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng.

Hiện Khánh Hòa có 3 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh là Nghệ thuật Bài chòi, Nghệ thuật Đờn ca tài tử và Nghệ thuật làm gốm của người Chăm; 3 di tích quốc gia đặc biệt là Tháp Bà Pô Nagar, Tháp Po Klong Garai và Tháp Hòa Lai; 5 bảo vật quốc gia gồm Bộ sưu tập Đàn đá Khánh Sơn, Bia Hòa Lai, Phù điêu Vua Po Rome, Bia Phước Thiện và Tượng thờ Vua Po Klong Garai.

Ngoài ra, Khánh Hòa còn có 28 di tích quốc gia, 12 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 241 di tích cấp tỉnh... Đây là nguồn lực quan trọng để bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, có sức cạnh tranh.

Khánh Hòa xác định di sản văn hóa là một nguồn lực nội sinh quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội

Việc Khánh Hòa ban hành Nghị quyết số 13-NQ/TU, ngày 14.5.2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững không chỉ là sự kế thừa các chủ trương trước đây, mà còn thể hiện tư duy mới trong phát triển văn hóa.

Di sản văn hóa không chỉ là đối tượng cần được bảo tồn, mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng con người Khánh Hòa và nâng cao sức cạnh tranh của du lịch địa phương.

Nghị quyết nhấn mạnh, phát huy di sản văn hóa như một nguồn lực nội sinh quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội; mở rộng giao lưu văn hóa, quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Khánh Hòa, góp phần đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.

Khánh Hòa phấn đấu đến năm 2030, tổng thu từ khách du lịch của tỉnh đạt khoảng 9 tỉ USD. Tầm nhìn đến năm 2045, du lịch Khánh Hòa được nhận diện như một trong những điểm đến du lịch biển hàng đầu châu Á…

Trong 6 tháng đầu năm 2026, du lịch Khánh Hòa bứt phá mạnh mẽ khi đón hơn 11,9 triệu lượt khách, tăng 41,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khách quốc tế đạt hơn 4,6 triệu lượt, ghi nhận mức tăng trưởng 66,1%. Doanh thu du lịch ước đạt hơn 42.502 tỉ đồng, tăng 24,9% so với cùng kỳ.

Khánh Hòa phấn đấu đến năm 2030, tổng thu từ khách du lịch của tỉnh đạt khoảng 9 tỉ USD. Tầm nhìn đến năm 2045, du lịch Khánh Hòa được nhận diện như một trong những điểm đến du lịch biển hàng đầu châu Á…

Để tiếp tục thúc đẩy du lịch tăng trưởng mạnh mẽ và bền vững, tỉnh Khánh Hòa sẽ tổ chức nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật, thể thao với quy mô lớn trong thời gian tới như Ngày hội văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI với chủ đề “Bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Chăm trong kỷ nguyên mới”; Festival Biển Khánh Hòa với chủ đề “Sắc màu đại dương - Vươn tầm quốc tế”, Giải bơi biển SeaStar Nha Trang Bay…

Đây là những tín hiệu tích cực cho việc phát huy các giá trị thiên nhiên, nguồn lực di sản văn hóa để thu hút du khách, phát triển du lịch và quảng bá hình ảnh điểm đến.

Có thể nói, trước yêu cầu cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 30/NQ-CP của Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam, Khánh Hòa đang nỗ lực triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm phát huy thế mạnh của văn hóa vào phát triển kinh tế - xã hội, biến các di sản văn hóa thành sản phẩm du lịch thu hút du khách; qua đó, góp phần bảo tồn, gìn giữ và quảng bá giá trị của di sản văn hóa đến bạn bè quốc tế.

NAM PHONG