Khẳng định vai trò của phụ nữ trong ứng phó biến đổi khí hậu và giảm thiểu rủi ro thiên tai

Bà Nguyễn Thị Minh Hương (thứ 10 từ trái sang), Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam; Bà Caroline Nyamayemombe (thứ 9 từ trái sang), Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam và các đại biểu tham dự Hội nghị tổng kết Dự án

Hội nghị là dịp nhìn lại những kết quả, tác động và bài học kinh nghiệm sau hơn một năm triển khai dự án; đồng thời chia sẻ các mô hình, sáng kiến hiệu quả và thảo luận định hướng duy trì, nhân rộng các kết quả trong thời gian tới.

Tham dự Hội nghị có bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam; bà Caroline Nyamayemombe, Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam; đại diện Đại sứ quán New Zealand, Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam; lãnh đạo các bộ, ngành, các tổ chức quốc tế, các chuyên gia trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai; cùng đại diện Hội LHPN các địa phương triển khai dự án gồm Lào Cai, Quảng Trị, TP Cần Thơ, Đà Nẵng và các mô hình phụ nữ khởi nghiệp, phát triển sinh kế được dự án hỗ trợ.

Từ phải qua: Bà Caroline Nyamayemombe, Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam; bà Nguyễn Thị Minh Hương, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam và các đại biểu tham dự Hội nghị tổng kết.

Khai mạc Hội nghị, bà Caroline Nyamayemombe, Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam, đánh giá: Trong suốt 1 năm triển khai, Dự án đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Năng lực của Hội LHPN Việt Nam đã được tăng cường, đặc biệt trong việc lồng ghép giới vào công tác giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu. Phụ nữ và các nhóm yếu thế có nhiều cơ hội hơn để tham gia vào quá trình xây dựng chính sách; các mô hình sinh kế do phụ nữ làm chủ ngày càng có khả năng thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Dự án góp phần thực hiện mục tiêu được nêu trong Nghị quyết số 68-NQ/TW, hướng tới xây dựng 2 triệu doanh nghiệp, đóng góp 55-58% GDP vào năm 2030. Dự án cũng góp phần thực hiện các mục tiêu của Quyết định số 2415/QĐ-TTg về hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035, trong đó đặt mục tiêu đến năm 2030 phụ nữ sở hữu 30% số doanh nghiệp và hợp tác xã do phụ nữ làm chủ, và tăng lên 35% vào năm 2035.

Bà Caroline Nyamayemombe, Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam, phát biểu tại Hội nghị

Theo bà Caroline Nyamayemombe, dự án khép lại vào một thời điểm có ý nghĩa chiến lược, khi Việt Nam đang triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV (nhiệm kỳ 2026-2031). Đây chính là nền tảng để tiếp tục duy trì và nhân rộng những mô hình đã được khởi xướng từ Dự án.

Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam hy vọng Hội LHPN Việt Nam sẽ tiếp tục thể chế hóa các công cụ đã được xây dựng thông qua Dự án; đồng thời tiếp tục phát huy tiếng nói mạnh mẽ trong việc thúc đẩy lồng ghép giới vào các kế hoạch giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu ở cấp tỉnh.

UN Women cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Hội LHPN Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo. "Chúng ta cần những chương trình hợp tác dài hạn hơn và linh hoạt hơn, tập trung vào chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, đồng thời có khả năng mở rộng quy mô lớn hơn. Chúng ta sẽ cùng nhau chuyển hóa những định hướng đột phá trong Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV cũng như các nghị quyết quan trọng khác của Đảng và Chính phủ thành những kết quả cụ thể trong thực tiễn", bà Caroline Nyamayemombe khẳng định.

Lấy phụ nữ làm trung tâm trong phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển sinh kế bền vững

Trình bày báo cáo về các hoạt động truyền thông, tập huấn nâng cao năng lực lồng ghép giới trong phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu, bà Nguyễn Thị Kim Dung, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Công tác Phụ nữ, TƯ Hội LHPN Việt Nam, Phó Giám đốc Dự án, cho biết:Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, thiên tai xảy ra với tần suất và cường độ gia tăng, phụ nữ và trẻ em gái là nhóm chịu nhiều tác động do những hạn chế về điều kiện kinh tế, khả năng tiếp cận thông tin, nguồn lực và cơ hội tham gia vào quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy phụ nữ chính là lực lượng quan trọng trong phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau thiên tai, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn và có khả năng chống chịu tốt hơn.

Xuất phát từ thực tiễn đó, Dự án "Thúc đẩy bình đẳng giới và quyền của phụ nữ thông qua hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và giảm thiểu rủi ro thiên tai" do UN Women tại Việt Nam tài trợ, được TƯ Hội LHPN Việt Nam triển khai từ tháng 4/2025 đến tháng 7/2026 tại các địa phương chịu tác động rõ nét của thiên tai và biến đổi khí hậu, gồm Quảng Bình nay là tỉnh Quảng Trị, Hậu Giang nay là thành phố Cần Thơ, Đà Nẵng bao gồm tỉnh Quảng Nam cũ và Lào Cai bao gồm tỉnh Yên Bái cũ.

Bà Nguyễn Thị Kim Dung, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Công tác Phụ nữ, TƯ Hội LHPN Việt Nam, Phó Giám đốc Dự án, trình bày tổng kết Dự án

Trong quá trình triển khai, Dự án tập trung vào 3 nhóm kết quả đầu ra chính.

Thứ nhất, nâng cao năng lực cho các cấp Hội, cán bộ Hội, hội viên phụ nữ và cộng đồng về lồng ghép giới trong phòng chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua các hoạt động tập huấn, truyền thông, xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn, sổ tay và bộ tranh thực hành.

Thứ hai, thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ và các nhóm phụ nữ dễ bị tổn thương vào quá trình xây dựng, thực hiện và giám sát các chính sách, chương trình, hoạt động liên quan đến phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua các đối thoại chính sách, tọa đàm, truyền thông cộng đồng và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn.

Thứ ba, hỗ trợ phụ nữ và các nhóm yếu thế tham gia các mô hình sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần nâng cao quyền năng kinh tế, tăng khả năng chống chịu và thúc đẩy phát triển bền vững tại cộng đồng.

Với cách tiếp cận lấy phụ nữ làm trung tâm, coi phụ nữ không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là chủ thể tích cực tham gia phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển sinh kế bền vững, Dự án đã góp phần cụ thể hóa vai trò của Hội LHPN Việt Nam trong thực hiện các ưu tiên quốc gia về bình đẳng giới, phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.

Nâng cao năng lực lồng ghép giới trong phòng chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu

Theo bà Nguyễn Thị Kim Dung, một trong những kết quả nổi bật của dự án là nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ Hội và hội viên phụ nữ về lồng ghép giới trong công tác phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trung ương Hội LHPN Việt Nam đã tổ chức 4 lớp tập huấn chuyên sâu tại các địa phương dự án với sự tham gia của 240 học viên là cán bộ Hội các cấp. Nội dung tập huấn tập trung vào kiến thức về biến đổi khí hậu, chính sách liên quan, kỹ năng lồng ghép giới trong lập kế hoạch phòng chống thiên tai, phương pháp truyền thông nhạy cảm giới và xây dựng kế hoạch hành động tại địa phương.

Song song với đó, TƯ Hội tổ chức 4 lễ mít-tinh hưởng ứng Tuần lễ quốc gia phòng, chống thiên tai và Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai tại các địa phương dự án. Các hoạt động thu hút hơn 800 đại biểu tham dự trực tiếp cùng hơn 100.000 lượt theo dõi trực tuyến, góp phần lan tỏa mạnh mẽ thông điệp về bình đẳng giới, quyền của phụ nữ và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các đại biểu tham dự Hội nghị

Thúc đẩy tiếng nói của phụ nữ trong chính sách và truyền thông

Một dấu ấn quan trọng của dự án là xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn thực hành về phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu có lồng ghép giới.

Hội LHPN Việt Nam đã huy động các chuyên gia trong lĩnh vực giới, biến đổi khí hậu, truyền thông và sinh kế để biên soạn bộ tài liệu. Qua quá trình thực hành, góp ý và hoàn thiện, dự án đã xây dựng bộ tài liệu gồm 5 đầu sách dành cho cán bộ Hội và hội viên phụ nữ, bao gồm tài liệu hướng dẫn thực hành, cẩm nang hành động, bộ tranh thực hành, hướng dẫn truyền đạt theo nhóm và biểu mẫu theo dõi kết quả sử dụng.

Không chỉ nâng cao năng lực, dự án còn chú trọng tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào quá trình xây dựng và thực hiện chính sách liên quan đến biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai.

Chương trình đối thoại chính sách do TƯ Hội LHPN Việt Nam phối hợp với UN Women tổ chức đã quy tụ các cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức quốc tế và đại diện các địa phương cùng trao đổi về việc lồng ghép giới trong chính sách quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm phát huy vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực này.

Bên cạnh đó, tọa đàm truyền hình phát sóng trên truyền hình với chủ đề về vai trò của phụ nữ trong thích ứng với biến đổi khí hậu đã góp phần nâng cao nhận thức của xã hội, lan tỏa những kinh nghiệm thực tiễn và thúc đẩy sự kết nối giữa các cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức quốc tế và truyền thông.

Một sản phẩm truyền thông sáng tạo khác của dự án là Lyric Video tuyên truyền về phòng, chống thiên tai và bình đẳng giới được xây dựng trên nền ca khúc "Đi giữa trời rực rỡ". Với hình thức gần gũi, dễ tiếp cận, sản phẩm tiếp tục được sử dụng rộng rãi trong các hoạt động truyền thông của Hội tại nhiều địa phương.

Bà Nguyễn Thị Minh Hương (thứ 2 từ phải sang), Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam; Bà Caroline Nyamayemombe (bìa phải), Trưởng đại diện UN Women tại Việt Nam và các đại biểu thăm gian hàng trưng bày sản phẩm của các mô hình phụ nữ khởi nghiệp được Dự án hỗ trợ.

Tiếp tục nhân rộng những kết quả đạt được

Mặc dù quá trình triển khai gặp không ít khó khăn do thay đổi bộ máy, điều chỉnh địa giới hành chính, thủ tục ngân sách và thời gian thực hiện bị rút ngắn, song dự án vẫn hoàn thành các mục tiêu đề ra, tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục nhân rộng trong thời gian tới.

Trên cơ sở những kết quả đạt được, TƯ Hội LHPN Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với UN Women duy trì và phát huy các sản phẩm của dự án; đẩy mạnh đào tạo đội ngũ cán bộ Hội và tuyên truyền viên nòng cốt; mở rộng các mô hình sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu; tăng cường đối thoại chính sách, chuyển đổi số trong truyền thông và huy động nguồn lực nhằm nâng cao quyền năng của phụ nữ trong ứng phó với biến đổi khí hậu.

Những kết quả của dự án không chỉ góp phần nâng cao năng lực của các cấp Hội và cộng đồng, mà còn khẳng định vai trò, tiếng nói của phụ nữ trong hành động vì khí hậu, đóng góp thiết thực vào các mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới, giảm thiểu rủi ro thiên tai và phát triển bền vững.

Trần Lê - Ảnh: Thu Hà