Khẩn trương xử lý môi trường, chăm sóc đồng ruộng sau gieo cấy

Nông dân tỉa dặm trên đồng ruộng bị chết

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, một số diện tích lúa sau khi gieo sạ lại (khoảng 4,3ha) đã có dấu hiệu sinh trưởng bình thường, mật độ cây còn thưa nhưng lá xanh, rễ trắng phát triển tốt. Tuy nhiên, khoảng 3ha lúa khác sinh trưởng kém. Đối với diện tích lúa cấy, cây có biểu hiện lá vàng, phát triển chậm. Qua kiểm tra cho thấy bộ rễ phát triển yếu, số lượng rễ trắng ít, nhiều rễ chuyển màu nâu đen và xuất hiện hiện tượng thối rễ.

Tại các thửa ruộng bị ảnh hưởng vẫn còn nhiều gốc rạ và tàn dư thực vật của vụ trước chưa phân hủy hoàn toàn; bề mặt ruộng có màu nâu vàng. Các diện tích bị tác động chủ yếu nằm trên những chân ruộng từng bị bồi lấp sau các đợt mưa lũ trước đây, với đặc điểm đất cát pha và tầng canh tác mỏng.

Hiện tượng thiệt hại chỉ xảy ra cục bộ tại một số chân ruộng, không xuất hiện đồng loạt trên toàn bộ diện tích sản xuất và không ghi nhận dấu hiệu của các đối tượng sinh vật gây hại nguy hiểm trên diện rộng.

Ông Lê Văn Anh, Phó Giám đốc phụ trách Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, nguyên nhân chủ yếu là do thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiệt độ cao kết hợp với lượng gốc rơm rạ sau thu hoạch vụ đông xuân chưa được phân hủy hết, làm phát sinh các khí độc trong đất như H₂S, CH₄, CO₂ và các axit hữu cơ như axit acetic, axit butyric, gây hiện tượng ngộ độc hữu cơ. Bên cạnh đó, một số diện tích có biểu hiện nhiễm chua phèn, khiến cây lúa sinh trưởng chậm, bộ rễ bị thâm đen, kém phát triển và lá vàng.

Các diện tích bị ảnh hưởng phần lớn là những chân ruộng bị bồi lấp sau các đợt mưa lũ nhưng chưa được cải tạo, phục hồi đầy đủ trước khi đưa vào sản xuất. Tầng đất canh tác bị xáo trộn, khả năng tiêu thoát nước giảm, làm gia tăng nguy cơ phát sinh ngộ độc hữu cơ. Ngoài ra, một số hộ dân chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp cải tạo đất và xử lý gốc rơm rạ trước khi gieo sạ.

Vụ hè thu 2026, tình hình nắng nóng xuất hiện sớm và gay gắt hơn trung bình nhiều năm. Trước đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hướng dẫn các địa phương và nông dân tăng cường thực hiện các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn nhằm phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố Huế.

Trước mắt, đối với những diện tích lúa còn khả năng phục hồi, ngành nông nghiệp hướng dẫn người dân duy trì mực nước trên ruộng ở mức khoảng 1/3 chiều cao cây lúa, sau 2 - 3 ngày tiến hành thay nước. Có thể sử dụng phân canxi nitrat theo liều lượng khuyến cáo, kết hợp bổ sung phân lân; tạm ngừng bón đạm cho đến khi cây ra rễ trắng trở lại. Đồng thời, tiến hành dặm tỉa để bảo đảm mật độ cây trên ruộng.

Thời gian tới, căn cứ vào tình hình sinh trưởng thực tế của cây lúa để xác định loại phân và lượng phân bón phù hợp cho từng diện tích. Ngành nông nghiệp và các địa phương sẽ tăng cường cán bộ kỹ thuật bám sát địa bàn, trực tiếp hướng dẫn người dân các biện pháp chăm sóc, phục hồi sản xuất; theo dõi chặt chẽ diễn biến trên đồng ruộng để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh.

Đối với những diện tích bị thiệt hại nặng, không còn khả năng phục hồi, địa phương vận động người dân không bỏ hoang ruộng đất, tổ chức làm đất lại, xử lý vôi cải tạo đất và chuyển đổi sang các loại cây trồng cạn phù hợp như khoai lang, rau màu, các loại đậu...

Bài, ảnh: THẾ TRÍ